Het verhaal van Mabon, een oud herfstfeest in een nieuw jasje

Door Oxalis gepubliceerd in Religie en levensbeschouwing

c4131e08e4c3cb1f881a8bb884a640d0_medium.Mabon is het feest van de herfstevening: het tijdstip dat de dag en de nacht even lang zijn. Daarna gaat de zon verder en verder van het noordelijk halfrond af. De dagen worden korter, de nachten langer en de kou van de winter staat voor de deur. De herfstevening geldt vanouds als een tijd van bezinning en evenwicht. Planten verwelken of sterven af; hun energie gaat naar de wortels en voedt de aarde. De blaadjes aan de bomen veranderen van kleur, van groen naar rood, bruin en geel hetgeen in vroeger tijden ook wel werd gezien als een symbool van de ondergaande zon; de natuur bereidde zich voor op de komende winter.

Mabon als Keltisch oogstfeest?

De oude Kelten vierden een achttal belangrijke feesten, die elkaar door het jaar heen opvolgden (zie ook: Wicca-het-Jaarwiel-en-Keltische-seizoensvieringen).

63ebc6db4a287e5c9d4a03d868e4d87e_medium.Het feest van de herfstevening behoorde daar ook toe, maar was – net als overigens de lente-evening (Eostre of Ostara) – van minder betekenis dan de voorafgaande en opvolgende feesten van het Jaarwiel. Hoewel Mabon meestal wordt gezien als het oogstfeest, klopt dit niet helemaal. Het grote oogstfeest is immers Lughnasadh of Lammas (rond 1 augustus). Ten tijde van de herfstevening zijn de meeste gewassen tenslotte al lang geoogst en zijn enkel nog de late vruchten, bessen en noten overgebleven om te worden verzameld. Mabon wordt tegenwoordig ook wel het ‘Tweede Oogstfeest’ of het ‘Laatste Oogstfeest’ genoemd.

c3a118e441db4cbf1e2b723761831694_medium.Eén belangrijke oogst in deze periode was (en is) die van druiven; bij Keltische stammen in Midden- en Zuid-Europa vertoonde het feest van de herfstevening daarom veel overeenkomst met die van de Griekse Dionysusfeesten (ter ere van de wijngod Dionysus). Een andere belangrijke oogst van de herfst was (en is) de hop; zowel bij de oude Germanen als bij Keltische stammen in de Britse, Ierse en Schotse eilanden was de hop (en het ervan gebrouwen bier) dan ook een hoofdrolspeler tijdens dit feest.

Mabon religieuze betekenis

e2894d35d2ffed3480f92a634708eadb_medium.De grootste betekenis van de herfstevening als Keltisch seizoensfeest lag wellicht meer in het kader van de Keltische geloofsovertuiging: het was de tijd in het jaar waarop de Godin (Moeder Aarde) met haar nu lege velden en akkers veranderde van een ‘vruchtbare vrouw’ in een ‘wijze oude vrouw’ (oftewel een crone), terwijl de Gehoornde God ( de Zon) stierf, om bij het volgende feest (Samhain op of rond 31 oktober) definitief naar het rijk der doden over te gaan. Als zodanig werd eer betoond aan niet alleen de ‘dood’ van de Gehoornde God (het vertrek van de zon naar het zuidelijk halfrond), maar ook aan de komst van de duisternis (kortere dagen, langere nachten), die van nu af aan het leven meer zouden beheersen.

Hoe komt Mabon aan zijn naam?

Of Mabon echt de oorspronkelijke benaming van het Keltische herfsteveningfeest was of dat het wellicht een andere naam had, is helaas in het verloop der tijd verloren gegaan: een teken, dat dit feest wel werd gevierd, maar geen hoofdrol speelde in het Keltische Jaarwiel. 39d0f2fb62d2b8ef42322cb1fb6d546f_medium.De herwaardering en hernieuwde naamgeving van de herfstevening als Jaarfeest in de hedendaagse Paganistische en Wiccatradities is echter van veel recenter datum. Het zou namelijk de Britse Wiccan Alex Sanders (1926-1988) zijn geweest, die de naam omstreeks het midden van de jaren 1960 introduceerde. Hij was als kind door zijn moeder en grootmoeder opgevoed en ingewijd in de esoterische ideeën van de oude natuurgodsdienst, waar ook de Paganistische en de Wiccareligie op is gebaseerd. Op volwassen leeftijd zocht hij er verder zijn weg in. Sanders ontving in 1963 een initiatie van de Wiccabeweging van de Britse Wiccan Gerald Gardner (1884-1964). Later startte Sanders zijn eigen coven en (her-) introduceerde een groot aantal ceremoniële aspecten van de oude Keltische tradities in de destijds nog jonge Wiccabeweging, waaronder Mabon als herfsteveningsfeest.

d535e1b221d276311b304c624f692fed_medium.De naam Mabon zou afstammen van een prominent persoon uit de Welshe literatuur en mythologie. Mabon is daarin de zoon van Modron en tevens een gewaardeerd lid en felle voorvechter van koning Arthurs hof van edelen. Mabon en zijn moeder Modron werden in het oude Wales gezien als godheden, die directe afstammelingen zouden zijn geweest van het goddelijke paar, de Godin en de Gehoornde God. Mabon wordt ook wel gelinkt aan de vroegere Rooms-Angelsaksische god Maponos (‘Grote zoon’), terwijl Modron wordt gelieerd aan de Gallische godin Dea Matrona.

Symbolen en viering van Mabon

Wiccagelovigen versieren hun persoonlijke altaren met onder meer de kenmerken van de herfst en de herfstoogst. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn: zonnebloemen, verkleurde herfstbladeren, kleine kronkelige boomtakken, appels, noten, druiven, rozenbottels, eikels, dennenappels, beukennootjes e.d.

acb022250bc60dc6748cbd337805613d_medium.Tijdens de festiviteiten, die van enkele dagen tot een week kunnen duren, staan wat eten en drinken betreft traditioneel die voedingsmiddelen in het voetlicht, die bij de laatste oogst zijn verzameld. Dit zullen onder andere zijn: appels en alles wat met appels kan worden gemaakt (appeltaart, appelcider, appelmoes), druiven en wijn, hop en bier, gedroogd fruit, gedroogde kruiden, noten, kastanjes, paddenstoelen, pompoenen e.d. Hèt symbool van Mabon is overigens een cornucopia (een hoorn des overvloeds), die volledig met deze herfstoogstproducten is gevuld.

Mabon was vanouds een volksviering. Onder Wiccagelovigen is het dat nu opnieuw: men komt samen in de vrije natuur, om de Godin (Moeder Aarde) en de Gehoornde God (de Zon) te eren, om de Godin dank te zeggen voor alle goede gaven (oogsten) die haar nu lege velden hebben gegeven, om deze zegeningen te delen met minder fortuinlijken en om samen te feesten, te zingen en te dansen, te eten en te drinken, het liefst rondom een groot vreugdevuur.

4acc8ab93f1b0623a0e3ff0729651cae_medium.Mabon is verder een periode van rust en evenwicht tussen licht en duisternis. Het is dan vooral een tijd van reflectie - over hetgeen dat is beleefd en de vergankelijkheid van het leven - en mysterie - over hetgeen dat nog gaat komen in en na het aardse leven (wedergeboorte). Vanouds was het een periode, waarop men de graven van overleden dierbaren bezocht en deze graven werden dan versierd met allerlei natuurlijke herfstmaterialen en -symbolen.

Druïden en hun volgers in Wales en Ierland hebben een andere naam voor de viering van de herfstevening, namelijk Mea’n Fo’mhair. Zij eren dan de Groene Man als god van het bos, door plengoffers uit te gieten bij bepaalde bomen.

 

Oxalis.

© 2019, foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

e5346902c85c2150bab0f269525b1ac7_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Het-verhaal-van-lentegodin-Eostre-een-sneeuwhaas-en-regenboogeieren

Het-verhaal-van-Beltane-in-Schotland-of-Walpurgisnacht-in-Duitsland

Het-verhaal-van-Litha-en-het-midzomerfeest-in-Scandinavië

Het-verhaal-van-Lughnasadh-of-Lammas-in-Ierland-en-Schotland

Feesten-voor-de-doden-Samhain-bij-de-Kelten-en-de-Germanen

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

 

23/09/2019 07:49

Reacties (8) 

1
16/10/2019 15:47
Mooi artikel.
1
25/09/2019 18:45
Mabon .. daar had ik nog nooit van gehoord
Ik had ook nog nooit stilgestaan bij het feit dat er een tijdstip is dat de dag en de nacht even lang zijn.

Heel interessant artikel met goede achtergrondinformatie. Ik leerde heel wat bij.
26/09/2019 07:39
Dat is zowel bij de lente- als de herfstevening; even staat de zon dan exact op de evenaar en dan zijn de dag en de nacht dus even lang.
1
23/09/2019 12:52
Mabon nooit van gehoord, weer wat bijgeleerd.
1
23/09/2019 08:54
Heel interessant, deze achtergrondinformatie rondom een oud seizoensfeest.
1
23/09/2019 08:51
Mooi artikel! De herfst is overigens mijn favoriete seizoen.
1
Oxalis tegen Asmay
23/09/2019 08:56
Het mooie gouden zonlicht, de verkleurende bladeren aan de bomen, de kortere dagen ... ja, ik vind het ook wel wat hebben.
1
23/09/2019 08:45
Interessant.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert