Vesak, viering van geboorte en verlichting van Boeddha

Door ZiaRia gepubliceerd in Religie en levensbeschouwing

ff20db28059648a02f63a7957de2245f_medium.

Vesak is een bijzonder belangrijke Boeddhistische feestdag. Het is namelijk het tijdstip, waarop achtereenvolgens de geboorte en de verlichting, maar ook de (lichamelijke) dood van de Boedda zouden hebben plaatsgevonden, altijd bij volle maan in (voor ons) de maand mei. We spreken dan wel over de eerste Boeddha en tevens stichter van het Boeddhisme, Siddharta Gautama Boeddha, die volgens de Boeddhistische traditie zou hebben geleefd omstreeks 450-330 voor Chr in de regio van het huidige Nepal. Op de laatste dag van de maand Vaisakha (de zesde maand van de Hindoekalender) wordt het Boeddhistische feest gevierd; op de Westerse kalender is dit de dag van de (eerste) volle maan in de maand mei.

In 2020 valt Vesak dan ook op 7 mei.

693ee4c78a33a969c8099d0cd0fa9f73_medium.Het Vesak-feest is onder verschillende namen bekend: in India en Sri Lanka heeft men het bijvoorbeeld over Vesak Puja, in Japan wordt het Vesākha genoemd, in Indonesië heet het feest Waisak, in andere delen van de wereld noemt men het ook wel Wesak. Daarnaast kan ook het tijdstip van viering enigszins verschillen. Vooral in het westen vangen Wesak-festivals meestal niet aan op de exacte dag van de (eerste) volle maan in mei, maar op het weekend erna; dit maakt het in landen, waar Wesak geen algemene vrije dag is, voor meer mensen mogelijk om het festival toch bij te wonen.

Wat wordt bedoeld met ‘Boeddha’?

69255342029e66e6bb1b0ee7be750422_medium.Siddharta Gautama wordt gezien als de eerste Boeddha, maar wat bedoelt men daar mee? Van oudsher geldt, dat iemand, die zelf op eigen kracht verlichting bereikt en deze kennis en inzichten deelt/leert aan anderen, zodat ook zij verlichting kunnen bereiken, ‘Boeddha’ wordt genoemd. Het woord stamt uit het Sanrkiet en kent meerdere betekenissen, waaronder ‘bemerken’, ‘ontwaken’ en ‘gewaarworden’. Tegenwoordig wordt vrijwel iedereen, die de staat verlichting heeft bereikt, wel aangeduid als zijnde een Boeddha.

Wat verstaat men onder verlichting in het Boeddhisme?

In het Boeddhisme staat ‘verlichting’ synoniem voor totaal bewustzijn. Hieraan zijn onlosmakelijk verbonden de gegeven concepten van karma (wet van oorzaak en gevolg) en reïncarnatie (het doorleven van meerdere levens op aarde om te ervaren en te groeien in bewustzijn met respect en liefde voor alles wat is). Zowel karma als reïncarnatie liggen aan de basis van alle Oosterse godsdiensten.

dc8d8c5b8e09722bad02ec93d75c9e86_medium.Toen Siddharta Gautama ongeveer 2500 jaar geleden zittend onder een boddhiboom zijn verlichting bereikte, ontdekte hij dat de geest (het bewustzijn) een eeuwig, helder, kosmisch licht is. De geest kan slechts tijdelijk aan een stoffelijk lichaam (een leven) worden gebonden; in dat stoffelijke lichaam ontstaan dan gedachten en gevoelens, die regelmatig kunnen veranderen en zelfs weer kunnen verdwijnen. De geest zelf bestaat echter eeuwig en is onveranderlijk: niet te overheersen, niet te beschadigen, niet te doden. Dit inzicht van een eeuwig bewustzijn, dat bevrijd van het (tijdelijke) lichamelijk lijden blijft bestaan, leidt tot verlichting; het is de ervaring, dat de geest is als de kosmos. Er bestaat geen scheiding tussen ruimte en energie, waar en wanneer dan ook, en alles wordt bij elkaar gehouden door de energie van liefde. Boeddha werd aldus stralend bewustzijn, hij wist alles. Dit laatste wordt in het Boeddhisme vooral toegespitst op de volgende punten:

  • Inzichtb662ab957fdc65873eb3f39f8271e7c5_medium. in de werking van karma (wetten van oorzaak en gevolg) en reïncarnatie (wedergeboorte)

  • Inzicht in het hoe, wat, waar en waarom van vorige levens

  • Inzicht in de Vier Edele Waarheden:

    • Eerste waarheid: Er is lijden.

    • Tweede waarheid: Het lijden heeft een oorzaak.

    • Derde waarheid: De oorzaak van het lijden kan worden opgeheven.

    • Vierde waarheid: Door het Achtvoudige Pad te volgen, wordt het lijden beëindigd; hiervoor dient men te leven volgens:

      • Het juiste inzicht a2dfc00f1a6ef33710692dca0b9371c0_medium.

      • De juiste intentie

      • De juiste spraak

      • Het juiste handelen

      • De juiste wijze van levensonderhoud

      • De juiste inspanning

      • De juiste aandacht

      • De juiste concentratie.

Hoe wordt Vesak in het Boeddhisme gevierd?

Op de dag van Vesak wordt dus de geboorte, de verlichting en de dood van de Boeddha geëerd. Het is voor Boeddhisten de vrolijkste dag van het jaar. Huizen worden versierd met lantaarns en bloemen. In de tempels worden speciale ceremonies gehouden en in de straten zijn optochten te zien. Voor Boeddhistische kinderen is dit een dag, waarop zij hun ouders begroeten met bloemen. Ook worden aan familie en vrienden wel speciale Vesak-kaarten gestuurd.

Veel mensen bezoeken de Tempel bij het ochtendkrieken voor meditatie en gebed. Ook populair is het gedeeltelijk vasten; men eet op deze dag niet van 12 uur ‘s middags tot 6 uur de volgende morgen, zoals Boeddhistische monniken en nonnen dat elke dag plegen te doen. Daarnaast probeert men, in de lijn van Boeddha, zoveel mogelijk goed te doen, om geluk onder andere mensen te verspreiden. Men onthoudt zich over het algemeen de hele dag van muziek, overdadig eten en drinken en alcohol.

d6403d5773267dc2d344e7d2c6b0550a_medium.‘s Avonds worden er veelal lichtprocessies gehouden, waarbij mensen vooral kaarsen en lotusbloemen dragen. Kaarsen en bloemen worden daarbij gezien als symbolen voor de vergankelijkheid van het leven (kaarsen branden immers op en bloemen zullen verwelken). De lotusbloem is zowel in het Boeddhisme als in het Hindoeïsme van specifieke betekenis. Deze bloem symboliseert niet alleen de goddelijke geboorte, maar ook goddelijke zuiverheid.

Gedurende de 2-3 volgende dagen van het Vesak-feest is er volop gelegenheid voor (meer) tempelbezoek, meditatie, gebeden en het doen van goede werken/donaties voor de armen en de zieken. 534db91726eec3a41eefc8a48b3f0f6d_medium.Een andere traditie is het wassen en schoonmaken van Boeddhabeelden; men is ervan overtuigd dat door dit symbolische wassen tegelijkertijd de menselijke ziel en geest zullen worden gereinigd en gezuiverd. Op de laatste dag van het Vesak-festival is er nog een optocht, waarbij Boeddhabeelden, kaarsen en vooral veel bloemen worden meegedragen.

In het Westen wordt Wesak (zoals het er meestal wordt genoemd) vaak op een iets andere manier gevierd, bijvoorbeeld met gezamenlijke (geleide) meditaties, gezamenlijke mantra-zang, lezingen e.d. Enkele primaire tradities blijven echter tijdens Vesak of Wesak, in zowel Oost als West, overeind: het eren van de Boeddha en waar hij voor staat, het rituele wassen van Boeddhabeelden, het goed doen om geluk onder anderen te verspreiden en het geven van donaties aan de armen en zieken. Wat dat betreft zou het elke dag Vesak mogen zijn.

472e0a80fbde6e6c9288c21daa0f1cae_medium.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2020) Foto's: Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

65bca105c81d99384445aa2e3b28b71d_medium.Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Chanoeka-het-Joodse-feest-van-de-lichtjes

Chinees-nieuwjaar-volgens-de-maankalender

Eid-al-Fitr-het-Islamitische-suikerfeest

Happy-Holi!-Het-Indiase-feest-van-kleur-en-plezier

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

07/05/2020 14:19

Reacties (6) 

1
17/05/2020 16:30
mooi verhaal
2
07/05/2020 15:58
Leuk artikel en mooi om even aandacht te besteden aan een voor velen ongetwijfeld onbekende feestdag. Van het Boeddhisme horen we hier immers niet zo veel.
1
ZiaRia tegen Asmay
07/05/2020 15:59
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
Nee, jammer genoeg niet.
1
07/05/2020 15:55
Interessant om hier wat meer over te weten.
1
07/05/2020 15:46
Mooi artikel over een bijzonder feest. Leuk, die bodhiboombladeren!
1
ZiaRia tegen Oxalis
07/05/2020 15:59
Leuk, dat je ze herkent!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert