Griezelige ondoden uit oude en nieuwe volksverhalen (2)

Door Oxalis gepubliceerd in Religie en levensbeschouwing

2b8f8c92efec229207e3a5f60bed3b32_medium.In de overlevering van oude volksverhalen zijn overal ter wereld geschiedenissen over zogenaamde ondode wezens te vinden: dode schepsels, die zouden hebben geweigerd om echt te sterven en daarna als ondoden op aarde zijn blijven rondhangen. Ze worden beschouwd als demonen en vervloekte zielen, die zich sindsdien in duisternis en schaduwen ophouden en de levenden alles misgunnen (vooral hun leven). Behalve schrijvers, maken ook filmmakers veelvuldig gebruik van de oude verhalen over ondode wezens als thema voor nieuwe fantasy- en/of horrorfilms.

Schimmen of schaduwen

Wanneer de geest van een machtig mens, wiens ziel tijdens het leven al door duistere krachten corrupt was geraakt, op aarde blijft ronddolen, dan werd deze van oudsher bba4ab500835d4d09f610754ca816df8_medium.aangeduid als een schim of schaduw. Deze vaak afzichtelijke verschijningen worden dan over het algemeen waargenomen als zwarte, vaste mistflarden, die geen werkelijke substantie meer hebben. Meestal bezitten ze wel twee zichtbare armen, een torso en twee (of meer) fonkelende ogen, maar onderlijf en benen zijn niet van de mist te onderscheiden. Ondanks hun spookachtige, lichaamloze gestalte waarmee ze zich door vaste materie heen kunnen bewegen, blijken ze in staat te zijn om interactie te hebben met de fysieke wereld en kunnen ze bijvoorbeeld wapens of gereedschappen gebruiken. Hun omgeving straalt kou uit en hun kille aanraking is al genoeg om hun slachtoffers te kunnen doden. Degenen, die door schimmen of schaduwen worden gedood, worden er daaropvolgend zelf één.

Skeletten

Als alleen de beenderen van de doden tot leven worden gewekt, verschijnen de zogenaamde skeletstrijders. Dit zijn hersenloze, maar gehoorzame en genadeloze soldaten in de legers van de ondoden. Hoewel de skeletten zonder bevelen niet weten wat ze moeten doen, zouden ze wel wapens kunnen gebruiken en eenvoudige machine kunnen bedienen. Waarschijnlijk bezitten ze deze vaardigheden via de aansturing van de kwaadwillende geest (of ondode), die hen tot leven heeft gewekt.

106e5adae71613e6eee6f0ed217c771d_medium.

 

 

 

 

 

 

 

Ook de beenderen van dieren, prehistorische wezens en andere schepsels zouden voor boosaardige doeleinden tot leven kunnen worden gewekt. Het is daarom niet ongebruikelijk, dat skeletstrijders op skeletpaarden worden gezien, die dan gezamenlijk ten strijde trekken tegen de levenden of – in een uitzonderlijk geval – tegen andere ondoden.

Vampiers

69a901cc838362fbef972369321e96e3_medium.De gevreesde vampier is een ondood wezen, dat zich voedt met het bloed van levende mensen om ook na de fysieke dood onsterfelijk te blijven. Verhalen over doden, die naar warm bloed hongeren, zijn overigens al eeuwenoud. Ook het drinken van dit menselijke ‘elixer’ is in vele culturen rondom de wereld bekend en wordt in samenhang gezien met het verkrijgen van bovennatuurlijke krachten. Vampiers zijn van oorsprong demonen, die er afzichtelijk uitzien en waarvan de fysieke kenmerken meestal overeenkomen met hun duistere aard. Ze kunnen echter ook de vorm aannemen van gevaarlijke dieren (zoals een beer of een wolf). Sommigen kunnen zichzelf transformeren in een soort mist om door kleine openingen te kunnen binnendringen. Daarnaast kunnen ze eenvoudig een menselijke vorm aannemen en zich dan onder de levende mensen begeven. Herkenbaar zijn ze vooral aan hun bleke huid en hun lange, scherpe hoektanden. Ook wanneer hen een spiegel wordt voorgehouden, is herkenning mogelijk; in de ene cultuur zou in het spiegelbeeld dan hun demonengestalte te zien zijn, in de andere cultuur gold dat het ontbreken van een spiegelbeeld hen als vampiers zou verraden.

41aa9f8691a25896ade64177db202d2e_medium.De vampier werd in de 19e eeuw populair in de kunst en de literatuur, door onder andere de Ierse schrijver Abraham (Bram) Stoker (1847-1912). Hij creëerde een ‘modern’ beeld van de aloude vampier in zijn griezelige meesterwerk “Dracula” (1897), waarin hij elementen als aristocratie, lust en knappe jonge vrouwen aan het oude volksbeeld toevoegde. Hij was het ook, die in zijn boek een verbinding maakte tussen vampiers en vleermuizen. Stoker liet zich daarbij inspireren door zowel legenden uit Oost-Europa als verhalen over de 15e eeuwse Roemeense prins Vlad Dracula (Vlad Zoon van de Draak), ook wel Vlad Tepes (Vlad de Spieser), die berucht was om zijn verregaande wreedheid.

Vampiers staan volgens de overlevering bekend als barbaars, wreed en bloeddorstig. Maar ze zijn ook erg intelligent: zij kunnen zelfs hun slachtoffers hypnotiseren en manipuleren alvorens zij hun tanden in de hals (-slagader) ervan zetten. Alle vampiers hebben mystieke krachten. Zo zijn ze fysiek heel sterk en vrijwel ongevoelig voor verwondingen. Met hun beet kunnen ze een levende besmetten en hem of haar doen veranderen in een medevampier; in feite zijn ze dan als een besmettelijke ziekte. Machtige vampiers omringen zich vaak met lagere schepsels uit de kringen van ondoden en demonen, waarover zij dan de heerschappij voeren. Omdat ze vrijwel onsterfelijk zijn, kunnen vampiers wel duizenden jaren voortbestaan. Er zijn echter een aantal manieren, waarop ze kunnen worden geweerd. Zo zouden vampiers overgevoelig zijn voor zonlicht; als ze eraan worden blootgesteld, verbrandt hun lichaam en kunnen ze binnen de korste keren verpulveren.

c9249d93637cd9a12ff031af448db566_medium.Andere manieren om een vampier op afstand te houden zouden zijn: met knoflook (door de geur of de ontsmettende werking?), met wijwater, bijbels of crucifixen (sinds de kerstening) en met scherpe zilveren voorwerpen (zoals messen en dolken of zilveren kogels). Om definitief met een vampier af te rekenen geldt de oude methode om het hart van de vampier te doorboren met een houten staak, maar in feite kan elk scherp voorwerp worden gebruikt, zolang het doden maar in één stoot zou plaatsvinden. Als de vampier dit toch mocht overleven, moet hij aanvullend worden onthoofd of verbrand om er zeker van te zijn dat hij is verslagen.

Weerwolven

d36ec39f442a37a705a77110f7aa5b63_medium.Een weerwolf is een oude verschijning in Europese mythologieën en folklore. Via emigratie kwamen de verhalen over weerwolven ook in bijvoorbeeld Noord-Amerika terecht.

Links: Duitse houtsnede uit 1722.

Weerwolven zijn gewone mensen, die door magie (zoals een vervloeking) of door een beet van een weerwolf regelmatig in een bloeddorstige wolf veranderen en dan mensen en dieren verslinden. In oude volksverhalen gold, dat de transformatie tot weerwolf altijd ‘s nachts plaatsvond, hetzij elke nacht, hetzij alleen tijdens volle maan. Sommige weerwolven kunnen de gedaantewisseling zelf bewerkstelligen, terwijl het bij anderen onvrijwillig plaatsvindt.

a6716fea4379b84ed994b29bf1457856_medium.In hun wolvengedaante zijn weerwolven gevaarlijke en woeste monsters, die over bovenmenselijke krachten en sterk ontwikkelde zintuigen (zoals gehoor en reuk) beschikken. Ze staan ook bekend als niets ontziende jagers totdat de ochtend aanbreekt en zij weer in hun menselijke gedaante terugkeren. Dat jagen kan twee doeleinden hebben: hetzij als voedselvoorziening, hetzij om via hun beet andere mensen te besmetten en tot weerwolf te maken. Van weerwolven werd overigens geloofd, dat zij na hun dood in vampieren zouden veranderen.

Ook vandaag de dag zijn er mensen, die geloven zelf een (weer-) wolf te zijn; dit verschijnsel wordt gezien als een psychiatrische aandoening en wordt lycantropie genoemd.

Zombies

70aadc9aa22dff951459258fdb0e2358_medium.Zombies zijn lijken, die weer tot leven zijn gebracht door voodoo oftewel zwarte magie, of uitzonderlijk hoge of bovennatuurlijke straling. Zombies zijn geesteloze lichamen, die in staat van ontbinding verkeren, maar die één drijfveer hebben: hun honger naar mensenvlees! Dit zou hen bovennatuurlijke krachten geven. Door hun meestal afzichtelijke uiterlijk kunnen zombies snel worden herkend. Daarnaast zouden zij slecht zonlicht verdragen en geen spiegelbeeld hebben.

839b3a0026ecd6225da98854e6ee451f_medium.Zombies kunnen alleen worden gedood door hun schedel (en hersenen) of het bovenste deel van hun ruggengraat te vernietigen. Ze zijn ook besmettelijk: wanneer hun slachtoffers worden gebeten of gekrabd, zullen zij sterven en eveneens een zombie worden. De zombie als fenomeen stamt overigens uit Haïti, waar de kennis en beoefening van voodoo (zwarte magie) zich onder de vroegere Afrikaanse slaven ontwikkelden. Voodoodokters beweerden er veelvuldig, dat zij de doden tot leven konden brengen om ze daarna als slaven te gebruiken.

 

Oxalis.

© 2019, foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

9dd9074313d316d5155ea52f333ece6c_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Griezelige-ondoden-uit-oude-en-nieuwe-volksverhalen-(1)

Feesten-voor-de-doden-Yandatsa-bij-de-Huron-in-Canada

Feesten-voor-de-doden-El-Día-de-los-Muertos-in-Mexico

Feesten-voor-de-doden-Famadihana-in-Madagascar

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

 

31/10/2019 08:29

Reacties (11) 

Nieuwe reacties weergeven
1
31/10/2019 09:55
Inspiratie voor vele horror liefhebbers, schrijvers en filmers.
1
31/10/2019 09:46
Het is echt griezelen met deze afschrikwekkende ondoden!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert