Geen motten maar nachtvlinders 1.

Door Leonardo gepubliceerd in Dieren en natuur

Je hebt vlinders en vlinders. Sommige soorten kun je doorgaans alleen overdag aantreffen, terwijl andere soorten meestal in de schemering of gewoon in het donker van de nacht zijn aan te te treffen. Sommige nachtvlindersoorten zijn weinig gekleurd - vandaar de scheldnaam motten - maar er zijn ook schitterend gekleurde soorten bij. De moeilijkheid is om hen aan te treffen. Want nachtvlinders - de naam zegt het al - zijn doorgaans niet zo snel overdag aante treffen. Dan hangen ze vaak onder een boom of plantenblad en zijn ze in diepe rust verzonken. Maar er zijn ook soorten nachtvlinders die toch soms overdag actief zijn. Vaak zijn dat heel interessante en soms fraai gekleurde diertjes. Deze vlinders zijn doorgaans veel kleiner dan dagvlinders, maar minstens zo leuk om ze waar te nemen en hun gedrag te bestuderen... Overdag nachtlinders spotten doet men het beste in samenwerking met een goed afgerichte hond. De hond zal namelijk door zijn bewegingen in het struikgewas vlinders doen opvliegen zodat de fotograaf de gelegenheid kijgt ze te fotograferen. Er zijn twee belangrijke soortenrijke hoofdgroepen nachtvlinders waarvan enkele soorten regelmatig in de Benelux zijn waar te nemen n.l:  Spanners en Uilen. 

In dit eerste nachtvlinderblog treft de lezer vlinders uit hoofdgroep spanners aan waarbij de informatie over de soort onder de foto is geschreven.

 

 

               0894b723267aa6370302ade477b06313_medium.

Wie er in het voorjaar in Noord-Brabant op uit trekt kan op enkele plaatsen in de provincie deze schitterende nachtvlinder aantreffen. Het is de speudopanthera macularia, of te wel, het boterbloempje. Een in de Benelux vrij zeldzame dagactieve nachtvlinder die op slechts enkele beperkte delen van Noord-Brabant voorkomt. Om deze vlinder te spotten moet men op een zonnige dag binnen de juiste biotoop aanwezig te zijn. De grootste kans om ze waar te nemen in de maanden april - juni is het noordwestelijke deel van de Maashorst ter hoogte van het onverharde deel van de Slabroekseweg in Nistelrode.  

 

              6fc63f3da21f90041fa2241b7bae2ca9_medium.

Deze leuke spanner met de naam Macaria notata, of te wel, het klaverblaadje is vooral in vochte bossen aan te treffen. Het is geen echte dagactieve nachtvlinder. Ze hangen vaak onder bladeren van dicht struikgewas. Ze laten zich overdag wel vaak opjagen als er een hond tussen de struiken doorholt. Meestal gaan ze dan snel ergens zitten zodat de fotograaf gelegenheid heeft een foto te maken. 

 

              adbb8abc13c1542732bf8eeac14e240d_medium.

Elke vlinderspotter heeft wel een foto van de vlinder op bovenstaande foto. Het is de timandra comae, of te wel, de lieveling.  Deze vlinder is gemakkelijk te herkennen aan de bruinrode diagonalelijn die vanuit de vleugelpunt, schuin over de voorvleugel naar de binnerand loopt en vervolgens doorloopt naar de achtervleugel. De mannetjes kennen een helderode rand langs de vleugels. Deze vlinders kan men met name in grasland, bosranden en wegbermen met hoog gras waarnemen.  Ze vliegen vanaf begin mei tot eind september. 

 

              014d346ee04480befaf78edc7c009427_medium.

Als zomers de kattenstaarten bloeien dan is de kans aanwezig om tegen de namiddag talrijke nachtvlinders aan te treffen op de lichtgeurende bloemen. Het zijn vooral veel microvlinders die weg naar deze prachtige vlinderbloemen weten te vinden. Maar soms tref je in de namiddag bij zonnig warm weer ook wel een een echte nachtvlinder aan. Zoals deze melanthia procellata, of te wel, de witvlekbosrandspanner. Dit is een redelijk zeldzame spanner die vooral in Zuid-Nederland is waar te nemen. Deze aparte nachtvlinder vliegt in de maanden april - september.  

 

              

De vlinder op bovenstaande foto is maar heel klein. Je ziet hem zo over het hoofd. Maar wie zich op een terrein met een zure zanderige grond bevindt met hoog gras en zuringplanten, moet goed opletten bij het door het gras lopen. Want dan kunnen zezomaar voor je voeten opvliegen en een tiental meters verder weer tussen het gras verdwijnen. De vlinder heeft de naam Lythria cruentaria, of te wel, de zuringspanner. Het is een heel fraai getekend dagactief nachtvlindertje dat zich laat zien bij zonnig weer, maar zich meteen zal verschuilen als de zon even wegvalt. Ze vliegen van eind april tot eind september in twee generaties.

 

                 

            431f76289672ae2266593c6f7951b22e_medium.

Het hebben van een vlinderstruik in de tuin geeft leven in de tuin. Niet overal en niet bij iedereen, doch vooral in tuinen die ruimte hebben en niet direct in een stedelijke omgeving liggen. Op de vlinderstruik kan men in de zomermaanden talloze vlinders waarnemen. Als de middag vordert en de zon reeds in de kiem zakt, verlaten de dagvlinders de vlinderstruik die vervolgens bij, goed warm en zonnig weer, wordt opgevrolijkt met de eerste nachtvlinders die ontwaakt zijn.  Een bijzondere gast is tegenwoordig de uit Azië afkomstige buxesmot. Dit is ook een nachtvlinder. Een spanner die door veel tuinliefhebbers wordt vervloekt, maar wel een zeer fraaie vlinder is. 

 

             8d6463b3d2e74bc20ff46b3a577dbf50_medium.

De vlinder op de bovenstaande foto lijkt vrij groot maar dat is gezichtsbedrog. Het betreft hier een heel kleine dagactieve nachtvlinder die soms in bloemrijke wegbermen met hoog gras is waar te nemen. Het is de chiasmia clathrata, of te wel, de klaverspanner. Een werkelijk schitterend getekende, zeer kleine spanner, die vooral in de maanden mei en juni in zijn biotoop is aan te treffen.    

 

             ef700a0d889002f44483ffe52127ac3c_medium.

De spanner op bovenstaande foto is de camptogramma bilineata, of te wel, de gestreepte goudspanner. Deze spanner kan men buiten openbossen en struikgewas, ook in tuinen aantreffen. Deze leuke dagactieve nachtvlinder kan in verschillende kleurschakeringen voorkomen. Soms zie je ze in een echte goudkleur, terwijl er soms ook exemplaren rondfladderen die meer geelbruin gekleurd zijn. Het op de foto staande exemplaar heb ik gefotografeerd terwijl de vlinder onder een tak van een vaarnplant hangt.

 

               97670443b6f95ae6a4dc8a6270a4fcfd_medium.

In vochtige eikenbossen kan men overdag soms de xanthorhoe montanata, of te wel, de geoogde bandspanner aantreffen. Al moet ik zeggen dat het vaak puur geluk is om deze echte nachtvlinder overdag te treffen. Ze zijn weinig op hun gemak tijdens veel licht en verschuilen zich vaak bij verstoring van hun rust, gelijk onder een boomblad. 

 

            48a97964e191e1648cf5191be54030b5_medium.

De kleine vlinder op bovenstaande foto is het zogenaamde, asthena albulata, of te wel het wit spannertje. Een heel klein, vrij zeldzaam nachtvlindertje, dat ik bij toeval op de muur van onze woning in Nederland aantrof. Ze komen uitsluitend verspreid voor in midden en zuid Nederland.  

 

              307c4638e308203e9fec1c31ae671dd9_medium.

De schoonheid op bovenstaande foto zag ik een tijdje terug opeens op de stam van een Amerikaanse eik zitten. Het is de campaea margaritaria of te wel de appeltak. Een nachtvlinder die je overdag zelden te zien krijgt. Een moeilijk te fotograferen vlinder, mede door de enigszins doorschijnende vleugels.  Maar wel een hele fraaie spannersoort die men van eind mei tot aan september in droge eikenbossen op de zandgronden van zuid Nederland kan aantreffen. De jonge vlinders kleuren schitterend zeegroen. De oudere soorten verliezen na enkele weken helaas veel van hun kleur.   

 

                 b5331e2a802f8b02e8e1d22ca3c99798_medium.

Dit hele kleine vlindertje dat met de vleugels uitgestrekt op een eikenblad ligt doet de naam spanners eer aan. Het is de eupithecia abbreviata, of te wel, de voojaarsdwergspanner. Een heel klein spannertje dat overal in de Benelux algemeen voorkomt in eikenbossen.

 

 

              b6b17c8d97fd5f1cd92f693b0b1233e8_medium.

De schitterende nachtvlinder die in alle rust onderaan een blad van een Amerikaanse vogelkers hangt is de opisthograptis luteolata, of te wel de hagedoornvlinder. Een sierlijk vliegende dagactieve nachtvlinder die vooral in de namiddag op zonnige dagen is waar te nemen op de hoge zandgronden van midden en zuid Nederland. Soms komt men deze prachtige nachtvlinder ook wel tegen in tuinen en parken. Ze vliegen van mei tot en met september.

               7edb41bbc41b3bd057bce043aec5a77b_medium.

Als men in juni - juli in de namiddag langs een bosrand loopt komt men bij zonnig weer vast en zeker de vlinder op de bovenstaande foto tegen.  Het is de scopula immutata, of te wel, de bosspanner tegen. Het is een kleine heftig fadderende vlinder die bij opschrikken meestal gelijk tussen het hoge gras wegduikt. 

 

                            b5ba23bba9a5e44978a83d5f67cc4b63_medium.

Heel af en toe kan men, met een beetje geluk, deze aparte donkergele spanner tussen het lommer ontdekken. Het is de gandaritis pyraliata, of te wel, de gele agaatspanner. Niet echt zeldzaam, maar je treft ze niet vaak op een avondwandeling in de natuur. De foto is al enige jaren oud en ooit gemaakt in een deel van het eikenbos nabij het dorpje Macharen ( gem. Oss) 

 

                287765a2016d5d4c28dc9b65168bbf71_medium.

Op het moment dat ik dit blog maak is het veertien augustus 2020. De heide bloeit en op sommige plaatsen heeft een onweersbui de planten tegen afsterven behoedt. Al is aan de plant op de foto te zien dat die het moeilijk heeft in het voortbestaan. Dat zelfde geldt ook voor de nachtvlinder op de foto. Het is de ematurga atomaria of te wel, de gewone heispanner. Een vrouwtje in dit geval. Want de mannetjes hebben gevederde antennes. Ze vliegen van begin april tot half augustus. Deze vlinders hebben de laatste vier jaar erg te lijden gehad van de hitte en droogte in hun habitat. 

 

Ik hoop dat de lezers hebben genoten van mijn nachtvlinder ( spanner ) waarnemingen in de Nederlandse natuur. Alle gebruikte foto's zijn in Nederland gemaakt.

© Leonardo 

De gebruikte foto's in dit blog zijn eigen foto's. Het gebruik door derden, voor welke doeleind dan ook, is zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur/fotograaf niet toegestaan.
13/08/2020 21:30

Reacties (8) 

20/08/2020 12:50
Dank voor het langskomen. De zesde foto van boven is de buxusmot. Een hele mooie vlinder die uiteindelijk ontstaat vanuit die rupsen. De vlinders leven maar heel kort. Slecht 10 dagen. Dan is hun leven weer voorbij...
20/08/2020 11:26
Mooi boeiend en leerrijk artikel. Er vliegt hier ook wel wat rond . We zitten hier wel geplaagd met de zogenaamde buxusrups waar dan de motten uit voorkomen maar dat is weer iets anders denk ik
1
14/08/2020 19:23
Een heel mooi artikel: ik zal er eens meer op letten. Hier fladdert er 's avonds genoeg rond het huis.
Van dichtbij zie ik dan meestal alleen de overblijfselen die in een spinnenweb zijn blijven hangen.
1
17/08/2020 22:21
Er volgt nog een artikel over vlinders uit de groep Uilen en Spinneruilen. Misschien dat ik daar over een paar dagen aan ga beginnen.
1
14/08/2020 14:24
Heel mooi artikel.

Enne ... ik moet je even streng toespreken, want door jouw schuld let ik tegenwoordig op vlinders om te kijken of ik ze kan herkennen ... dat deed ik voorheen nooit en dus is dat echt jouw schuld (maar ik neem het je niet kwalijk).
1
14/08/2020 15:53
Ha, ha... Dan heb ik inmiddels wat bereikt met mijn natuur gerelateerde artikelen.
1
14/08/2020 12:01
Komen de getoonde vlinders ook voor in NL, of ie er verschil tussen NL en Frankrijk?
14/08/2020 12:31
Al deze vlinders op de in het blog getoonde foto's komen, zoals ik reeds in de tekst per foto heb vermeld. gewoon in de Benelux voor.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert