Geef je egel een veilig huis

Door Zevenblad gepubliceerd in Huis en tuin

Nog een oudje van Plazilla: uit 2014. Dat was in de tijd dat ik wel egels, maar nog geen wildcamera had. Nu zie ik ze elke avond aan het buffet, zelfs nu nog in december. Dat wil zeggen de kleintjes die nog even door moeten eten - de grote joekels slapen al. Misschien wel in het egelhuisje - dat staat er namelijk nog steeds.

 Maar ik denk dat ze eerder in de (veel warmere) houtschuur zitten. Daar liggen zoveel droge stammen opgestapeld waar ze onder kunnen kruipen en veilig zijn voor roofdieren.

Iedereen kent hem wel: de huis- en tuinegel die ritselt in het struikgewas, in de schemering soms op hoge poten over het gazon rent en smakkend de kattenbrokjes opeet die je voor hem neerzet. Een vriendelijk en nuttig tuindier dat veel schadelijke insecten, slakken en muizen opruimt. Hij is gek op zacht fruit, maar zet zijn tandjes ook in gevallen fruit zoals appels, peren en pruimen.

4ed42ee23aafd707827041a61e50e0d5_medium.

Zijn grootste vijand is de mens, vooral de automobilist. Er worden in ons land talloze egels doodgereden. Als ik 's avonds onderweg ben let ik er op: een uitgestrekte egel is een dode egel, een opgerolde egel op of langs de weg leeft nog en is misschien alleen maar lichtgewond. Die neem ik mee en breng hem naar de egelopvang.

Loslopende egels zitten meestal onder de vlooien en teken. Haal ze dus niet in huis als het welzijn van je huisdieren je lief is. Een behandeling tegen vlooien kun je beter aan een dierenarts of aan een egelopvang overlaten, maar als je een tekenpincet hebt kun je hem zelf ook van de meeste bloedzuigers (meestal aan zijn oren!) verlossen.

Egels proberen in de herfst nog de nodige onsjes aan hun gewicht toe te voegen om een koude winter te kunnen overleven. Een egel van boven de 400 gram redt het wel in een niet al te strenge winter, boven de 500 gram is hij ook bij temperaturen onder de 15 C veilig, tenminste als hij een beschut onderkomen heeft. Egeltjes onder de 300 gram zijn ten dode opgeschreven: als je zo'n kleintje in oktober of november vindt kun je hem beter naar een opvang brengen. Een ondermaatse egel die je in augustus of september in je tuin tegenkomt kun je nog wel met kattenbrokjes bijvoeren. Vergeet dan in elk geval niet om bij droogte naast de brokjes een schaaltje met vers water neer te zetten, anders kunnen ze die niet verteren. Nat kattenvoer wil ook wel (uit blik of uit een zakje), maar strooi er dan scherp zand of zaagsel omheen, anders vreten de naaktslakken het op.

Ik heb al vele jaren een egelburcht in een afgelegen hoek van de tuin, onder de braamstruiken. Zo'n egelhuis kan ook een leek maken, tenminste als je het op de goede manier doet. Eigenlijk is het bij mij niet nodig, want de egels slapen in de winter ook geregeld onder in de schuur waar het hout voor de open haard opgestapeld ligt. Daar is het beschut genoeg, en ik zorg er ook altijd voor dat er een egelvriendelijke toegang is (gewoon onderaan een plank weghalen). Toch is mijn egelhotel in de meeste winters bewoond geweest: misschien door 'gasten' uit andere tuinen.

a) Gebruik ongeverfd en onbehandeld hout. De lucht van verf en beits schrikt egels af.

b) Schroef of spijker de bodem (ca. 50 x 100 cm) op balken of stammetjes.

2627bf6aafcb045fff7ba3ed12adac73_medium.

c) Maak aan de voorkant een ingang van ca. 20 x 20 cm, of een ronde opening van ca 18 cm diameter.

d) Belangrijk is het binnenwerk. Er moet een schot komen zodat de ingang niet direct naar de slaapplaats leidt. Een bochtje is nodig om de koude wind buiten te houden. Zorg er wel voor dat de doorgang minimaal 20 cm breed is.

..............................8bbb95a0a91e09f77194f17da8fd987f_medium.

e) Vul het slaapgedeelte losjes met stro, kleine takjes en oud blad. Leg er eerst wat oude kranten in. Meestal slepen egels zelf nog nestmateriaal naar binnen.

f) Timmer er een houten dak op, liefst naar twee kanten schuin aflopend. Dan blijft er geen water op staan.

.................................e20cd1798e4b91243944ddf1e781ecb0_medium.

g) dek het huisje af met een stuk vijverfolie: rondom, behalve bij de ingang. Zet alles vast met een tacker.

h) Graaf de grond een klein beetje af en maak hem vlak. Leg op de hoeken bakstenen neer. Daartussenin leg je stukken piepschuim, voor extra isolatie en om opstijgend vocht te weren.

i) Zet het egelhuis neer en zorg dat het stevig staat. Schuif er desnoods nog wat extra piepschuim onder.

j) Leg voldoende dunne takjes over het huisje. Schep er aarde op en tot slot oud blad, zodat het een kleine heuvel wordt. Je kunt de heuvel ook nog met snelgroeiend kruipspul beplanten, zoals bijvoorbeeld kruipende dovenetels. Die maken ook in de winter nog wortels. Leg er desnoods nog wat stenen bovenop om de aarde niet te laten wegspoelen. Zoals gezegd moet de ingang natuurlijk vrij toegankelijk blijven.

k) Elk jaar in mei moet het egelhuis gecontroleerd en schoongemaakt worden. Ik vind er dan meestal hele kluwens padden in.

Maar in 9 van de 12 jaar die het egelhuis inmiddels bestaat kon ik aan de uitwerpselen zien dat het in dank aangenomen en gedurende de winter bewoond geweest is.

Mooi toch?

..........................................1ef52a1f75618c839f892fcf91e4686b_medium.

Tot slot: Wie slakkengif strooit vergiftigt ook egels (en merels!)

Wie schaaltjes met bier neerzet waar de egel bij kan loopt het risico op een stomdronken egel. Niet omdat hij dat bier drinkt, maar omdat hij de gealcoholiseerde slakken opeet, als die zingend en zwalkend op weg naar huis zijn.

P.S. Toevoeging 10-12-2019:

Egeltje hier laatste nacht, in de mist - met kat:

05/12/2019 21:31

Reacties (10) 

1
14/12/2019 18:15
Mooi verhaal en hart voor de dieren, dat siert je.
1
14/12/2019 10:07
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
Deze herinner ik me nog... met veel plezier nog eens teruggelezen.
2
12/12/2019 10:43
In mijn tuin is in het verleden veel hout gekapt dat met overblijfselen van bouwafval een aantal wallen is gaan vormen. Daar smijt ik elk jaar ladingen bladeren op die ik uit de vijver heb gevist. Je krijgt zo een natuurlijke composthoop met veel natuurlijke holtes.

In de lente is het een feest om te zien wat daar allemaal in krioelt. Egels heb ik hier nog niet gezien, maar wel een heel muizendorp. Plus hommelkolonies.

Het is niet moeilijk om van je tuin een oase voor dierenleven te maken. Je moet het alleen willen en de neiging tot orde en netheid gewoon beperken t...
1
12/12/2019 11:04
De methode Candice. ;-) Ja die werkt gewoon, dat is bewezen.

Een heel muizendorp in je tuin? Laat me raden, je hebt ze namen gegeven.;-)
1
12/12/2019 11:08
Ik gebruik die methode ook nog wel eens. ;-)

Nope, ik kan ze niet uit elkaar houden. Nou ok, één keertje dan. Er was er eentje in huis geslopen. Na een halve dag kon ik het beestje naar buiten coachen. Het had geregend en het terras lag een beetje onder water. In plaats van wegvluchten ging het muisje drinken en vooral blijven drinken. En dat terwijl ik gewoon op 10 cm afstand van hem stond. Een muis die zich zo ukkerig gedraagt, dat kan alleen muisje Neerpennert zijn. ;-)
**wordt weer nostalgisch**
1
12/12/2019 11:27
Toen ik nog in een huis woonde in Wageningen hoog en dus een tuin had waar ik nooit iets aan deed, want dat valt onder biologie (biologisch werken) had ik een bordje bij de voor- en achterdeur gezet met de tekst.
"Elk dier is welkom tussen 07.00 en 17.00 uur en gelieve voeten vegen!"
Het werkte geweldig, denk ik ... was gedurende die uren nooit thuis,
1
11/12/2019 23:18
Destijds wel op P gezien, maar hier niet in mijn updates zien verschijnen (wordt hier wellicht niet gezien als 'nieuw').

Blijft een leuk artikel over deze prachtige diertjes, die ik dit jaar verontrustend weinig gezien heb. Gelukkig doen ze het in jouw paradijsje wél goed.

Mooie uitleg voor zo'n winteronderkomen, ik hoop dat veel mensen dit lezen en die waardeloze van wilgentenen gevlochten 'egelhuisjes' links laten liggen, die dingen zijn enkel goed ter decoratie.
1
11/12/2019 23:38
Klopt. Het zal wel de bedoeling zijn dat je elk jaar een nieuwe koopt. Een consumptieartikel, zoals wel meer in dat genre.
Ze komen nog steeds, de kleintjes, en de andere dieren ook. Elke ochtend is al het voer schoon op. Zo ongeveer 1,5 kg vlees en brokjes per nacht, en het gaat er in als zoete koek. Er zijn drie vossen nu, allemaal meisjes: Fokje, Einstein en tegen de ochtend komt Flokje. Die vindt dan meestal alleen brokjes.
Ik zal maar een nieuwe fotoserie plaatsen hier. De marters dansen al weer de charleston...;-)
1
07/12/2019 05:17
Kreeg deze nu pas te zien.

Deze herinner ik me niet, maar is wel een mooie en vind egels hele leuke dieren om te zien en in het park lopen ze wel en doordat de meeste mensen die het bezoeken of komen voor het restaurant, of dat kasteeltje of beiden en dus zelden de moeite nemen om door het park te wandelen hebben ze een prima leven en ben er dan ook nog nooit een dode egel tegengekomen.
1
10/12/2019 00:18
Ik vond het artikel ineens weer terug in het archief. Dat het egelhuis geholpen heeft om de populatie hier in de tuin op peil te houden blijkt wel sinds ik de camera's heb.
Er 'wonen' in de zomer 5-6 egels hier, grote en kleine. In de winter waarschijnlijk ook, maar dan zie je ze niet. Behalve de kleintjes, die komen nog steeds eten aan het buffet.
Ik zal een foto van de vorige nacht bijvoegen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert