De macht en het gevaar van religies 2.

Door Leonardo gepubliceerd in Geschiedenis
Vervolg op: http://tallsay.com/page/4295003428/de-macht-en-het-gevaar-van-religies                                             

                      25510947334d513db64e1c67d3b727c3_medium.

                                                             2.

 

Ketters, heiligen of naïevelingen.

 

De Roomse kerk - verder in dit verhaal de kerk genoemd – stond reeds vanaf haar oprichting onder druk door afwijkende gedachten van geestelijke leiders die de boodschap van Jezus Christus anders interpreteerden dan de officiële visie van de kerk. Daarbij moet de lezer rekening houden met het gegeven dat het gehele kerkelijke systeem dat door de vroege kerkvaders is bedacht, stoelde op het verkrijgen van macht. Macht en niets anders dan macht dreef toen en drijft in veel gevallen nog altijd het instituut kerk. Alles wat men bedenkt, uitvoert en predikt is uiteindelijk bedoeld om macht uit te oefenen op de massa gelovigen. En laten we vooral niet vergeten dat seculiere machthebbers vaak hun eigen macht te danken hebben aan de kerk. Een religie die zich in de loop der jaren sociaal gezien ontwikkelde als een instituut dat grote invloed uit kan oefenen op sociaal politiek terrein, is een factor waar men structureel rekening mee dient te houden. Want de kerk heeft gedurende de geschiedenis bewezen seculiere heersers in het zadel te kunnen helpen en te houden.

Het is een naïeve gedachte om te veronderstellen dat die vroege kerk uitsluitend uit vredelievende geestelijken bestond. Het tegendeel is zelfs waar. Want gedurende de eeuwen waarin haar macht zich deed gelden heeft de kerk niet alleen een sterke aantrekkingskracht op vrome gelovigen uitgeoefend, maar ze oefende tevens een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit op talloze corrupte geestelijke functionarissen, religieuze bedriegers en bloeddorstige schurken die de kerk als een ultiem toevluchtsoord zagen. Door de laatsten werd dan ook vaak de aanzet gegeven tot het volledig afslachten van haar vijanden, waaronder iedereen werd verstaan die het kerkelijke gezag niet aanvaardde. Dat laatste was ook de tragiek die over het kathaarse land neerdaalde toen een pauselijk ridderleger van naar schatting meer dan dertigduizend man, moordend en plunderend het land overspoelde, waarbij zowat vijftien procent van de totale bevolking van het Occitaanse zuiden werd vermoord, terwijl men tevens het land volledig kaal plunderde ter ere, en in naam van God, en de almachtige Roomse kerk. In de periode tussen de jaren 1208 - 1244 zijn - volgens de overleving - meer dan veertigduizend mensen door de pauselijke ridderscharen in dat zuidelijke Occitaanse deel van het Franse land omgebracht. 

Het leidt geen twijfel dat de toenmalige paus Innocentius III, zich in de kathaarse kwestie mede heeft laten leiden door de expansiedrang van de bevriende Franse koning die graag dat zuidelijke stuk land bij zijn eigen Frankische rijk wilde voegen.

Het doelwit van de pauselijke agressie was een volk dat bekend stond als de katharen ( de zuiveren ). Over de herkomst van de katharen zijn de meningen van wetenschappers en onderzoekers zeer verdeeld. Er bestaat geen consensus over de herkomst van de katharen, al zijn de meeste wetenschappers het er wel over eens dat de katharen volgelingen waren van vroegere gnostici, die zich meer aan spirituele zaken en kennis wijdden dan aan materiële rijkdom. De naam katharen zegt al genoeg over de religieuze opvattingen van dat volk. Ze geloofden intens in hun eigen religieuze beleving van het christendom, welk ( volgens hen ) veel zuiverder zou zijn dan de religieuze opvattingen van de Roomse kerk. Daarbij hadden ze grote minachting voor de toenemende  macht van de kerk en gruwelden ze van de arrogantie en de vaak decadente houding van de Rooms katholieke priesters.

De plaats in het Europa van de middeleeuwen waar zij zich bevonden was uiteindelijk vanwege de natuurlijke grenzen van hun land zoals de Montagne Noir en de Pyreneeën, dé plek om zich in alle rust onorthodoxe geloofsovertuigingen eigen te maken. De lezer moet in dit geval bedenken dat het toenmalige Occitaanse land bestond uit de huidige Languedoc, een deel van de Ardèche, de Provence, en het grootste deel van de zuidelijke Auvergne en de zuidelijke delen van de Limousin, waarbij de bestuurlijke kern van het land in de stad Tolosa ( Toulouse ) was gelegen. Men had een eigen cultuur, eigen wetten en kende een eigen taal ( het Occitaans ). De streek was een onafhankelijke staat - een hertogdom  - erkent door de buurlanden.  Occitania had in veel opzichten weinig gemeen met haar noordelijke Frankische buren. Het land was veel nauwer verbonden met het Iberisch schiereiland en met name met het koninkrijk Aragon. Het land was ontstaan en gevestigd op de resten van het vroegere Visigotische koninkrijk Septimanië en kende derhalve een lange historie. Daarbij was het land een doorgangsroute voor reizigers die zich verplaatsten van, of naar, islamitisch Iberia en de Middellandse Zee. Mede door de Romeinse en Griekse invloed had de streek een geheel eigen cultuur ontwikkelt die vooral tot uiting kwam in de grote havensteden aan Middellandse Zee. Men moet hierbij bedenken dat in die dertiende eeuw, in de stad Marseille nog voornamelijk Griekse werd gesproken. Wellicht kwam het door het natuurlijke samenvoegen van die verschillende culturen en tradities dat Occitania ontwikkelder en welvarender was dan haar buren…

De katharen stonden bekend als zogenaamde - bonne hommes -  of te wel goede mensen die een eenvoudig leven leidden dat vooral in het teken stond van religie en kennis. De zogenaamde priesters van deze katharen, mensen die - parfaits- werden genoemd,  gingen gekleed in lange donkere gewaden. Het waren zeer ascetische mensen die al het persoonlijke bezit hadden afgezworen. Ze hadden een afkeer van geweld en achtten het een zonde het leven te nemen van enig levend wezen, menselijk of dierlijk. Maar het belangrijkste in hun levensvisie was toch wel te willen leven volgens de leer van Jezus Christus. Een levensvisie die in hun ogen door de decadente en op macht beluste kerk, allang was verlaten.

Binnen die kathaarse levensvisie was de rol van de vrouw gelijk aan die van de man. En met name deze stellingname binnen het kathaarse geloof zette haat en afkeer binnen de gelederen van het Vaticaan, mede omdat de kerk vanaf haar allereerste begin, de rol van de vrouw als minderwaardig en onbelangrijk heeft afgedaan. Vrouwen werden door de kerk eeuwenlang als minderwaardige wezens neergezet wiens enige rol op de aarde was, het krijgen van kinderen.  Maar volgens de meeste wetenschappers die het katharisme hebben bestudeerd, is het gebrek aan gepaste gehoorzaamheid en onderwerping aan de kerk wellicht de werkelijke reden geweest van de inval van het pauselijke leger in Occitania. Die latente ongehoorzaamheid aan de kerk heeft volgens veel wetenschappers ongetwijfeld een grote rol gespeeld bij de paus en zijn adviseurs om in te grijpen in het Occitaanse land ter voorkoming van het teloor gaan van hun kerkelijke macht in dit deel van het toenmalige zuid Europa.

De katharen waren volgens verschillende hedendaagse deskundigen geen ketters in de toenmalige zin des woord. Ze waren eenvoudig non-conformisten die predikten zonder vergunning en zonder officieel aangestelde priesters. Hun preken werden vaak in de openlucht gehouden om reden van hun afkeer van protserige kerken of kloosters.

Maar toch hadden die vreedzame, zij het onorthodoxe katharen, iets over zich dat het Vaticaan ernstig zorgen baarde. Daarom stuurde de paus op een gegeven moment de kloosterbouwer, Bernardus van Clervaux, naar het Occitaanse land om te prediken en te trachten de sfeer binnen de bevolking van dat deel van zuid Europa ten voordele van de kerk te herwinnen. Maar volgens enkele wetenschappers die de kathaarse tijd intensief hebben bestudeerd luidde een stuk tekst van het rapport dat Bernardus uiteindelijk naar de paus zond als volgt: ‘Geen preken zijn christelijker dan de hunne en hun moraal is eerlijk en zuiver.’  

Veel hedendaagse wetenschappers hebben zich openlijk afgevraagd of met deze uitspraak de heilige Bernardus zich misschien niet helemaal goed bewust was van de kathaarse theologie, of zetten zijn woorden juist kracht bij aan de aantijging dat hij misschien zelf de kathaarse geloofsovertuigingen aanhing…?  

Goed… dat blijft helaas speculatie. Doch het antwoord op die vraag is irrelevant aangezien het Vaticaan reeds hun al dan niet gerechtvaardigde plannen begon te beramen, om voor eens en altijd met die lastige katharen af te rekenen…    

Vervolg kunt u lezen in deel 3: http://tallsay.com/page/4295003514/de-macht-en-het-gevaar-van-religies-3

© Leonardo

15/10/2020 21:37

Reacties (8) 

1
20/10/2020 00:54
De katharen lijken mij eerste protestanten te zijn. Ik weet het niet of deze hier helemaal past, maar ik ben wel aan dat idee gekomen.
22/10/2020 00:49
Nee ze waren absoluut geen eerste protestanten. Die staan qua religie toch ver af van de kathaarse religie.
16/10/2020 14:40
Een nieuwe geloofsgemeenschap oprichten DE KERK VAN DE KATHAREN'? Een idee. Open Luchtdiensten naar het idee van de éerste Christenen'in Handelingen der Apostelen beschreven. mvg Co Meijer 072 5091087 j.meijer51@telfort.nl
3
16/10/2020 17:31
Nog beter is het onnozele beeld van een spirituele God volledig te verwerpen. In de naam van God is er genoeg ellende op deze aarde aangericht.
16/10/2020 14:37
Lees mijn nieuwe boek ÍN DE GEEST VAN GOD' over een weg naar Spiritueel leven,ISBN vervolg van mijn boek in 2002 'Geloof in een Duurzame wereld ISBN over bnieuwe inzichten in spiritualiteit & religie en de introductie van een nieuw GODSVEELD en de rol van Christelijke kerken de RK in bijzonder! Co Meijer auteur te bestellen bij Pumbo.nl Boekbestellen.nl
2
17/10/2020 00:41
Ik houd er niet van dat mensen onder de teksten van mijn eigenwerk of in reacties op mijn eigen werk reclame gaan maken voor een door hen uitgegeven boek. Daar kunt u beter een eigen artikel aan wijden. Misschien wilt u zo vriendelijk zijn de geposte reactie als bovenstaand te verwijderen...
2
16/10/2020 00:04
Macht en rijkdom, daar draait alles om.
Dat zie je door de hele geschiedenis van de zogenaamde wereldreligies. Alles is gebaseerd op het geloof in het hiernamaals: als je beweert dat je de sleutel van hemel en hel in je handen hebt zit je bij het grootste deel van de bevolking gebeiteld.
Het business model is: maak ze bang en houd ze dom...succes verzekerd.
De meeste mensen kennen de Katharen alleen maar omdat hun naam nog steeds als scheldwoord gebruikt wordt: ketter, iets of iemand verketteren.
Dit wordt een prima serie - ik hoop dat je het vol kunt houden. Ik duim ...
2
16/10/2020 00:28
Vandaag een rotdag gehad maar vanavond kreeg ik wat meer adem. Vandaar dat ik het aankon om verder te schrijven. Het rotgevoel op mijn borst is bij mij aardig weg, maar ik heb nog wel koorts. Ik vrees dat het een lange weg gaat orden om hier vanaf te komen. Met mijn echtgenote gaat het inmiddels wat beter. Die heeft ook vrijwel geen koorts meer...
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert