Bulgaarse keuken: gueveche (groenteovenschotel met gehakt)

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

cfc65befaca660375b84fca3c3a2f964_medium.Ooit, vele jaren geleden heb ik eens een aantal weken uitgebreid door Bulgarije gereisd. Het land lag destijds nog volop achter het IJzeren Gordijn en werd met straffe hand door de Bulgaarse communistische partij geregeerd. Als toerist merkte je daar toen overigens niets van, integendeel. De buitenlandse valuta inbrengende toerist was er destijds meer dan welkom; alle spreekwoordelijke deuren gingen zo ongeveer tegelijk open en vooral op het platteland waren de mensen, waar we als kleine groep toeristen vaak gewoon aan tafel mee aten, meer dan vriendelijk.

Bulgaarse keuken

8e4064850501ec7029396b50865116e1_medium.Deze vakantiereis was ook mijn eerste kennismaking met de Bulgaarse keuken, die hier en daar sterke overeenkomsten vertoonde met die van buurland Turkije. Niet zo gek, want tijdens het Ottomaanse Rijk hebben de Turken Bulgarije circa 400 jaar (1396-1787) overheerst, een zwarte periode in de Bulgaarse geschiedenis. In de loop van zo’n tijd zullen bepaalde zaken, zoals gebruiken, producten en ook recepten van de Turkse soldaten, zeer wel mogelijk zijn blijven hangen. Toch ligt de oorsprong van de Bulgaarse gueveche, een stoofpot van groenten met vlees, eerder in midden-Europa dan in Turkije.

Echter, de er meestal in verwerkte groenten stammen voor een groot deel wel overeen met die uit de keuken van de vroegere Ottomaanse overheersers. 7bc3bacff5d6e7e141f42f62baf5cbce_medium.Oorspronkelijk kwam het vlees voor de traditionele Bulgaarse stoofpotten meestal van schapen of geiten; òf het werd een vegetarische versie met eventueel wat kaas en eieren. Tegenwoordig wordt dit Bulgaarse gerecht ook met rundvlees, varkensvlees en zelfs kip of konijn bereid (hoewel het vlees van vooral de twee laatstgenoemden door de relatief lange bereidingstijd wel eens wat taai zou kunnen worden; diezelfde reden is vis niet geschikt voor de gueveche).

Bulgaarse specerijenmix: chubritza

Traditioneel wordt er in de Bulgaarse keuken rijkelijk gebruik gemaakt van chubritza, ook wel sharena sol genoemd. De letterlijke vertaling van de laatste benaming is overigens ‘gekleurd zout’ en geeft precies aan wat de basis is van deze traditionele Bulgaarse specerijenmix, namelijk zout. e5c99b844a5c87a4705fb092fe2cfcd9_medium.De verdere ingrediënten en onderlinge verhoudingen ervan willen nogal eens verschillen, afhankelijk van de smaak en voorkeur van degene, die de chubritza of sharena sol maakt. Echter, altijd zul je er de zogenaamde ‘heilige drie-eenheid’ in vinden van zout, gedroogd bonenkruid (chubritza) en paprikapoeder, terwijl vaak ook nog fenegriek en tijm worden toegevoegd. Tegenwoordig worden de pikantere versies ervan steeds populairder; daar is dan ook nog geroosterd of gerookt paprikapoeder, peper of zelfs cayennepeper in begrepen.

d5c4533a067e05c5697d30e821cb881f_medium.Chubritza of sharena sol is uitermate populair in Bulgaarse recepten en is een niet weg te denken smaakmaker in veel van de traditionele gerechten. Aan ovenschotels, maar ook aan stoofpotten met peulvruchten (bonen, erwten of linzen) en/of aardappelen, geeft deze specerijenmix dan ook de in Bulgarije zo gewaardeerde specifieke smaak. Omdat ik deze Bulgaarse specerijenmix echter niet gemakkelijk kon verkrijgen, heb ik het in dit recept vervangen door een pikante versie van paprikapoeder en daaraan nog apart zout, bonenkruid en tijm toegevoegd. Het recept is goed voor 3-4 personen.

Ingrediënten

  • 400 f5c362688ec6e4fb93c66ea4e6650c2e_medium.gram gehakt (rund of halfom)
  • 200 gram kerstomaten
  • 5 gemiddeld grote aardappelen
  • 3 tenen knoflook
  • 2 stengels bleekselderij
  • 1 winterpeen
  • 1 rode paprika
  • 1 courgette
  • 1 grote ui
  • 225 milliliter water
  • 4 eetlepels olijfolie
  • Paprikapoeder (pikante versie)
  • 1 theelepel (gedroogd) bonenkruid 19433d8ffa8b1a13f5298c631d3a7804_medium.
  • 1 theelepel (gedroogde) tijm
  • Peper (naar smaak)
  • Zout (naar smaak).

Garnering: 2 eieren (of meer naar eigen keuze).

Verder nodig: een schilmesje en/of een dunschiller, een groot of koksmes, een braadpan of grote hapjespan of koekenpan, een houten lepel of spatel, een ovenschaal met deksel (indien je geen deksel hebt, gebruik dan een dubbele laag aluminiumfolie om de ovenschaal mee af te dekken), een grote opscheplepel.

0c0d9f98e73b9d854175a3e3e022ae91_medium.Bereiding

Verwarm de oven op 220-230 °C

Maak de knoflooktenen schoon en snij ze fijn

Giet de helft (circa 2 eetlepels) van de olijfolie in de braadpan, hapjespan of grote koekenpan en voeg de fijngesneden knoflook toe

Braad vervolgens het gehakt erin rul (nog zonder zout of specerijen toe te voegen)

41c2562415a40b6a0e4819ddaf80dc63_medium.Schil de winterpeen en snij deze in blokjes

Maak de ui schoon en snij deze in (halve) schijfjes

Was de bleekselderijstengels en haal eventuele draden af

Was de rode paprika en verwijder zaad en zaadlijsten

Snij de bleekselderijstengels en de rode paprika in stukjes of blokjes

36c1c96a2b30cb1e619970f72f578c89_medium.Was de kerstomaten en snij ze doormidden

Was de courgette en snij deze in kleine blokjes

Schil de aardappelen, spoel ze af en snij ze in schijfjes

Giet wat olijfolie in de ovenschaal om deze in te vetten

Leg de helft van de aardappelschijfjes op de bodem van de ovenschaal

Verdeel de helft van de gesneden winterpeen, ui, bleekselderij, rode paprika, courgette en kerstomaten over de aardappelschijfjes

bc690103a353f160103ff3e3610624aa_medium.Strooi er nu (naar smaak) rijkelijk zout, peper en paprikapoeder overheen

Verdeel vervolgens het rulgebraden gehakt over de groenten

Verdeel er de tijm en het bonenkruid overheen

Strooi ook hier (naar smaak) weer rijkelijk zout, peper en paprikapoeder overheen

Leg daar de andere helft van de aardappelschijfjes op

2321e1fafac92ed5f0752ab90a1b2d0a_medium.Verdeel vervolgens de rest van de gesneden winterpeen, ui, bleekselderij, rode paprika, courgette en kerstomaten daar weer overheen.

Strooi er opnieuw (naar smaak) zout, peper en paprikapoeder overheen

Giet vervolgens het water en een scheutje olijfolie over de groenten heen

Doe het deksel op de ovenschaal, zet deze in de oven en bak de gueveche eerst ongeveer 30 minuten op 220-230 °C gaar

3941966261635c7e0c2c0dc9518309a8_medium.Haal de hete ovenschaal dan even uit de oven (maar zet de oven nog niet uit!), haal het deksel er af en breek de twee eieren (of meer) bovenop de gebakken groenten, waarbij de dooiers heel moeten blijven

Zet de ovenschaal vervolgens (zonder deksel) nog circa 10 minuten terug in de oven, tot ook de eieren gaar gebakken zijn

Strooi er eventueel ter garnering nog wat paprikapoeder overheen.

39bdd5d06889a07acae6e44166174836_medium.Variatie

Vervang eventueel (een deel van) de genoemde groenten door andere soorten, die je wellicht lekkerder vindt, zoals bijvoorbeeld aubergine, kool, prei, venkel, sperziebonen, pastinaak of pompoen. Het is dan natuurlijk niet meer zozeer een Bulgaars, maar een aan de eigen smaak aangepast Nederlands gerecht.

Neem in plaats van kerstomaten gewone of trostomaten. Je hebt er dan ongeveer 2-3 van nodig.

4250b9b60857f4e930803d8352e24974_medium.Heb je geen pikante versie van paprikapoeder, neem dan eventueel gewoon paprikapoeder en voeg nog wat cayennepeper toe. Hou je niet van een scherpe smaak, kies dan simpelweg voor alleen het gewone paprikapoeder.

Het bereiden van de eieren bovenop de groentenovenschotel is optioneel; eventueel kun je de eieren ook apart koken of bakken en erbij serveren.

Traditioneel wordt dit gerecht in Bulgarije in een kleipot bereid. Mocht je nog een ‘antieke’ terracotta römertopf bezitten, dan is deze bijvoorbeeld heel geschikt om dit gerecht in te bereiden. Heb je dat allemaal (zoals ik) niet, dan kan een glazen ovenschaal ook volstaan.

17032b4e6b3a9b2f78f428c417b50e41_medium.Als je geen oven hebt, kun je dit gerecht desnoods in een ouderwetse stoof- of braadpan bereiden; bereid alles op dezelfde manier voor, maar stapel de verschillende lagen niet in een ovenschaal, maar in de stoof- of braadpan. Laat deze dan op middellaag vuur (en het liefst op een vlamverdeler) ongeveer 50-60 minuten stoven.

Serveren

5ba7327fdc14617dafcb96f3526d0417_medium.Serveer de gueveche als warm lunchgerecht.

Serveer de gueveche met (stok-) brood.

Serveer de gueveche als warme avondmaaltijd.

Serveer de gueveche met een frisse salade van bijvoorbeeld komkommer, tomaten en/of uien.

Добър апетит! (dobur apetit) oftewel eet smakelijk!

 

ASMAY.

2c3569624f2f871f890d4fcc4ac6f18a_medium.© 2019 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

Zie ook:

Griekse-keuken-gemistés-piperiés-(gevulde-paprika-s)

Hongaarse-keuken-rakott-kaposzta-(zuurkool-rijstovenschotel)

Italiaanse-keuken-teglia-di-patate-e-funghi-(aardappel-paddenstoelovenschotel)

Turkse-keuken-musakka-ile-haydari-(aubergine-gehaktschotel-met-yoghurtsaus)

ef6dd7fa19e6ce8bd05bc25bd2adfd22_medium.Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

21/08/2019 06:36

Reacties (14) 

1
22/08/2019 20:25
Zo'n ovenschotel is een ideaal gerecht voor de herfst- en wintertijd.
Hier zijn ovenschotels erg geliefd (in alle variëteiten) ;
En deze zal er nu ook opgediend worden.

Ik ben het ook helemaal eens met Willemijntje. Ik hou ervan om mee te kletsen als de schotel in de oven aan het garen is.
23/08/2019 11:05
Toch is het in Bulgarije een typisch zomergerecht, wanneer de groenten die er in zitten net zijn geoogst. Maar je kunt er natuurlijk je eigen draai aan geven door andere groenten te kiezen en dan kan het een gerecht voor elk seizoen zijn.
1
23/08/2019 12:29
Tja, ovenschotels doen me denken aan herfst- en winterweer. Chubritza ken ik niet, maar ik zal jouw mix gebruiken : paprikapoeder, zout, bonenkruid en tijm. Het is telkens leuk om nieuwe smaken te leren kennen
1
23/08/2019 12:32
Oei, ik had de verkeerde duim aangeklikt. Heb snel de de juiste (naar boven) aangeklikt dan
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
2
21/08/2019 21:17
Mijn römertopf doet al jaren dienst als bak voor zomerbloeiers, maar in een gewone ovenschaal kan dit ook prima zie ik. Mooi kleurrijk gerecht, ik ben fan van ovenschotels, vooral als er mensen blijven eten; voorbereiden, gebruikte vaat wegwerken en als de gasten er zijn hoef je enkel de schaal nog maar in de oven te schuiven en kun je lekker mee blijven kletsen (wel de tijd in de gaten houden natuurlijk ;-)
22/08/2019 07:24
Inderdaad een groot voordeel van ovenschotels: je kunt ze van tevoren klaarmaken en dan, als de gasten er zijn, snel even afbakken.
1
21/08/2019 08:33
Haha, ik heb nog zo'n antieke Römertopf, uit de jaren '70.
Deze groentemix met de genoemde kruiden maak ik wel vaker, die is trouwens ook koud erg lekker. Heb je nog een restje over kun je daar, met een extra bouillonblokje, ook nog eens een lekkere maaltijdsoep van maken.
P.S. In grote Duitse supermarkten kun je tegenwoordig hetzelfde mengsel ook in glazen potten kopen, onder de naam Djuvec. Waarschijnlijk omdat daar zoveel Oost-Europeanen zijn.
1
21/08/2019 15:44
Dat zal zeker. Alhier (westen van Nederland) heb ik zo'n kruidenmengsel echter nog niet kunnen vinden. Mooi aanvulling trouwens; als soep lijkt het me ook heel lekker.
1
21/08/2019 17:52
Ik bedoel niet de kruiden alleen, maar het hele groentemengsel kant en klaar, gestoofd met kruiden en al. In 800 ml potten, om op te warmen. Ik denk dat ze inderdaad uit Bulgarije komen.
Het is trouwens Djuvec met zo'n krulstaartje onder de c - ik weet niet waar dat zit hier op het toetsenbord.
1
22/08/2019 07:23
Aha, maar nee, als totale mix in een pot heb ik ze hier evenmin ooit gezien. Ik maak het dus maar volgens het oude vertrouwde Bulgaarse recept.
1
21/08/2019 07:54
Altijd leuk, zo'n authentiek recept uit een bepaald land. De Bulgaarse keuken kende ik eigenlijk niet, maar deze groenteschotel ziet er prima uit. Lekker, die kleurige zomergroenten en dan nog goed gekruid ook.
1
21/08/2019 07:55
Geeft mij in de zomer in ieder geval nog steeds een vakantiegevoel.
1
21/08/2019 07:49
Nog nooit geweest, maar die ovenschotel ziet er goed uit.
1
21/08/2019 07:40
Lekker zo'n gekruid stoofpotje (of in dit geval ovenschotel). Mooi recept.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert