1612 Onno Blom - De jonge Rembrandt

Door Ate Vegter Dzn gepubliceerd in Verhalen en Poëzie

Die jonge Rembrandt is een wonderbaarlijk fenomeen in zijn tijd: nostra aetatis miraculum. Niet een wonderkind zoals vriend en collega Jan Lievens, maar iemand die heel hard werkt om zijn niet geringe talenten tot het uiterste te beproeven. Hij is uiteindelijk niet alleen de beste schilder van Leiden, Amsterdam en de wereld, hij is volgens Blom ook de eerste schilder die al heel jong bewust zijn goede naam vestigt door middel van ‘selfies’: hij maakt talloze etsen van zijn eigen kop die hij overal verspreid en hij maakt er een gewoonte van om op menig schilderij een eigen portretje mee te schilderen, ook op de Nachtwacht.

Maar dat is pas later, in Amsterdam. Blom schrijft alles op over de eerste 25 jaar in Leiden. Maarten ’t Hart spreekt zijn grote bewondering uit voor het boek, omdat we niets weten van die jonge jaren van Rembrandt, maar nu met dit boek wel de hele geschiedenis van Leiden in die tijd in handen hebben. Het maakt het niet onaantrekkelijker om te lezen. Ik heb er erg van genoten.

De hele strijd tussen aartsquerelant Gomarus en de lankmoedige Arminius wordt breed uitgemeten. De verschrikkelijke verhalen over Van Oldenbarnevelt en Hugo de Groot worden door Blom soepel meegenomen. Je kan in die tijd ook niet onpartijdig zijn. Werk wordt je alleen gegund als je kleur bekent. Rembrandt krijgt van het orthodoxe Leidse gemeentebestuur maar weinig opdrachten. Dat is later in Amsterdam wel anders. 

Rembrandts eerste leermeester is Jacob van Swanenburg, die lang in Italië gewoond heeft en die Rembrandt de fijne kneepjes van het vak leert in zijn atelier aan de Langebrug. Eindeloos veel Bijbelse taferelen heeft Rembrandt geschilderd en nageschilderd, onder andere van Pieter Lastman, waarbij opvalt dat de ziel en de levendigheid er bij Rembrandt nog steeds vanaf spat.

Samen met Jan Lievens vormt hij een mythisch schildersduo, die samen de wereld veroveren en helemaal in het werk en in elkaar opgaan. Hun werk is volgens de kenners in het begin nauwelijks uit elkaar te houden. Ze willen niet naar Italië, want dat vinden ze zonde van de tijd. Werken willen ze. Ze willen veel meer dan alleen vriendschap. Ze willen hun talenten aan elkaar scherpen en opstuwen.

De losheid en de bravoure, de ogenschijnlijke nonchalance geven het werk van Rembrandt een enorme aantrekkingskracht. Hij kan zich in inkt en verf beter uitdrukken dan in wat dan ook. Soms lijkt hij in zijn werk beter in staat om zijn emoties te tonen dan in het leven zelf, schrijft Blom. Dat is interessant. Ook Paul van Vliet zei vorige week in een uitzending van Pauw precies hetzelfde, dat hij zich op het toneel emotioneel beter kan uitdrukken dan in het echte leven. Ik denk dat dat voor heel veel artiesten geldt. Gelukkig maar want juist dat geeft aan kunst die zeggingskracht waardoor je omvergeblazen wordt.

Anyway, het is een prachtig boek. Ga het maar halen. Ik hoop wel dat Onno Blom de oudere Rembrandt ook nog een keer bij de kladden grijpt, maar als hij iets anders gaat doen, ga ik het ook lezen. Fijne dag. Rustig aan. Het is weekend.

Ate Vegter, 30 november 2019

Niets aan te doen. We moeten op vakantie:
www.atevegter.wordpress.com/412

 

30/11/2019 08:25

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert