De mooie Saturnusnevel:

Door Candice Simionescu gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

De mooie Saturnusnevel:

af49c1b64edc771712fe18cc2b402d4e_medium.

Dit is dus met afstand de mooiste planeet van ons Zonnestelsel. Saturnus met haar ringen. En drie jaar terug eindigde het machtig mooie Cassini project en kwam ik met onderstaand artikel.

https://tallsay.com/page/4294993179/het-cassini-project-15-10-1997-15-09-2017

En dat was echt zo’n artikel die je met al je liefde en interesse voor het Universum schrijft, mede doordat je het project vanaf dag één hebt gevolgd. Maar dit artikel gaat echter niet over deze mooie planeet, maar over de hele mooie Saturnusnevel en die vind u totaal niet in de buurt van deze planeet. De planeet Saturnus staat – universeel gezien – bij u naast waar u nu zit, op gemiddeld ‘slechts’ 1.427.000.000 kilometer. En hoeveel dat ook voor mensenbegrippen is, het is Universeel gezien echt niks. Lachebekje Rigel ligt – hou het op – zes miljoen keer zo ver. Maar goed dat even terzijde, want voor de Saturnusnevel moeten we veel verder.

0098bac5d8e0750a94add57ad1c77d6e_medium.

Dit is de bijzonder mooie en zeker opzienbarende Saturnusnevel en zoals al gezegd vinden we haar niet echt in de buurt van de planeet Saturnus. Voor deze nevel dienen we namelijk 5.000 lichtjaren ver te reizen en dat is 47.500.000.000.000.000 kilometer.

De enige ‘overeenkomst’ met de mooie planeet Saturnus is dat als je door een eenvoudige sterrenkijker naar deze beauty nevel kijkt je haar ziet als een planeet en dat komt dus door de enorme afstand, maar verder hebben ze niks gemeen (op de naam na). Om deze nevel te kunnen zien moeten we gaan zoeken naar het sterrenbeeld Aquarius (Waterman) en dat is dit sterrenbeeld.

da4d135e51ae2e204e49508b721db00f_medium.

Maar ja helaas voor u en voor mij …. wij zien Aquarius dus niet, want het is te vinden aan de zuidelijke sterrenhemel en het puntje aan het einde van de pijl daar heb ik NGC 7009 (is de officiële oerlelijke naam voor deze nevel) geposteerd … nou ja ik … daar vind u haar, ik heb heel veel gebouwd, maar in het Universum (buiten onze planeet om) vind u geen door mij uitgezette bouwsels. Echt niet.

De Saturnusnevel noemt men een planetaire nevel, en dat is een erg ongelukkige naam voor zulke mooie objecten.

Bij planetaire nevels denkt men al snel aan planeten en dat is pure onzin, want zulke nevels hebben helemaal niks met planeten. Het heeft wel te maken met sterren, want het is dus het overblijfsel van een ster. Het is het – heel simpel gezegd – restant van een ster die door haar brandstof heen is en sterft. Dus niet uiteen knalt, dus geen neutronenster wordt en ook geen zwart gat wordt maar gewoon … dood zal gaan. En dit restant (feitelijk sterrenafval) is helder schijnend en vormt een structuur van diverse wolken met daarin gassen met verschillende temperaturen en wat verlicht wordt door een witte dwerg in het centrum van het geheel.

En een witte dwerg is een ster (duhhhh) die aan het einde van haar levenscyclus is gekomen en dan hebben we het over sterren waar in de kern geen kernreacties meer plaatsvinden. En de massa van zo’n ster is dan kleiner dan 1,4 keer de massa van de Zon en dan hebben we het over dit sommetje.

1.989.000.000.000.000.000.000.000.000.000 x 1,4 = 2.784.600.000.000.000.000.000.000.000.000 kilogram.

Dat is het maximale wat de massa van een ster mag zijn om de kwalificatie witte dwerg te krijgen. En dat hoeft men echt niet na te wegen, want elke ster die meer weeg wordt óf een neutronenster óf een zwart gat, knalt sowieso uit elkaar. En het bizarre van witte dwergen is dat ze, ondanks dat ze enorm talrijk moeten zijn gewoon niet door ons blote oog te zien zijn. Witte dwergsterren zijn overigens overblijfsels van rode reuzen en dat zijn geen kleintjes. Betelgeuze is bijvoorbeeld een rode reus ... sterker nog, een rode superreus (ja ik zoek mijn vriendjes echt wel uit).

6869679f9780f63d2fad965c5d5097dc_medium.

Foto van een witte dwerg

Waarom worden het planetaire nevels genoemd?

Mooie vraag … en u krijgt van mij het antwoord. Dat is eigenlijk ontstaan doordat ze dus op afstand een meer dan behoorlijke gelijkenis vertonen met grote gasreuzen zoals Jupiter en ook al is bekend dat ze niks met planeten te maken hebben … is de naam blijven hangen en zo af en toe ontstaat er nog wel eens verwarring doordat ze het maar geen logische eigen naam geven. Noem het voor mijn part witte dwergnevels. Er bevind zich een witte ster in het centrum, dus doe niet zo moeilijk.

Nu weer terug naar de Saturnusnevel, want daar zou het artikel over gaan.

Wat maakt deze beauty nou zo bijzonder?

01c7bed8acc0c65312459eea96995bb3_medium.

Het is één van de meest complexe witte dwergnevels die de wetenschap kent en doordat ze heel erg complex is (en toch is ze vrouwelijk ... terwijl mannen altijd complex zijn) is ze een dankbaar studieobject voor astronomen en astrofysici.

De Saturnusnevel zelf bestaat uit gas en stof dat dus door een rode reus aan het einde van haar leven is uitgestoten en al dit gas en stof licht dus op door de overblijvende witte dwerg in het centrum van de nevel. Maar wat ze maar niet kunnen achterhalen zijn de details in de ontstaan geschiedenis van zulke nevels en als er iets is waar astronomen en astrofysici niet van houden dan is het wel iets niet kunnen achterhalen, weten of verklaren. En dus kwamen ze met MUSE op de proppen. MUSE? Ja ik weet het, er is ook een semi redelijk goede band Muse.

 

Dit is – vind ik – een redelijk acceptabele song van ze. Er komt vast wel een moment dat ze muziek gaan leren maken … ze bestaan pas 25 jaar. Maar ik bedoelde een andere MUSE!

MUSE:

4ba0906f74cf31c453b229d2440ec555_medium.9b7808b1ff651a26d76c4eef927d0b58_medium.

Deze MUSE bedoel ik en ik ben verliefd op de technici en wetenschappers (technisch gezien dan), die dit dus wisten uit te denken en te creëren. En de enige simpele verklaring over wat MUSE is, is dit:

MUSE is een 3D spectrograaf die werkt in het zichtbare deel van het spectrum.

Met MUSE kan je de intensiteit van het licht als functie van de kleur, of golflengte, per pixel bepalen. In slechts één enkele afbeelding kan MUSE maar liefst 900.000 spectra opnemen van echt hele onwijs kleine gedeeltes van het Universum.

MUSE kan objecten zoals de witte dwergnevels in drie dimensies bekijken en aangezien de bij het project betrokken astronomen best wel slim waren, hebben ze alle informatie gebruikt om de zo onverwachte complexiteit in de nevel zichtbaar te maken. En ze ontdekten series structuren die geassocieerd zijn met verschillende atomen en ionen.

1058d798179069899f961ed97645eb8f_medium.73bc7a295662dcb13c37af27095cd7f9_medium.

MUSE werd gekoppeld aan de Very Large Telescope van de ESO en toen konden ze beginnen aan een veel meer gedetailleerd onderzoek. Wat het onderzoek direct aantoonde was dat die structuren overeenkomsten vertoonden met concrete verschillen in eigenschappen binnen de nevel zoals hogere en lagere dichtheden en temperaturen. En ook bleek dat de verdeling van het gas in de nevel ook totaal niet uniform is. Tevens bleek de nevel waterstof en helium te bevatten en dat is niet echt een hele shocking ontdekking, aangezien waterstof en helium de meest voorkomende elementen in het Universum zijn. Maar hun kenmerken in de nevel zijn wel van enorm belang om het ontstaan van deze nevel te begrijpen, alsmede het overlijden van de rode reus wat de nevel ooit was.

De mogelijkheden van MUSE zijn waanzinnig en MUSE zal echt nog heel veel wat nu nog ongewis terrein is gaan openbaren voor de wetenschap, de astronomie … en voor Miss Ikke.

54923f51289d2f424fa168e8e6a39796_medium.

De Kever of Vlindernevel … ook zo’n beauty.

Deze nevels zijn echt magisch mooi en heel fascinerend en adembenemend om middels een telescoop te mogen bewonderen, neemt u dat rustig van mij aan. Zelfs als je tig foto’s van nevels hebt gezien en er van alles over hebt gelezen of middels video’s hebt bekeken ..… is het daadwerkelijk observeren via een telescoop iets wat je nooit meer zal vergeten. Je kijkt naar nevels op gigantische afstanden en ziet in dat zo pikzwarte Universum de meest mooie kleurcombinaties en vormen. Het Universum is echt wel zo mooi en soms onbegrijpelijk en het blijft je verrassen.

38b4eb2ae5b7351b53a4efb12774816a_medium.

*Candice*

31/07/2020 22:20

Reacties (4) 

1
01/08/2020 23:33
Je zou er haast beneveld van raken - zo mooi zijn ze.
Jammer alleen dat je ze niet gewoon kan zien.
1
02/08/2020 06:46
Dat is inderdaad heel jammer.
1
01/08/2020 23:06
Mooi stukje werk. Graag gelezen.
02/08/2020 06:46
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert