Juiste en onjuiste voeding bij nierstenen

Door Oxalis gepubliceerd in Voeding en Gewicht

348974e541b30b88cd0d21f8112b0783_medium.De nieren zijn uiterst belangrijke organen, die er onder meer voor zorgen dat een groot deel van afvalstoffen en andere ongewenste stoffen met de urine uit ons lichaam wordt gescheiden. De nieren zijn normaal gesproken zeer efficiënt in hun werk. Allereerst hebben we er twee voor een optimale werking, maar ook met slechts één nier kunnen we goed overleven. Verder geven de nieren meestal pas problemen, wanneer al circa 75% van het nierweefsel is beschadigd; dit is in feite tegelijkertijd positief en negatief. Positief, omdat de nieren ook met verminderde capaciteit nog behoorlijk hun werk kunnen doen, maar negatief, omdat de nieren bij zo’n grote beschadiging niet of nauwelijks meer te behandelen of te herstellen zijn.

Nierstenen komen veel voor

Zoals met elk orgaan in ons lichaam kan er ook veel misgaan met de nieren. Eén van de meest voorkomende kwalen ervan zijn de vorming van nierstenen. In sommige Westeuropese landen is de stijging van mensen, die aan nierstenen lijden, de laatste 20 jaar zelfs verdrievoudigd! Medici en wetenschappers zijn zelfs bang, dat nierstenen als nieuwe volksziekte te boek zal komen te staan. Typisch is, dat mannen er gevoeliger voor zijn en nierstenen vaker ontwikkelen dan vrouwen.

8a22a10a21d59b2db305278a90b114e8_medium.Nierstenen kunnen ook lange tijd onopgemerkt blijven, omdat ze (nog) geen klachten veroorzaken. Maar wanneer ze dat wel doen, meestal in de vorm van een acute en bijzonder pijnlijke nierkoliek, is overduidelijk dat behandeling ervan noodzakelijk is. Nierstenen zijn er in vele vormen en maten: ze kunnen in grootte variëren van zandkorrels en enkele millimeters tot ruim een centimeter. De pijn van een nierkoliek wordt veroorzaakt, doordat een niersteen in een nauwe doorgang in de nier is beland en deze vervolgens afsluit. Soms kan een (flinke) steen ook de urineleider van de nier naar de blaas verstoppen, waardoor – naast fikse pijn - snel ontstekingen in dit gebied kunnen ontstaan. In het ergste geval kan een niersteen zelfs leiden tot een levensbedreigende bloedvergiftiging (sepsis). Medische behandeling bestaat momenteel uit hetzij (indien mogelijk) vergruizen, hetzij operatief verwijderen van de nierstenen.

Ontstaan van nierstenen

cf7618daa15fd1d456a8809d82275c52_medium.Nierstenen ontstaan door het uitkristalliseren en neerslaan van meestal calciumzouten uit vooral de voeding in het weefsel van de nieren. Echter, ook bepaalde medicijnen kunnen bevorderend werken op de vorming van nierstenen. De oorzaken voor het ontwikkelen van nierstenen zijn grofweg tweeledig: enerzijds is er een genetische aanleg, anderzijds heeft het sterk te maken met een ongezonde leef-/eetstijl. De combinatie van beide is uiteraard helemaal funest.

Uit een aantal medische studies is gebleken, dat er vijf hoofdoorzaken voor het ontstaan van nierstenen zijn, die bij meer dan de helft van de patiënten konden worden vastgesteld:

  • te weinig (water) drinken
  • te veel zoete (gesuikerde) dranken drinken
  • ongezond voedingspatroon
  • te grote consumptie van calciumhoudende levensmiddelen
  • overgewicht.

Uitzonderingen daargelaten (er zijn namelijk ook sportieve, slanke mensen met nierstenen), is de typische niersteenpatiënt over het algemeen te zwaar, sport niet of nauwelijks, eet veel rood vlees en drinkt te weinig. Volgens deskundigen zou een aanpassing van de leef-/eetgewoonten bij deze groep van patiënten het risico van niersteenvorming met circa 40% kunnen doen verminderen.

Welke soorten nierstenen zijn er?

  • Calciumoxalaatstenen – circa 75% van9a09a366dbe56e05501f2fcd99eb6700_medium. alle nierstenen bestaan uit calciumoxalaat: ze ontstaan vaak door hetzij een teveel aan oxalaatzuren in de voeding, hetzij door een overmatige uitscheiding van calcium in de urine, waardoor die oxalaatzuren in de nieren achterblijven en stenen kunnen vormen.

  • Urinezuurstenen – bij circa 15% van alle nierstenen gaat het om urinezuurstenen, die vooral door overmatige consumptie van dierlijke eiwitten en alcohol ontstaan. Hierdoor wordt de werking van stoffen (onder meer citraat), die het uitkristalliseren van nierstenen tegengaan, belemmert.

  • Calciumfosfaatstenen – circa 7% van alle nierstenen bestaan uit calciumfosfaatstenen, die onstaan door een teveel aan calcium en/of fosfaat en een tekort aan citraat in de nieren. Deze stenen ontstaan ook vaak na urineweginfecties.

  • Cystestenen – het restant van alle nierstenen wordt meestal gevormd door de zogenaamde cystestenen. De oorzaak hiervan is een aangeboren storing in de stofwisseling: er is een verhoogde uitscheiding van bepaalde aminozuren en zouten, die in de nieren uitkristalliseren tot stenen.

Voorkomen van nierstenen in het algemeen, wat kun je zelf doen?

73fc2392513466e5ef02ae837b863e43_medium.In ongeveer de helft van alle gevallen, krijgen patiënten meer dan één keer te maken met nierstenen. Behalve medisch (operatief) ingrijpen en/of eventuele medicatie, is een verandering van leef-/eetstijl onvermijdelijk om niersteenvorming in de toekomst te voorkomen.

In het algemeen geldt, dat het bij nierstenen bijzonder zinvol is om:

  • voldoende (water of ongezoete, niet-alcoholische dranken) te drinken, circa 2,5-3 liter per dag
  • een uitgebalanceerd eetpatroon te volgen met veel groenten en weinig tot geen vlees of alcohol
  • afvallen tot en behouden van een gezond gewicht.

Voeding bij nierstenen, juiste of onjuiste keuze?

Als algemene richtlijnen voor een gezond voedingspatroon bij het voorkomen van nierstenen, in eerste of in tweede instantie, geldt het volgende.

  • Eet veel groente en fruit. 18a09783fd6c2a25a11060b8170adcb1_medium.Vaak wordt door voedingsdeskundigen de zogenaamde Regel van Vijf aangehaald: 3x een handvol groente en 2x een handvol suikerarm(!) fruit per dag (zoals bijvoorbeeld appels, abrikozen, aardbeien, avocado, grapefruits, pruimen, perziken, nectarines en watermeloen).

  • Hou 3 maaltijden per dag aan, maar zorg voor pauzes van tenminste 4-5 uur tussen die maaltijden.

  • Eet koolhydraatarm! Vermijd suiker, zoetigheden en witte meelproducten (witbrood, witte pasta, witte rijst, koekjes, gebak e.d.) zoveel mogelijk. Vermijd ook maïs en maïsproducten vanwege het hoge suikergehalte. Kies voor de zogenaamde langzame koolhydraten in volkoren producten (brood, pasta, zilvervliesrijst e.d.), die ook nog eens gezonde ballaststoffen bevatten.

  • Doseer fa84f2ccf88f38e47185f0e6ccb07508_medium.de inname van eiwitten: 1 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht (uitgaande van een normaal, gezond gewicht). Dit betekent bijvoorbeeld bij een man van 85 kilogram maximaal 85 gram eiwit (aan vlees, ei, vleeswaren, kaas e.d.) per dag en bij een vrouw van 70 kilogram maximaal 70 gram eiwit per dag.

  • Doseer de inname van calcium: maximaal 800-1000 milligram calcium per dag. Dit betekent niet meer dan 2-3 porties aan melk of (suikervrije) melkproducten, zoals bijvoorbeeld yoghurt, kwark of hüttenkäse per dag. Eigeel is bijzonder calciumrijk; neem niet meer dan 2-3 eieren per week. Beperk ook het gebruik van noten en zaden, omdat deze rijk zijn aan calcium.

  • Vermijd oxaalzuurrijke voedingsmiddelen, 1bb842863dfd2a53ec5489a9194afaa3_medium.zoals bijvoorbeeld spinazie, snijbiet, rode biet, rabarber, amarant (graansoort), zuring, zoete aardappel, yam, cacao, chocolade, amandelen, cashewnoten, hazelnoten, walnoten, pinda’s, pecannoten, macademianoten, sojabonen, tarwezemelen, zwarte thee en instant-koffie.

  • Beperk het gebruik van (keuken-) zout. Zout zorgt er namelijk voor, dat (te) veel calcium wordt uitgescheiden en daardoor oxaalzuren in de nieren achterblijven en kunnen uitkristalliseren. Kook daarom zoveel mogelijk zelf (met weinig zout) en gebruik zo min mogelijk (te zoute) kant-en-klaar producten.

  • Magnesium kan 0284c792e5ab55bf4a21b814d09fe0e0_medium.helpen om nierstenen te voorkomen. Magnesium is onder meer te vinden in volkoren producten, aardappelen, bonen, erwten, linzen, zonnebloempitten, bananen en citrusfruit (citroenzuur).

  • Gebruik in plaats van dierlijke vetten (zoals bijvoorbeeld roomboter, spekvet, reuzel e.d.) alleen nog onverzadigde plantenolie, zoals bijvoorbeeld olijfolie, raapzaadolie, lijnzaadolie of tarwekiemolie. Echter, liever geen zonnebloemolie, palmvet of distelolie. Vermijd ook vetrijk of gefrituurd voedsel.

  • Beperk de vleesconsumptie tot 2x per week en kies dan voor mager vlees of magere vleeswaren. Vermijd varkensvlees (bevat namelijk veel ontstekingsbevorderende stoffen).

  • Kies 1-2x per week voor vis en 1x daarvan voor vette zeevis (vanwege de omega-3 vetzuren).

  • Zoals 7a0fb65604c79ab57933b1175d5cd906_medium.hierboven reeds genoemd: drink voldoende! Drink circa 2,5-3 liter per dag en kies daarbij voor urinezuurneutrale dranken, zoals bijvoorbeeld kruidenthee (vooral speciaal voor nieren of blaas), vruchtenthee, water, (zoutarm) mineraalwater, verdunde (ongezoete) vruchtensappen (van bijvoorbeeld citrusfruit), of (liefst cafeïnevrije) filterkoffie (maximaal 2x per dag).

Wanneer je een (genetische) aanleg voor nierstenen hebt, zal er altijd een risico voor de vorming ervan blijven bestaan, maar met de juiste voeding, een gezond gewicht en een gezonde leefstijl kan dat risico wel aanzienlijk worden beperkt. En dat is zeker de moeite waard.

 

Oxalis.

© 2020, foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

05ba02ba026a467b8744db74bbc18efe_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Kruidenleer-de-nieren-en-kruiden-voor-de-nieren

Juiste-en-onjuiste-voeding-bij-maagklachten

Problemen-met-de-spijsvertering-juiste-voedselcombinaties

Problemen-met-de-spijsvertering-onjuiste-voedselcombinaties

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

 

28/02/2020 13:20

Reacties (7) 

1
28/02/2020 14:40
Wat ongezonde voeding al niet teweeg kan brengen! Moet er niet aan denken, zo'n nierkoliek. Moet ongelooflijk pijnlijk zijn.
1
28/02/2020 14:33
Leerzaam stuk.
1
28/02/2020 14:32
Interessant, deze voedingsadviezen bij nierstenen. Gelukkig heb ik er zelf geen last van, maar ik ken iemand, die dat wel heeft: deze voedingsadviezen heeft hij ook van zijn specialist gekregen.
1
28/02/2020 14:26
Interessant, nu weet ik hier weer wat meer van. Er zijn best veel dingen leefstijl afhankelijk, als je zo leest.
1
28/02/2020 14:44
Voeding en gezondheid was steeds een redelijk onbekend gebied; een dokter leerde over gezondheid en een diëtiste over voeding, maar de link tussen beide werd lange tijd nauwelijks gelegd. We leren er nu steeds meer over.
1
28/02/2020 15:12
De westerse geneeskunde wordt gelukkig steeds meer holistisch.
1
28/02/2020 15:35
Gelukkig wel!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert