Oorlogstrauma van mijn moeder

Door Boekstaaf gepubliceerd in Persoonlijke ervaringen

Ze hadden de oorlog overleefd. Al een mirakel op zich gezien alles wat ze hadden gezien en meegemaakt tijdens de oorlog. Honger, armoede, bombardementen, mensen die werden weggevoerd, doden in de straten, etc.

Na de oorlog probeerden ze zo goed en zo kwaad als het kon het leven weer op te bouwen. Van het oude huis in Amstrdam Oost was niet meer veel over. Met de wederopbouw kregen ze een nieuw huis toegewezen, ook weer in Amsterdam Oost, hun oude buurtje. 

Ik herinner mij het huis in Amsterdam Oost nog goed. Het was niet heel groot, maar mijn moeder wist er toch een thuis van te maken. Ondanks dat de guldens mijn ouders niet om de oren vloog hadden wij het toch niet slecht. Wat mij ook is bijgebleven is de steile, stenen trap naar onze verdieping waar ik flink vanaf ben gevallen. De littekens zitten er nog van op mijn been.
Ook mijn moeder bleek, zo leerde ik toen ik wat ouder werd, de nodige littekens. Alleen dan geen lijfelijke maar psychische littekens. 

Als klein kind heb je nergens erg in. Wat een zegen! Ik was een blij en gelukkig kind. En volgens mijn ouders ook een schatje (maar die waren natuurlijk behoorlijk bevooroordeeld).
Ik speelde, kwam niets tekort. Het leven was mooi.
Toen in naar de lagere school ging kregen we op een bepaald moment geschiedenisles. En uiteraard werd de Tweede Wereldoorlog ook ruim besproken. Ik kon niet begrijpen dat er echt mensen waren die zoveel slechts konden doen. Ik was een kind, wist ik veel!
Mijn nieuwsgierigheid was echter wel opgewekt. Thuisgekomen vroeg ik direct aan mijn ouders wat zij wisten van die oorlog. Vanuit mijn moeder een ijzige stilte. Opeens had zij het heel druk met het huishouden en had zij geen tijd om met mij te kletsen. Zo raar! Normaal nam ze altijd uren de tijd om over van alles en nog wat met mij te kletsen! Gezellig, met een kopje thee en een koekje erbij. Zoals altijd eigenlijk als ik uit school kwam. Ik snapte er niets van. Ik had vast iets verkeerd gedaan. 

Mijn vader wilde er wel met mij over praten. Hij vertelde wat hij als destijds 20 jarige met zijn familie in de oorlog hadden meegemaakt. Mijn vader wist te ontkomen aan werken voor de duitsers door ziek opgenomen te worden in een sanatorium. Dat heeft hem waarschijnlijk het leven gered. Niet alleen omdat hij niet hoefde te werken, maar ook omdat men in dat sanatorium relatief nog goed te eten kreeg. Voor mijn ooms is het niet zo gelopen. Zij hebben de hongerwinter zeer bewust meegemaakt. Niets te eten en bloembollen als enige maaltijd. En bieten volgens een van mijn ooms, veel bieten. Hij heeft ook de rest van zijn leven geen bieten meer gegeten. Kreeg dat niet door zijn strot en bloembollen werden nooit in de tuin geplant. Zijn reactie kan ik mij voorstellen! Mijn vader vertelde dus heel eerlijk wat en waarom en hoe het allemaal was gegaan in de oorlog. Met wijd open mond heb ik naar zijn verhalen geluisterd. 

Ik heb later nog een aantal keren geprobeerd om ook het verhaal van de kant van mijn moeder te horen. No way! Mijn moeder was dan of druk, of ze werd boos of ze liep evenvoudig weg. Mijn vader zei: 'Laat het nou maar, kind'. Bij mij rees het idee dat er wel iets heel ergs moest zijn gebeurd dat mijn moeder niets erover wilde vertellen.

Mijn opa en oma van mijn moeders kant heb ik nooit gekend. Ik besef mij eigenlijk later pas dat ik ook nooit een foto van ze heb gezien. Ook daarnaar kon ik liever niet vragen.

Dan maar weer bij mijn vader informeren. 'Je opa en oma zijn in de oorlog omgekomen meissie'. En dat was het dan. Verdere uitleg kreeg ik niet, dat moest mijn moeder dan maar zelf vertellen. Maar dat deed zij natuurlijk niet.

Ook oorlogsfilms werden door mijn moeder niet gekeken. Door mijn vader wel. Mijn moeder ging dan wel druk bezig met iets anders. Als ze het per ongeluk wel een keer een stukje zag, liepen de tranen over haar wangen. Maar geen kik! 
Op een dag was er de film Holocaust (of documentaire/ serie, dat herinner ik mij niet meer zo precies) op de televisie. Uiteraard keek mijn moeder niet en mijn vader weer wel. Die scheen er toch echt minder moeite mee te hebben. Nieuwsgierige ik wilde natuurlijk ook kijken. Dit gaf de nodige onenigheid tussen mijn ouders. Mijn moeder verbood het, mijn vader vond dat het ook leerzaam kon zijn voor me en dat ik de waarheid best mocht weten. Dit was de eerste keer dat ik mijn ouders openlijk ruzie heb horen en zien maken. 

Wat een verschrikkelijk trauma moet mijn moeder wel niet hebben gehad! En het dan kennelijk ook niet kunnen vertellen! 

Ik zag mijn moeder wel vaker zomaar huilen. Ze leek ook wel steeds stiller en angstiger te worden. 

Was mijn moeder Joods? Ik weet het eerlijk niet. Zelfs tot op de dag van vandaag weet ik 
dat niet. Ik vraag mij af hoeveel mensen met dezelfde vragen en ervaringen rondlopen.

Toen mijn moeder stervende was zat ik bij haar op de rand van het bed. Ze voelde dat ze ging sterven. Ze had er geen moeite mee (ook was ze pas 60 jaar). Ik huiver soms bij het idee dat ze stiekem misschien wel blij is geweest dat het over was. Om mij maakte ze zich wel zorgen. Ik moest haar plechtig op haar sterfbed beloven dat ik mijn school zou afmaken. Dat heb ik ook gedaan. Ik hoop dat ze nu vanaf haar eigen wolk trots naar beneden kijkt!

Mijn ouders leven beiden niet meer. Ik heb ontzettend veel van hen gehouden. Van mijn vader om zijn eerlijkheid en zijn openheid. Van mijn moeder voor haar altijd lieve zorgen en hoe ze mij altijd opving, trooste, bemoedigde.....

Misschien dat ik ooit eens ga uitzoeken hoe het precies is gegaan met opa en oma. Ik weet het niet. Ben ik misschien toch wat angstig voor wat ik te weten zal komen? 

De tijd zal het leren.

21/07/2020 12:44

Reacties (6) 

27/07/2020 14:44
Ik hoor wel eens verhalen maar het was wel zo dat er een wezenlijk verschil was met waar je woonde in een grote stad zoals Amsterdam of ergens in een klein dorpje /stad.
Het is in ieder geval vreselijk als je in documentaires ziet wat er zich allemaal heeft afgespeeld. Het ergste is, het hoort maar niet op.
1
22/07/2020 00:16
Ja... zo ken ik ook nog wel enkele verhalen uit die smerige oorlogstijd. Gelukkig hebben mijn ouders die tijd zonder al te grote ellende doorstaan. Triest realistisch verhaal.
2
22/07/2020 10:40
Helaas....die tijd heeft behoorlijk wat impact gehad op heel veel mensen.
21/07/2020 22:22
Hallo Boekstaaf, reken maar dat er nog steeds mensen zijn die een trauma er aan over hebben gehouden. Een ding is heel erg belangrijk en dat is dat je een heel goede moeder en een heel goede vader heeft mogen beleven in je leven en dat is heel veel waard, Je hebt hiermee een sterke levens-aanloop door mee gekregen.
1
22/07/2020 10:40
Klopt, ik heb een goede aanloop meegekregen. En ik ben er ook sterk door geworden.
22/07/2020 10:51
Ja beste Boekstaaf, er zijn veel mensen die een flinke bagage meedragen in hun hoofd. Maar je hebt een prachtige hond die je geholpen heeft om weer het goede te laten beleven in het leven. Dank voor je reactie. (hoe gaat het met je hond)
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert