Griekse keuken: palathi (vijgenkoek met honing en wijn)

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

d3d641d5a27d587bc8c050792e69b172_medium.Palathi (oftewel παλάτι, wat tegenwoordig overigens ‘paleis’ betekent) is een zeer oud Grieks woord, dat vroeger zoiets als ‘bundel van vijgen’ zou hebben betekend.

Het geeft daarbij precies aan wat je van dit gebak kunt verwachten: een bundeling van fijngesneden vijgen, die door meel, wijn en honing bij elkaar worden gehouden.

Vijgen al vanuit de Oudheid populair

De vijg is de vrucht van de vijgenboom (Ficus carica), of beter gezegd: het zijn in feite zogenaamde schijnvruchten, die zich vormen vanuit de bloembodem en de bloem. Vijgen kunnen aan de buitenkant groengeel tot paars van kleur zijn, het vruchtvlees is meestal lichtroze tot donkerrood. Zowel het vruchtvlees als de pitten van de vijg zijn eetbaar. De vijg is overigens één van de oudste en meest bekende vruchten vanuit het Midden-Oosten; volgens archeologische vondsten werden vijgen al omstreeks 9000 voor Chr verbouwd in een nederzetting in de Jordaan-vallei, ongeveer 14 kilometer ten noorden van de latere stad Jericho.

4bacf5a235c1509fcad9f3880c32cdb8_medium.Vandaag de dag worden vijgen ook wel verbouwd in warme Europese landen rond de Middellandse Zee, zoals in Frankrijk en Griekenland. Vijgen kunnen goed rauw worden gegeten (met of zonder schil) en worden vaak verwerkt in hapjes en salades; ze hebben dan een hoge voedingswaarde, maar bevatten toch heel weinig calorieën. De vruchten worden ook wel gedroogd, verwerkt tot jam of gekonfijt. Bij deze laatstgenoemde verwerking worden de vijgen geconserveerd in suiker en kunnen dan als een (calorierijke) snoeptraktatie worden gegeten.

Natuurlijke zoetmiddelen bij de Oude Grieken

400a8a614d3fab31be2d565c00ae839a_medium.In Griekenland en op Kreta waren gebak en koek van oudsher niet erg zoet. Vreemd misschien dat dit voor de inheemse traditionele baksels nog steeds de gewoonte is. Koek, snoep en taart die bijvoorbeeld vanuit buurland Turkije in de loop der tijd het land zijn binnengekomen, zijn dat namelijk juist wel; niet gewoon zoet, maar zelfs mierzoet. Veel van deze baksels (zoals bijvoorbeeld de Turkse baklava en sekerpare) worden aldaar zelfs steevast in een suikersiroop gedrenkt voor die zo gewenste suikerzoete smaak.

Maar dit geldt dus niet in de traditionele Griekse keuken en ook niet in de traditionele Griekse baksels, die hun wortels kunnen hebben in de lang vervlogen tijden, toen de Griekse beschaving nog de boventoon in Europa voerde. In die tijd kende men namelijk nog geen (biet- of riet-) suiker, waarmee wij vandaag de dag zo worden overspoeld.

a032a5404f291a5c80825ac87158807f_medium.De enige bekende zoetmiddelen bestonden destijds uit zoet fruit (vers of gedroogd) en honing. En dat maakt de oude Griekse recepten tegelijkertijd zo interessant: ze bieden nog een andere manier om iets zoet en smakelijk te maken, zonder de gedoodverfde (geraffineerde) suikersoorten te gebruiken. Is het dan vriendelijker voor de slanke lijn en/of koolhydraatarmer? Nou nee, dat nou ook weer niet. Als we kijken naar enkele van de zoete bestanddelen van dit recept – gedroogde vijgen en honing – dan zijn dat natuurlijk gewoonweg koolhydratenbommetjes. Het zijn alleen wel veel natuurlijker voedingsmiddelen en ze bevatten mede daardoor de gewenste langzamere, beter in het lichaam op te nemen soort koolhydraten, dan de overgeraffineerde snelle suikers, die wij vandaag de dag kennen. Daarnaast bevatten de natuurlijke zoete producten nog vitaminen, mineralen en (vooral) voedingsvezels, waaraan het in geraffineerde suikers ontbreekt. Alleen daarom al zouden ze als zoetmiddel beslist de voorkeur moeten genieten boven fabrieksmatig geraffineerde suikersoorten of suikerstropen.

Uit de keuken van de Oude Grieken

66cf6e66b5459c1e3eb71558e1031767_medium. Het precieze moment van het ontstaan van palathi is niet bekend. Het vermoeden bestaat echter, dat deze vijgenkoek stamt uit de periode van tenminste 1000 jaar voor Chr en zeker nog bijzonder populair onder de bevolking was tot ongeveer 400 na Chr. Daarna kwamen waarschijnlijk andere gerechten in de mode of werden andere en misschien eenvoudigere conserveringsmethoden gebruikt tijdens de vijgenoogst. Jammer genoeg vergaten de meeste Grieken het traditionele recept voor de aloude, maar toch absoluut smakelijke vijgenkoek. Echter, er waren gelukkig nog hier en daar families, die de oude recepten in ere hielden, waardoor dit recept de tand des tijds kon doorstaan. Door de jaren heen is het recept toch bewaard gebleven en – in de een of andere vorm van een favoriet familierecept – meestal van moeder op dochter overgegaan. Palathi wordt nu door liefhebbers van die aloude Griekse beschaving en van de Griekse keuken van die tijd nog steeds gebakken, al is het alleen maar om met die ‘klassieke’ smaak een stukje van de oude tijd te doen herleven.

Ingrediënten

  • 20 zachte gedroogde vijgen 8e20bd96124eed35eff707068b458b41_medium.
  • 300 gram bloem
  • 200 gram honing
  • 125 milliliter wijn
  • 75 milliliter olijfolie
  • 75 gram sesamzaad
  • 1 ei
  • Snufje zout.

Verder nodig: een staafmixermolen, een grote mengkom, een kleine mengkom, twee houten lepels of spatels, een cakeblik of taartvorm, bakpapier.

Bereiding

fe6a39922666d0bb6065d259e8c7f310_medium.Verwarm de oven voor op 145-150 °C

Bekleed het cakeblik of de taartvorm met het bakpapier

Hak de gedroogde vijgen in de staafmixermolen in kleine stukjes

Doe de fijngehakte vijgen vervolgens in de kleine mengkom, giet er de wijn overheen en roer dit met een houten lepel of spatel door elkaar

Laat de wijn even in de fijngehakte vijgen trekken

bee3c5683412b7ea562db9ec58171717_medium.Doe de bloem, de olijfolie en het ei met het zout in de grote mengkom en roer dit met de andere houten lepel of spatel tot een samenhangend deeg

Giet nu de fijngehakte vijgen met de wijn bij het deeg in de grote mengkom

Roer alles goed door elkaar tot een homogene massa ontstaat

Giet dan de honing er bij en roer ook dit door het vijgendeeg

292c451792bc88efa5ed8dea3bff75b6_medium.Schep het vijgendeeg vervolgens in het cakeblik of de taartvorm

Bestrooi de palathi rijkelijk met sesamzaad (zodat de bovenkant niet kan uitdrogen)

Bak de palathi in de oven in 40-50 minuten op 145-150 °C af

Laat de palathi enige tijd op een taartrooster afkoelen, voordat je de koek aansnijdt.

Variatie

dc0e6184fbc9973993babb71c9b8d36a_medium.Maak deze koek eens met andere gedroogde zuidvruchten, zoals bijvoorbeeld gedroogde appeltjes, abrikozen, pruimen, dadels of rozijnen, of met een combinatie ervan (zoals tutti frutti).

Gebruik in plaats van (tarwe-) bloem eens een andere meelsoort, zoals bijvoorbeeld maïsmeel, kastanjemeel of gerstemeel.

In plaats van honing kun je ook kiezen voor een andere natuurlijke zoetmaker, zoals bijvoorbeeld appelstroop, gemberstroop, gerstemoutstroop of maple syrup.

2bce87387aac5552568a0a29123a6664_medium.Voor de wijn kan (naar eigen voorkeur) zowel een flink glas rode als witte wijn worden gebruikt.

In plaats van sesamzaad kun je ook kiezen voor een andere zaad- of pittensoort (zoals bijvoorbeeld zonnebloempitten, lijnzaad of pompoenpitten) of voor een mix ervan, om de palathi mee te bestrooien.

Serveren

aa4c2d8c0744885d02de842235b8bc3d_medium.Serveer de palathi in plakjes gesneden als zoete lekkernij bij de koffie of de thee.

Serveer de palathi als nagerecht met bijvoorbeeld wat Griekse yoghurt of kwark.

Serveer de palathi als nagerecht met bijvoorbeeld een trosje verse witte druiven.

Serveer de palathi eens met een toef – al dan niet gezoete - slagroom of een bolletje ijs.

Kalí órexi oftewel eet smakelijk!

 

ASMAY.

ec5f855789f5bb448524ef58f8eb2f1c_medium.© 2019 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

Zie ook:

Amerikaanse-keuken-pecan-pie-(pecannotentaart)

Nederlandse-keuken-amandelkoek

Nederlandse-keuken-boterkoek-met-walnoten

Nederlandse-keuken-stroopkoek-met-rozijnen

f0999392fc4fcb6bcfae75ff2803eda7_medium.Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

02/10/2019 04:20

Reacties (5) 

1
03/10/2019 14:44
Het lijkt me zeker iets om te maken!
Leuk recept
1
03/10/2019 00:14
Is eenvoudiger te maken dan 'onze' appeltaart en vast heerlijk als je van zoet houdt.
1
02/10/2019 07:30
Oud recept of niet, zo'n honing-vijgenkoek lijkt me zeker de moeite waard.
1
02/10/2019 07:20
Bijzonder, zo'n oud recept dat de tand des tijds heeft doorstaan.
1
02/10/2019 05:18
Antieke koek, maar zal zeker lekker zijn.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert