Fantastische aardewezens (1) eenhoorns en elfen

Door ZiaRia gepubliceerd in Mythen sagen en legenden

Verhalen, legenden en sprookjes over magische wezens zijn over de gehele wereld te vinden. Vaak worden die wezens, die zowel goedaardig als kwaadaardig kunnen zijn, als onderdeel gezien van één van de vier elementen Vuur, Aarde, Lucht en Water. In dit geval gaat het om enkele van de magische wezens, behorend bij het element Aarde.

Eenhoorns, mythische wezens van bijzondere schoonheid

5fcc1490aa7637ef18346afc66163ca8_medium.Volgens de oude verhalen zijn eenhoorns mystieke wezens, die door hun natuurlijke puurheid en schoonheid een spirituele inspiratiebron kunnen zijn. De eenhoorn wordt al eeuwenlang gezien als het zuiverste, edelste en mooiste wezen in het universum. Omdat het legendarische dier alleen in oude en krachtige oerbossen zou leven, wordt het geschaard onder de Aardewezens.

Het mythische dier wordt vaak omschreven als een sneeuwwit paard (maar er zijn ook verhalen over donker gekleurde eenhoorns), met een enkele, al dan niet glanzende of lichtgevende spiraalvormige hoorn op het voorhoofd. Afhankelijk van de regio worden er ook wel andere attributen aan de eenhoorn toegeschreven. Zo zou de eenhoorn ook wel eens een geitenbaardje, een leeuwenstaart en/of gespleten hoeven hebben.

f99d3e829c7298e5c5f77a5a17add119_medium.Sommige eenhoorns hebben zelfs grote, leerachtige vleugels; zowel op de grond als in de lucht zijn de dieren zo snel als de wind.

De eenhoorn is waarschijnlijk ook het enige mythische wezen, dat volkomen goedaardig is en over magische en geneeskrachtige eigenschappen beschikt. De hoorn van de eenhoorn zou voor iedere jager een kostbare trofee zijn, omdat deze in staat wordt geacht elke soort gifstof te neutraliseren.

Maar eenhoorns zijn ook mysterieus en ongrijpbaar. Door hun solitaire bestaan in verre wouden en bossen, zijn ze voor mensen vrijwel onmogelijk te vinden en dat is maar goed ook, want het vangen en verwijderen van de hoorn resulteerden altijd in de dood van het dier. 6c45458a6ca1673b4aba567a801a0820_medium.Toch is het zoeken naar een eenhoorn, om enkel te zien of eventueel om te vangen, als een soort heilige graal, ook eeuwenoud. De zoektocht is er echter één zoals het spreekwoordelijke zoeken van een naald in een hooiberg: velen zijn er voor op pad gegaan, maar slechts weinigen zijn van vaak verre avonturen teruggekeerd en alleen legendarische of mythische helden slaagden erin een eenhoorn te hebben gezien.

Eenhoorns door de tijd

Rond 3500 voor Chr was de eenhoorn voor de Babyloniërs als een heerser van het dierenrijk welbekend. Vanuit die tijd stamt zelfs één van de oudste eenhoornlegenden, namelijk die van de eenhoorn en de leeuw.

De strijd van de Eenhoorn en de Leeuw

Heel lang geleden was er een jaarlijkse korte, maar hevige strijd tussen twee heersers uit de dierenwereld, de eenhoorn en de leeuw. Hun gevecht vond altijd plaats bij de overgang van de lente naar de zomer. De lente werd namelijk geregeerd door de eenhoorn en de zomer door de leeuw; het was dus niet zo gek, dat er een jaarlijkse confrontatie was. De leeuw was altijd de eerste, die aanviel. De eenhoorn wilde daarop met zijn scherpe hoorn de leeuw doorboren, maar miste steevast en kwam dan in een boomstam vast te zitten. De leeuw won: na de lente volgt immers altijd de zomer.

6228ee100234b570b5535a8ad752f19f_medium.In de middeleeuwen – de tijd van koningen, draken, ridders en jonkvrouwen – maakten eenhoornlegenden een ware bloeitijd door. Hoewel het magische dier zelf als klein en zwak werd gezien, was de geneeskrachtige hoorn van onschatbare waarde. De eenhoorn was zelfs gedurende een bepaalde tijd het symbool van genezers en apothekers. Omdat de eenhoorn stond voor puurheid en onschuld, gebruikte men tijdens de jacht vaak jonge meisjes (reine en zuivere maagden) als lokaas om het dier in de val te lokken.

Eenhoorn, mythe of toch realiteit, maar uitgestorven?

4e4343c1d3d1699bf5a7deb756524ead_medium.Weinig mystieke wezens hebben zoveel magische krachten toebedeeld gekregen en legenden opgeleverd als de eenhoorn. Tekeningen ervan zijn ontdekt in prehistorische grotten (o.a. Lascaux), verhalen erover komen in diverse culturen wereldwijd voor; zelfs in de bijbel zijn referenties over eenhoorns te vinden. Zou het dier dan ooit echt hebben bestaan, zoals bijvoorbeeld de holenbeer, de wolharige mammoet en andere, inmiddels uitgestorven diersoorten? Wetenschappers in diverse disciplines hebben uitvoerig onderzoek gedaan. Hoewel het theoretisch mogelijk is, weet men het niet. Uitgesloten is het zeker niet.

 

Elfen, magische wezens van de natuur

22c815330209ae1db1e530af67140982_medium.Elfen zijn wezens met magische krachten en komen vooral voor in Europese volksverhalen. Elfen worden meestal gezien als kleine, voor de meeste mensen onzichtbare natuurgeesten, met een mensachtig uiterlijk. Sommige hebben vleugels, andere niet. Mensen plaatsten vroeger offergaven voor elfen bij bomen en bronnen om ze goed gestemd te houden. Hoewel elfen over het algemeen behulpzaam zijn, staan ze niet automatisch voor iedereen klaar. Mensen, die respectloos zijn ten opzichte van de natuur zullen zeker hun toorn opwekken: ongeluk en pech zou dan voortaan hun deel zijn.

De vroegste vermelding van elfen in de literatuur dateert uit de vroege middeleeuwen (rond 1000 na Chr). In een oud Engels gedicht, genaams Judith, wordt de heldin beschreven als ‘schoon en stralend als een elf’. Tegen de tijd dat Shakespeare in de 16 eeuw over elfen schreef, waren het deugnieten en belhamels geworden. Hun uiterlijk en karakter kan dus door de jaren heen en per regio verschillen.

Elfen in verschillende landen

Elk land heeft zo zijn eigen elfenverhalen en -tradities. Soms zijn elfen door hun gedrag van elkaar te onderscheiden, soms zijn er duidelijk aardige en boosaardige elfen te vinden.

fa3623cc1ae31a74c53237bdaa5e009b_medium.In Scandinavië bestaan er bijvoorbeeld drie typen elfen:

  • de lichte elfen, die bij de goden en godinnen in de Bovenwereld wonen;

  • de duistere elfen, die in de Benedenwereld wonen;

  • de zwarte elfen, die geschoolde smeden zijn en tussen beide werelden in leven.

Scandinavische elfen zijn ongeveer zo groot als mensen en vooral de elfenvrouwen zijn bijzonder knap. Een mens, die naar dansende elfen kijkt, verliest tijd: hij zal ontdekken dat hij geen uren, maar jaren heeft gekeken.

In Duitsland worden elfen omschreven als kleine, hetzij aardige en behulpzame, hetzij ondeugende en kwaadaardige schepsels. Wanneer ze bijvoorbeeld op de borst van een slapende gaan zitten, roepen ze een nachtmerrie op. Het oud-Duitse woord ‘Alptraum’ betekende namelijk ‘elfendroom’. Maar er zijn ook aardige elfen, zoals de gebroeders Grimm vertelden in een bekend sprookje.

De arme schoenmaker en de Elfen

Er was eens een schoenmaker, die – hoewel hij hard werkte – erg arm was. Hoe hij ook zijn best deed, de mensen wilden zijn schoenen maar niet kopen. Op een dag sneed hij zijn laatste leer voor zijn laatste paar schoenen uit. Zuchtend van de zorgen ging hij naar bed. Maar de volgende morgen trof hij niet het uitgesneden leer, maar een schitterend paar schoenen aan, dat hij voor veel geld kon verkopen. De schoenmaker kon niet alleen eten voor zichzelf en zijn vrouw kopen, maar ook mooi nieuw leer aanschaffen voor een volgend paar schoenen. En opnieuw trof hij ‘s morgens een paar wonderschone schoenen aan! Het mysterie herhaalde zich nog enkele dagen en de schoenmaker raakte uit de geldproblemen. Op een nacht ontdekten de schoenmaker en zijn vrouw het geheim: de mooie schoenen werden gemaakt en achtergelaten door naakte elfen! Dankbaar naaide de vrouw van de schoenmaker daarop kleding voor de elfen: broeken en kielen, rokken en bloesjes, jassen en mutsen, die ze bovenop het leer in de schoenmakerij legde. De volgende avond waren de elfen zo blij, dat ze zongen en dansten. Ze vertrokken en kwamen niet meer terug. Het leven van de schoenmaker en zijn vrouw verliep vanaf dat moment echter zeer voorspoedig en ze leefen nog lang en gelukkig.

df2f95b1a561c0d99265fcda8bbc12c0_medium.In Ierland is de omgang met elfen nog steeds bijzonder levend. Van oudsher werden (en worden) elfen gezien als een natuurvolk, dat bepaalde magische vaardigheden bezit, die de mens niet heeft. Elfen kunnen andere, parallelle, (voor ons) onzichtbare werelden betreden en communiceren met de doden, magische wezens, natuurkrachten enz. enz. Zij dienen dan ook met respect te worden benaderd en behandeld.

3b81684a757f225c390ae3761658cf45_medium.In Engeland worden elfen vooral gezien als kleine, maar slimme natuurgeesten.

Er worden over het algemeen twee soorten onderscheiden: de mens (meestal) goedgezinde elfen, ook wel de ‘fairies’ genoemd, en de kwaadgezinde elfen, de ‘pixies’, die zich als ware plaagduiveltjes kunnen ontpoppen.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2020) Foto's: Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

2ed4e3ec78c2f3d2abb275680026b837_medium.Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Fantastische-aardewezens-(2)-dwergen-en-kobolds

Fantastische-aardewezens-(3)-kabouters-en-leprechauns

Of lees verder op:

 

https://ziariasblog.wordpress.com/mythen-sagen-en-legenden/

 

 

11/01/2020 09:03

Reacties (4) 

1
11/01/2020 10:05
Interessant artikel, zeker om te zien hoelang er al over deze oude natuurwezens is verteld en geschreven.
1
ZiaRia tegen Oxalis
11/01/2020 10:09
Echt al eeuwenlang. En eenhoorns en elfen blijven in de 'mode': kijk maar eens naar boeken en (fantasy) films, zoals onder meer Lord of the Rings, de Harry Potter-reeks en Game of Thrones.
1
11/01/2020 09:59
Mythisch mooi.
1
11/01/2020 09:55
Leuk artikel, sprookjesachtige stof tot nadenken.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert