Macrobiotisch recept: gelaagde groentensoep

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Macrobiotiek

13c4a32201c91aad41b9718c2a1ed089_medium.In de macrobiotiek worden soepen vaak gemaakt en gegeten: als ontbijt, bij de lunch of bij de avondmaaltijd. Een populaire – en ook bijzonder gemakkelijke – versie is de zogenaamde ‘gelaagde’ soep. Daarbij worden de gesneden groenten, die in het recept voor de soep zijn gekozen, in lagen bovenop elkaar, in de soeppan gelegd. Daarna wordt water, eventuele kruiden en zout toegevoegd, het deksel er op gedaan en kan de soep worden gekookt. Totdat de soep gaar is, wordt er niet meer naar om gekeken.

In deze soep wordt tijdens het koken namelijk niet geroerd; de lagen moeten in het water zonder inmenging van kok of kokkin simpelweg gaar koken, waarbij de smaken zich zullen mengen. Pas aan het eind komt de houten lepel te pas.

Yin en Yang, de complimentaire krachten van de kosmos, van onder tot boven

3f60199b090cc27032d39371b8ba5b65_medium.In de Oosterse levensovertuiging bestaat al wat is uit (een bepaald evenwicht van) Yin en Yang. Alle levende organismen zouden in deze theorie een bepaalde combinatie van Yin en Yang bevatten, die dan zoveel mogelijk in evenwicht moet zijn voor een optimale geestelijke en lichamelijke gezondheid.

Het evenwicht tussen Yin en Yang staat ook aan de basis van de macrobiotiek. Door middel van de uitgesproken Yin- of Yang-kwaliteiten van bepaalde voedingsmiddelen stelt men een optimaal menu samen, waardoor de optimale balans in het lichaam wordt gehandhaafd of hersteld. Het is in de macrobiotische keuken dus belangrijk om te weten welke voedingsmiddelen (en dus ook groenten) typisch Yin of welke typisch Yang zijn.

  • Yin (˅): 60e09e9f28479bff012b9cb2cab1e632_medium.een openende, naar buiten gerichte, verkoelende, centrifugale, aarde-energie, ook wel gezien als winter, donker, koud, mild, dun, vochtig en vrouwelijk. In groenten heel goed te herkennen aan een wijde, opwaarts groeiende vorm, bijvoorbeeld een krop- of bladgroente.

  • Yang (˄): een gesloten, naar binnen kerende, verwarmende, centripetale, kosmosenergie, zomer, licht, heet, sterk, dik, droog en mannelijk. Aan de vaste, naar beneden groeiende vorm heel goed te herkennen in wortel- en knolgewassen.

Wanneer de Yin-Yang balans in het lichaam niet in evenwicht is, kan dit worden verholpen door bijvoorbeeld de voeding aan te passen, hetzij door groente met een Yin-karakter te eten, hetzij juist groente met een Yang-karakter te kiezen. Deze gelaagde groentesoep is - voor wat betreft de keuze in groenten - een voorbeeld van een evenwichtige Yin-Yang-combinatie.

Groentelagen in volgorde in de soep

Je kunt voor deze soep 2 of meer verschillende groenten kiezen om in de pan te stapelen. De volgorde van de verschillende groenten in de lagen is echter niet zomaar. Nee, die opstapeling vindt plaats volgens de aan die bepaalde groente toegeschreven Yin- of Yang-eigenschap en geschiedt van Yin (onderop) naar Yang (bovenop). Een vuistregel daarbij kan zijn om niet alleen naar de vorm van de groente te kijken, maar ook naar de groeiwijze en het groeiseizoen:

  • Gewassen/groenten, bdc3e4b80e1d0e6214fd1679746fe461_medium.die in de winter (Yin) in de grond groeien en daarbij de koude trotseren (wortel- en knolgewassen), zijn sterker Yang van aard.

  • Gewassen, die in de zomer (Yang) boven de grond groeien en de hitte weerstaan (krop- en bladgroenten) zijn sterker Yin van karakter.

Enkele andere algemene mogelijkheden tot het indelen van voedingsmiddelen op Yin en Yang zijn de volgende:

  • Op smaak: (van meest Yin) pikant – zuur – zoet – zout – bitter (naar meest Yang).

  • Op kleur: (van meest Yin) paars – blauwgroen – groen – geel – bruin – oranje – rood (maar meest Yang).

Shoyu of tamari typisch umami

2f9da04b3cfe8834c115c36df85f34a8_medium.Iedereen zal waarschijnlijk al wel eens hebben gehoord van de vijfde smaak (naast zoet, zuur, zout en bitter), die door de Japanners ‘umami’ wordt genoemd. De smaakbeleving van umami wordt volgens kenners veroorzaakt door een bepaalde voedingsstof, namelijk glutamaat. Nu zit glutamaat in diverse voedingsmiddelen, zoals bepaalde soorten groenten (bijvoorbeeld zongedroogde tomaten), bepaalde soorten vlees of worst, vis (bijvoorbeeld ansjovis), (oude) kaas, sojasaus en miso (gefermenteerde sojabonenpasta). Vooral de niet zoete, maar zoute Japanse sojasaus (tamari nog meer dan shoyu) en alle soorten miso hebben duidelijk een umami-smaak.

Maar umami, wat is dat eigenlijk voor smaak? Deze kan eigenlijk het best worden omschreven als hartig, maar – anders dan alleen zout – met nog een verdieping in de smaak. Beschrijvingen gaan echter maar tot zover; zelf ervaren en proeven is daarom het beste om te weten wat umami precies voor smaak is en hoe die je bevalt.

748fcf9aa8263a1e2182c6c1a8d27e10_medium.Ingrediënten

  • 3-4 stengels bleekselderij
  • 200 gram gesneden witte kool
  • 1-2 uien
  • 1-2 winterpenen
  • 1-1½ liter water
  • Tijm (1-2 eetlepels van de gedroogde versie of 4 eetlepels verse, naar eigen smaak)
  • 4-5 eetlepels shoyu of tamari (Japanse zoute sojasaus)
  • ¼ theelepel zeezout. 55a38334f46581f8960078db6a978a1e_medium.

Verder nodig: een grote pan, een mesje en/of dunschiller, een houten lepel of spatel, eventueel een vlamverdeler.

Bereiding

Was de bleekselderij en haal eventuele draden af

Snij de bleekselderij in stukjes en leg deze onderin de pan

f95fc41e7ae7c82edc73e024e5d4c1ab_medium.Verdeel de gesneden witte kool over de bleekselderij

Maak de uien schoon, snij ze fijn en verdeel ze over de witte kool

Schil of schrap de winterpenen, snij ze in rondjes en verdeel deze weer over de uien

Giet het water over de groenten in de pan (maar roer niet door!)

Strooi het zeezout in de pan en voeg de tijm toe

56a255899ab3bb02bc782616143d245d_medium.Doe het deksel op de pan en zet deze op het vuur

Breng de soep aan de kook en laat het geheel ongeveer 30-40 minuten zachtjes koken op middellaag vuur (eventueel op een vlamverdeler)

Roer de gare soep met de houten lepel of spatel door elkaar en breng deze verder op smaak met de shoyu of tamari.

Variatie

4dbcb2a2611bf584a404bbd1f0b64649_medium.Vervang één of meer van de groenten door andere groenten, zoals bijvoorbeeld courgette, groene kool, spitskool, boerenkool, pompoen, pastinaak, prei of paksoi. Probeer echter het evenwicht te bewaren: combineer steeds evenveel lagen/soorten groente uit de Yin-categorie als uit de Yang-categorie.

Zorg bij de opstapeling van de verschillende lagen groente in de soep wel, dat de (wijd uiteen groeiende) zogenaamde Yin-groenten het eerst in de pan gaan en daarna pas de (compact groeiende) zogenaamde Yang-groenten.

6486fb64c512a9b303848dc3a03ae4ab_medium.Voeg eventueel nog een paar teentjes fijngesneden knoflook (tegelijk met de uien) aan de soep toe.

Voeg eventueel nog een zeewiersoort (zoals bijvoorbeeld dulce, arame, wakame of hijiki) als laatste, bovenop, aan de soep toe.

Gebruik in plaats van tijm een ander groen tuinkruid, zoals bijvoorbeeld peterselie, bieslook, dille, rozemarijn, marjolein of salie.

In plaats van shoyu of tamari kan ook miso of tekka worden gebruikt om de soep verder op smaak te brengen. c9dfde0961dc0bcfab6f80f53e974690_medium.

Serveren

Serveer de gelaagde groentensoep bij een (macrobiotisch) ontbijt.

Serveer de gelaagde groentensoep bij een (macrobiotische) lunch

Serveer de gelaagde groentensoep als voor- of bijgerecht bij een (macrobiotische) avondmaaltijd.

Serveer de gelaagde groentensoep als hartig tussendoortje.

39c157dde42f1fa82510e6ef8913b410_medium.Serveer de gelaagde groentensoep met (zuurdesem-) brood.

Serveer de gelaagde groentensoep als maaltijdsoep met gare peulvruchten, gekookte granen of zilvervliesrijst.

Eet smakelijk!

 

ASMAY.

© 2019 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

14cca7a17d2cc40ad7e0422a06daac0c_medium.Zie ook:

Macrobiotisch-recept-pastinaaksoep-met-oesterzwammen

Macrobiotisch-recept-pompoen-wortelsoep

Macrobiotisch-recept-ramen-met-chinese-kool-en-gember-noedelsoep

Macrobiotisch-recept-ramen-met-shii-take-noedelsoep

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

24/08/2019 06:31

Reacties (5) 

1
25/08/2019 09:37
Hier leerde ik weer iets bij. De groenten in lagen en NIET roeren voor een goed evenwicht van Yin en Yang. Dat wil ik zeker klaarmaken.
Ik zal wel de lepel moet in de lade stoppen want die drang om te roeren zal er zijn :-)


De naam Umami is nu meer bekend. Veel vroeger schreef ik over de 4 basissmaken en de 'toen minder gekende naam: umami :-)

https://tallsay.com/page/4294971045/de-5de-basissmaak-umami
26/08/2019 16:51
Niet roeren is inderdaad lastig; bij het koken toch een soort tweede natuur. Mooie aanvulling, de link naar jouw artikel!
1
24/08/2019 07:31
Leuk recept. Zal ook zeker goed smaken.
1
24/08/2019 07:24
Ziet er goed uit.
1
24/08/2019 07:23
Makkelijk om te maken: groente in lagen in de pan leggen en er (haas) niets meer aan doen!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert