Fantastische waterwezens (2) van de Aulanerk tot Davy Jones

Door ZiaRia gepubliceerd in Mythen sagen en legenden

2db4721393a6a7eaffb76358560f46b2_medium.Daar ongeveer 70 procent van het aardoppervlak met water is bedekt, is het niet meer dan logisch dat er in de oude volksverhalen vele waterwezens werden genoemd. Kenmerkend daarbij is, dat waterwezens vaak werden afgebeeld als deels of als volledig menselijk.

Aard en bedoelingen van waterwezens kon zowel goedaardig als kwaadaardig zijn. In veel oude culturen konden mensen niet zwemmen; als zij dan onverhoopt te water raakten en verdronken, kregen bepaalde waterwezens daarvan steevast de schuld. Andere waterwezens zouden het echter juist goed menen met de mens: zij waarschuwden om voorzichtig te zijn in de buurt van water.

aa17a77c27c18abdd1cb1d2245ee5592_medium.Aulanerk

De Aulanerk is een zeegeest uit de culturele en mythologische tradities van de Noord-Amerikaanse Inuit. In tegenstelling tot veel van zijn collega-waterwezens, zou de Aulanerk altijd vredig en opgewekt zijn geweest. Hij zorgde voor rustig vaarwater en een goede wind voor zeevaarders en zeilers. Volgens de legenden heeft de Aulanerk een menselijk uiterlijk. Hij leeft in de zee en zou – door zijn continue bewegingen in het water – verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van de golven.

Blauwe Mannen van Minch

Sommige waterwezens zijn maar op één bepaalde plek op aarde te vinden, zo ook de Blauwe Mannen van Minch: zij zijn alleen te vinden in de Minch, een zeestraat bij Schotland.

6cd886884ad8ae173335d8d331c85234_medium.Volgens de volksverhalen zijn het boosaardige blauwe wezens met een grijze baard. Wel hebben ze een menselijk voorkomen. De zee (en de branding) zou alleen kalm zijn, wanneer de Blauwe Mannen zich in hun grotten bevinden. Maar wanneer zij naar open zee zwemmen, veroorzaken zij zware stormen waarin schepen vaker wel dan niet met man en muis vergaan. Verder zouden zij zeevaarders en vissers uitdagen het tegen hen op te nemen; alleen kapiteins die hen te slim af waren, zouden ongeschonden verder hebben mogen varen.

Havmands

f728ed7b1bb47edd413a5b14efde0575_medium.Havmands zijn vriendelijke, goedaardige waterwezens – of eigenlijk meermannen – die in de wateren van Scandinavië leven. In Groenland (behorend tot het Deense koninkrijk) worden zij Havstrambe genoemd.

De naam betekent ‘man van de lente’. Een Havmand heeft een menselijk bovenlijf met een vissenstaart en is bijzonder knap om te zien. Zijn haar is groen tot zwart, evenals zijn ogen. Hij leeft in zeeën, fjorden of meren, maar wordt soms ook in grotten langs de kust of op oevers gezien.

De wederhelften van de Havmands zijn de Havfrue – of meerminnen. In tegenstelling tot de vriendelijke Havmand is de goudgelokte Havfru wreed en kwaadaardig. Zij zou echter belangrijke toekomstige gebeurtenissen kunnen voorspellen.

Kelpies

965bb081b41e83e3377acbf2a4e7a140_medium.Een Kelpie wordt als een boosaardige watergeest gezien, die in de kustgebieden van Schotland voorkomt. Hij ziet er meestal uit als een paard, maar een menselijke verschijning is ook mogelijk; dan toont hij zich meestal als een verwaarloosde oude man, die hulp behoeft, of als een knappe jongeling, die meisjes en vrouwen verleidt. Zijn favoriete verschijning blijft echter die van een briesend zwart of grijs paard met een zijdeachtige vacht en fonkelende ogen.

Kelpies staan er om bekend, dat zij hun slachtoffers met een sluwe list het water in proberen te lokken om hen vervolgens te verslinden. Zo zouden Kelpies altijd eerst proberen meisjes en vrouwen te verleiden om hen dan mee te nemen naar de diepte van de zee. Jonge mannen en kinderen zouden worden gelokt of uitgedaagd om een ritje te paard te wagen, waarna de Kelpies steevast met hun slachtoffers in de golven verdwijnen.

Liwa’s

af0bb74352e7efa4095a6012d0a0724f_medium.Liwa’s zijn eveneens boosaardige waterwezens, maar stammen specifiek uit Honduras en Nicaragua (Midden-Amerika). Ze zouden als witte, amorfe wezens onder water verschijnen – al dan niet in een onderwaterkano – en nietsvermoedende zwemmers in de diepte sleuren. Ook staan zij er om bekend, dat zij kano’s en kleine schepen laten kapseizen, zodat alle inzittenden verdrinken.

Liwa’s wonen in draaikolken op zee en in rivieren, waar veel scheepsverkeer te vinden is. Zo zouden ze immers een goede aanvoer van slachtoffers hebben. Liwa’s kunnen worden verjaagd, maar alleen door een goede sjamaan. Deze voert dan een speciale ceremonie op, waarbij onder meer de huid van een alligator wordt verbrand.

Selkies

84859944e58656f9238d806dde4e66b5_medium.Van Selkies wordt verteld, dat zij alleen voorkomen rond de Schotse Orkney- en Shetland-eilanden in de Atlantische Oceaan. Zij lijken op mensen, maar kunnen zich ook in zeehonden veranderen door een zeehondenvel als jas te dragen.

Volgens de volksoverlevering kunnen Selkies ook – meestal noodgedwongen – aan land leven: als iemand op het strand toevallig een zeehondenvel vindt, dan is de Selkie (van wie dit vel of deze jas was) voortaan aan die persoon gebonden en kan niet meer naar zee terugkeren.

Echter, totdat zij van iemand anders een (nieuw) gevonden zeehondenvel krijgen… Dan verdwijnen zij steevast terug in de golven, waarbij Selkie-vrouwen meestal ook hun (halfmenselijke) kinderen meenemen. Selkie-mannen zouden bijzonder viriel zijn en onvruchtbare vrouwen toch kinderen kunnen geven. Trouw is echter geen eigenschap, die ze kennen.

6463c441168957917325ed344803cacb_medium.Wanneer een (Selkie-)zeehond door een zeeman wordt gedood, zou de hele Selkie-familie haar woede afreageren door hevige stormen te veroorzaken en schepen te laten zinken.

In één van de vele verhalen rondom Selkies zouden zij gevallen engelen zijn, die te goed waren voor de hel, maar niet goed genoeg voor de hemel. Daarom moeten zij sindsdien langs de kust tussen twee werelden in leven.

Davy Jones

cadbb6e8d4f1542777782762c29561ca_medium.Het kreet ‘Davy Jones Locker’ (de kist van Davy Jones) is er één, die menig zeeman ooit de stuipen of het lijf heeft gejaagd. Met ‘Davy Jones Locker’ werd namelijk bedoeld de bodem van de zee, als laatste rustplaats voor de velen, die in zee verdronken. Matrozen gebruikten de kreet ook wel om een soort duivels hiernamaals voor zeelieden, maar ook voor zeeschepen aan te duiden, die dan voor eeuwig in de macht van Davy Jones zouden moeten rusten op de bodem van de zee. De term maakt al enkele eeuwen deel uit van de Engelse taal, maar waar die precies vandaan komt, is niet geheel duidelijk.

Ooit was er een piraat in de Indische Oceaan genaamd David Jones (circa 1630), maar hij was volgens taaldeskundigen niet bekend of berucht genoeg om een legende te doen ontstaan.

63f61db0e63bfe98667b7cf87d3b28c1_medium.Een waarschijnlijker kandidaat was een (18e eeuwse) Engelse pub-eigenaar, genaamd Davy Jones.

Hij stond er namelijk om bekend, dat hij zijn nietsvermoedende klanten ladderzat voerde om hen dan in zijn kelder op te sluiten en later als matrozen/slaven te verkopen aan scheepseigenaren.

Toen zijn handelwijze meer en meer bekend raakte, kwam er natuurlijk geen mens meer en ging zijn pub uiteraard failliet. Davy Jones liet zich niet kisten: hij stal een schip, vond een gelijkgestemde bemanning en zeilde voortaan over de Atlantische Oceaan als piraat. Hij viel andere schepen aan en stal de kostbaarheden. Van de bemanningsleden werden de meesten onthoofd. De anderen werden in de ruimen opgesloten voordat hij het schip tot zinken bracht. Niemand overleefde dus een aanval van Davy Jones, van niemand werd ooit nog iets teruggevonden.

521868e194367ed997d888ee228a02cf_medium.Waarschijnlijk is, dat daar het duivelse schrikbeeld van Davy Jones en zijn kist onder zeelieden uit is ontstaan. Men geloofde stellig, dat als een zeeman een goed leven had geleid, maar toch in zee verdronk, zijn lichaam zou worden meegenomen naar ‘Fiddler’s Green’. Dit was een gezellig en vrolijk hiernamaals, waar de viool nooit stopte met spelen en de dansers nooit moe werden. Wanneer een zeeman echter een slecht leven had geleid, was er geen redden meer aan. Mocht hij komen te verdrinken, dan ging hij rechtstreeks naar de kist van de wrede Davy Jones en zou daar tot in de eeuwigheid vastzitten.

Davy Jones, die overigens zelf ook verdronk, zou van die tijd af aan als skeletgeest in de oceaan voortleven in afwachting van en op zoek naar nieuw prooien, of dat nu hele schepen waren of het leven van een enkele matroos.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2020) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Fantastische-waterwezens-(1)-undines-zeemeerminnen-en-zeemeermannen

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

21/08/2020 12:47

Reacties (6) 

2
22/08/2020 23:10
Mythes en sagen, blijvend leuk maar ongeloofwaardig.
Wel vind ik de films van een hoge kwaliteit fantastisch, ze brengen alles levensecht.
1
21/08/2020 22:57
Wat zou hier nu toch langs de Nederlandse kust in het water zitten dat al die gevaarlijke muien veroorzaakt?
Maar wij zijn hier waarschijnlijk te nuchter om in watergeesten te geloven.
1
21/08/2020 14:26
Mooi, die mengeling van angst, bijgeloof en fantasie, die dan weer zulke fraaie legenden oplevert.
1
21/08/2020 14:22
Heel leuk, die oude volksverhalen. Je vindt ze echt overal ter wereld.
1
21/08/2020 13:44
Weer een prachtig artikel. Super interessant.
1
21/08/2020 13:43
Mooie verhalen!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert