x

Misbruik melden

Bedankt dat je Tallsay wilt helpen door schendingen van onze regels en richtlijnen te melden.

Wil je een inbreuk op jouw auteursrecht of intellectuele eigendom melden? Gebruik dan a.u.b. het formulier Inbreuk auteursrecht / intellectuele eigendom

Welke vorm van misbruik wil je melden?




Annuleren

Naaien voor beginners (35) plooien in de praktijk: de Schotse kilt

Door Asmay gepubliceerd in Handwerken en naaien

00703656434e8dcf2794281bac87a23c_medium.De Schotse kilt is een soort plooirok, die gerust klassiek mag worden genoemd. Het is in Schotland al eeuwenlang de (officiële) dracht van de man. Het is in feite een wikkelrok met een glad middenstuk (waar bij een man de ‘sporran’ of buidel hangt) met aan de zij- en achterkant allemaal plooien. Een originele kilt wordt gemaakt van vele meters stof, waarbij de plooien elkaar overlappen. De kleuren, de vorm en de grootte van de ruit werden vroeger als blazoen of kenmerk gebruikt door de vele verschillende Schotse clans: iedere familie van betekenis had zijn eigen (Schotse) ruit. Hieraan kon men zien met welke clan of familie men te maken had. De tijden, dat enkel de leden van de familie gebruik mochten maken van een bepaalde ruit, zijn echter voorbij. Schotse ruitstoffen zijn nu voor iedereen beschikbaar.

Ruitstof kiezen en kopen

Wanneer een ruitstof voor een kilt wordt uitgekozen, moet er op een aantal dingen worden gelet: allereerst moet de stof goed plooihoudend en niet te zwaar zijn.

f17918b13ae1a741a46d639541c439ab_medium.Verder moet worden bekeken hoe de ruit wordt verwerkt. Voor de benodigde stof wordt over het algemeen uitgegaan van 3x de heupwijdte. Van een wollen stof (van tenminste 140 centimeter breed) kan worden volstaan met 2x de hoogte van de rok/kilt. Dan moeten echter wel de ruiten van die 2 banen precies eender doorlopen; let daarop bij het afmeten van de stof. Tevens kan worden bekeken, hoe de ruit aan de zoom het mooiste valt. Bij bijvoorbeeld een ruit, die duidelijke lichte en donkere banen in de breedte heeft, kun je een donkere baan aan de zoomrand laten vallen.

Er is natuurlijk ook een stuk stof nodig voor de tailleband, maar die kan meestal worden gemaakt van stof die er tussenuit valt en overschiet, wanneer je de ruiten op elkaar moet laten aansluiten. Ook dit kan het beste worden bekeken in de winkel, wanneer de stof wordt gekocht.

51365e1d566b338fa74a374806e10513_medium.De kilt heeft platte plooien, die lopen van de onderslag in de riching van de overslag. Alleen de laatste plooi vòòr het gladde middenstuk (de overslag) is een stolpplooi; hier wordt dus één plooi extra gemaakt, zodat de middenbaan mooi glad valt. De plooien van de kilt lopen over het algemeen recht vanaf de heuphoogte, maar ze kunnen desgewenst ook iets uitlopen.

De gladde onderslag en overslag zijn even breed; voor de berekening hiervan wordt uitgegaan van de heupwijdte plus een overwijdte van 8 centimeter. Bij de taillewijdte wordt 3 centimeter extra gerekend voor de overwijdte. Bepaal ook een goede roklengte, want de zoom wordt al in het begin gemaakt.

Werkwijze bij een Schotse kilt in het kort

De stof kan worden geknipt op de wijze, zoals is bekeken bij het kopen van de stof. Wel moet rekening worden gehouden met de zoom en een naad aan de bovenkant. Heeft de stof een vleug, draai de stof dan bij voorkeur niet om, maar knip alles in dezelfde richting/vleug.

Naad en zoom

Eerst wordt de stof ingeplooid: dit kan op verschillende manieren waardoor verschillende effecten in de ruit kunnen ontstaan: welk deel van de ruit wil je immers de boventoon laten voeren?

a2d4933fb52cb5d56350c2d915d7cb81_medium.938645a3b5e87c58d098d0c28eb1cfb5_medium.

 

 

 

 

 

 

 

Boven links: originele ruitstof. Boven rechts: eerste manier van plooien.

Onder links: tweede manier van plooien. Onder rechts: derde manier van plooien.

458f106887977f8e162f6297ca16bee9_medium.46f0743afbcb7f98a545b3bf09996f47_medium.

 

 

 

 

 

 

 

Wanneer duidelijk is, hoe de stof zal worden ingeplooid, kan de precieze plooiing van de (boven-) naad worden bepaald: deze komt altijd tussen de plooionderkant en de plooidiepte. Om de ruit precies te laten doorlopen kan de naad worden geregen. Dan kan de zoom worden gemaakt. Deze heeft geen inslag; rijg de zoom met grote steken en pers deze dan, kijk of de zoom netjes recht is en zet de zoom vervolgens vast met een luchtige flanelsteek en pers opnieuw.

4982dd2e5503045e0daae860fcdc6527_medium.Plooiberekening

Voor de berekening van de plooien, heb je meestal 3x de heupwijdte aan stof tot je beschikking. Uitgaand van de ruitverdeling van de stof, moet nu de plooiberekening worden gemaakt.

Stel: er zijn 24 hele ruiten. Het gladde middenstuk wordt ongeveer 24 centimeter breed: dit zijn in ons voorbeeld 2 ruiten voor de onderslag en 2 ruiten voor de overslag. Ook voor het beleg en eventueel de franjerand is stof nodig: hiervoor rekenen we 2 ruiten totaal. Voor de extra stolpplooi naast de overslag rekenen we ook 2 ruiten totaal. Voor de plooien zijn er nu 24 – 8 = 16 ruiten over.

Stel de heupwijdte is 96 centimeter en de overwijdte is 8 centimeter: de totale heupwijdte is dan 104 centimeter. Omdat we 24 centimeter nodig hebben voor het gladde middenstuk, zijn er voor de plooien 104 – 24 = 80 centimeter over.

Deel deze 80 (centimeter) door 16 (ruiten) en je hebt 5 als uitkomst; de plooibreedte op heuphoogte in dit voorbeeld is dus 5 centimeter.

Inplooien

Leg de stof met de goede kant naar boven op een tafel en begin met inplooien vanaf de onderslag – we slaan dus eerst 3 ruiten (2 voor de onderslag + 1 voor het beleg) over. Plooi de stof in op 5 centimeter of op de ruitverdeling van de stof. Rijg de plooien in van de onderslag naar de overslag: voor de richting van de plooi, zie de tekening. Na de laatste platte plooi komt een stolpplooi, net voor de overslag.

Tailleband en afpassen

c8bdf70564776b1b7ffa6f544aa7f01f_medium.Bij de kilt is steeds uitgegaan van de heupwijdte. Voor een mannenkilt zal die ten opzichte van de taille weinig verschillen, maar bij een vrouw is de taille over het algemeen een stuk smaller dan de heupwijdte. De plooien zullen naar de taille toe iets verder moeten worden ingevouwen om aan de juiste taillebreedte te komen en lopen dus vanaf de heuphoogte naar de taille iets schuin bij. Laat dit zo geleidelijk mogelijk verlopen en rijg de plooien dan goed vast. Rijg ook de beleggen naar achter om. Rijg de tailleband op de gewenste breedte om de kilt af te passen en laat daarbij de ruit van de (platte) overslag netjes doorlopen in de tailleband. Sla de rok om en speld de onder- en overslag op elkaar. De rechte delen moeten nu precies op elkaar vallen en vooral niet wijken. De plooien moeten vanaf de heup recht naar beneden vallen.

Plooien stikken

Haal de tailleband weer los, want nu worden de plooien vastgestikt, vanaf de heuphoogte tot bovenaan. Stik net langs de rand van de plooi en knoop de draden aan de achterkant vast. Haal dan de rijgdraden er uit en pers de plooien. Laat de kilt na het persen even goed drogen.

Afwerken

2c7b3d1f3c6cd5a52f72d47b5e525b1f_medium.Speld of rijg de tailleband er opnieuw op en pas de kilt nog een keer. Als alles goed zit, kan de tailleband worden vastgestikt. Werk de beleggen aan de onderkant af tegen de zoom.

Maak een sluiting aan de tailleband en de overslag met bijvoorbeeld grote haken en ogen, met bandjes en gespen en/of met een grote, speciale sluitspeld. De rand van de overslag kan worden afgewerkt met een aangeknipt beleg of met een rand franje (door bijvoorbeeld een reepje ruitstof aan te zetten en door te stikken en deze vervolgens uit te rafelen).

Tot slot kunnen eventuele rijgdraden worden verwijderd en kan de kilt in zijn geheel nog worden (bij-) geperst.

 

ASMAY.

© 2019 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

(Inspiratiebron: Marion Mode.)

 

0dcdd32d4859dc85f1f1cb6f679be93c_medium.Zie ook:

Naaien-voor-beginners-(30)-afbiezen-en-omboorden

Naaien-voor-beginners-(31)-plooien-en-plooisels

Naaien-voor-beginners-(32)-stolpplooien-en-dubbele-plooien

Naaien-voor-beginners-(33)-plooien-en-plooiberekening

Naaien-voor-beginners-(34)-plooien-vaststikken-doorstikken-of-sierstikken

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

 

26/08/2019 15:23

Reacties (3) 

1
23/09/2019 12:50
Papier is geduldig !
1
26/08/2019 16:46
Altijd als eens willen passen met zo'n buidel of sporran voor op de strategische plek. Om een kilt zelf te maken gaat mij helaas boven de pet.
1
26/08/2019 16:39
Toch ingewikkeld om zo'n mooie geruite kilt zelf te maken. Mooi vind ik ze wel.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert