Fantastische vuurwezens (1) draken en slangen

Door ZiaRia gepubliceerd in Mythen sagen en legenden

6fa6aa2b54c68c404b4df692bb1f84a3_medium.Draken en slangen komen over de hele wereld in vele mythen, legenden, verhalen en sprookjes voor. Van Azië, Australië en Polynesië tot Afrika, Europa en de beide Amerika’s bestaan er plaatselijke mythen over grote en kleine, goed- en kwaadwillende draken en bijzondere, eveneens goed- of kwaadwillende, magische slangen. Omdat draken over het algemeen altijd vuur konden spuwen en omdat het gif van slangen als vurig en brandend werd ervaren, werden de twee reptielachtigen in de alchemie tot de vuurwezens gerekend.

Wezens van voor de tijd van mythes

Gezien het feit, dat draken enerzijds over de hele wereld verspreid verhalen hebben achtergelaten en anderzijds overal op eenzelfde manier worden beschreven als een grote reptielachtige met bovenmenselijke krachten, zou dit tot de stelling kunnen leiden, dat deze wezens in een heel ver verleden wellicht echt op aarde hebben rondgelopen en een deel van hun bestaan met mensen hebben samengeleefd.

3c5d243c7f4fcd027a6c670a7616125b_medium. Of het hierbij zou hebben kunnen gaan om enkele overlevende nazaten van prehistorische soorten pterodactylus of een apart geëvolueerde, grote reptielachtige, die inmiddels alweer is uitgestorven, is onbekend. Eén ding staat echter buiten kijf: draken hebben zo’n diepe indruk op de mens gemaakt, dat verhalen over hun intelligentie, magische en verwoestende kracht, moed, dapperheid en lange levensduur als eeuwenoude mythes in het collectieve geheugen werden opgeslagen.

Drakenmythen

Draken komen in veel oude teksten voor en vormden ooit de ultieme uitdaging om de eigen dapperheid te testen. In Europese verhalen worden draken gewoonlijk afgebeeld als reptielachtige wezens met grote klauwen, die dol zouden zijn op goud, edelstenen en b8c93eae6f35c1a51e56d17f4caca5e3_medium.magische voorwerpen. Zij verzamelden deze in hun holen en beschermden er hun schatten fel. De meeste draken waren hoogst intelligent en sluw, spraken alle talen en konden vaak de magische krachten van de vier elementen combineren: vuurspuwen (vuur), holen graven (aarde), vliegen (lucht) en zwemmen (water). Hoewel sommige draken zich naar zeggen vooral zouden hebben gevoed met jonge maagden, aten de meesten vee dat ze eenvoudig konden vangen. Draken worden vaak afgebeeld met hoorns op hun hoofd. Gemalen drakenhoorn werd in de oudheid beschouwd als een magische stof, een ultiem lustopwekkend afrodisiacum, maar ook een tegengif tegen elk denkbaar soort vergif. (Wellicht waren dit tegelijkertijd de belangrijkste motieven voor bejaging en de reden waarom draken uiteindelijk zouden zijn uitgestorven.)

Draken in Europa

83c9548628f2b794a0050ca2598c0374_medium.In Europa komen draken vooral voor in verhalen van de de Kelten, de Germanen, de Angelsaksen en de Noormannen. In Noorse en IJslandse dichtwerken uit de Edda komt de held Sigurd de Drakendoder meermalen voor. Hij zou de draak Fafnir met een magisch zwaard hebben verslagen en zich de enorme schat van de draak hebben toegeëigend. Maar die schat bleek vervloekt en leidde al snel tot Sigurds eigen dood.

Rechts: Sigurd doodt Fafnir, houtsnede in poortdeur.

In de Mabinogion, een verzameling Keltische verhalen uit Wales, worden nobele, maar woeste gevechten beschreven tussen een rode en een witte draak; het wapen van Wales bevat nog steeds een rode draak. De legenden rond koning Arthur en tovenaar Merlijn bevatten ook drakenverhalen en wel over Merlijn, die draken met zijn magische krachten kon temmen. In het oude Angelsaksische epos Beowulf (waarschijnlijk geschreven in de 8e eeuw) verslaat de held Beowulf zelfs twee draken:

1ed52476967e13c8dcc73464f320ed36_medium.De held reisde naar het paleis van de Deense koning om diens koninkrijk te bevrijden van het monster Grendel. In een gevecht verwondde Beowulf de draak dodelijk. De moeder van Grendel kwam daarop verhaal halen, maar Beowulf jaagde haar op tot aan haar hol onder een meer. Daar versloeg hij haar en nam haar hoofd mee als trofee.

Draken in het Verre Oosten

Draken komen voor in zowel Chinese, Vietnamese, Koreaanse en Japanse oude mythen. In tegenstelling tot Europa, worden de draken hier over het algemeen als goedaardige wezens gezien. In Zuidoost-Azië worden draken sterk geassocieerd met levenskracht, water en de komst van regen; droogte wordt dan ook gezien als luiheid van een draak. In veel van de Oosterse culturen staat een draak voor wijsheid, edelmoedigheid, geluk en overvloed. Door deze associaties werd de draak dan ook al snel het symbool van koningen en keizers. De oude Chinese keizers probeerden, met hun aanspraken op verwantschap met magische draken, voortdurend hun goddelijke status als heersers van het land te bevestigen.

ff23a62170d5053861bc11afa29b4aab_medium.

 

 

 

 

 

 

De oude Chinezen waren echter al zo onder de indruk van de draak, dat zij zichzelf Lung Tik Chuan Ren noemden: ‘afstammelingen van de draak’. Draken zijn dan ook een essentieel onderdeel van de Chinese cultuur en staan nog steeds bij veel feesten centraal (zoals bijvoorbeeld de grote draken tijdens de viering van het Chinese Nieuwjaar).

De vier draken in China

Lang geleden leefden er vier draken in de Oost-Chinese Zee: de Zwarte Draak, de Lange Draak, de Pareldraak en de Gele Draak. Op een dag zagen de draken een menigte mensen, die wierook brandde, voedsel offerde en de Jade Keizer smeekten om regen. Het had al zo lang niet geregend, dat de gewassen op de velden verdorden.

1f4288bfd7fda6f7ef705cf990e76c17_medium.De Lange Draak stelde voor naar de Jade Keizer te reizen en de vier draken togen op pad. De Jade Keizer hoorde de draken aan en beloofde de mensen aan regen te helpen. Tien dagen gingen voorbij, maar er kwam geen regen en de mensen leden honger. De Lange Draak stelde toen voor om zeewater op te scheppen en over het land te sprenkelen en aldus bevloeiden de vier draken de akkers van de mensen. De Zeegod ontdekte dit echter en informeerde de Jade Keizer. Deze werd woedend voor de ondermijning van zijn gezag en beval de Berggod om de draken op te sluiten. De draken voelden hier niets voor en transformeerden zichzelf daarop in rivieren door het land, zodat de mensen altijd water zouden hebben. Zij werden de vier belangrijke rivieren in China:

  • Heilong Jian (Zwarte Draakrivier; ook wel Amoerrivier genoemd)

  • Chang Jiang (Lange Draakrivier; nu Yangtze genoemd)

  • Zhu Jiang (Parel Draak rivier; ook wel bekend als Kantonrivier)

  • Huanghe (Gele Draakrivier; ook wel Gele rivier genoemd).

Magische slangen als oersymbool

71a1b1c2330f1ceace10526c98356209_medium.Regenboogslang

De Regenboogslang is een oud en belangrijk symbool van de Aborigines, de oorspronkelijke bewoners van Australië. De Regenboogslang werd traditioneel gezien als de goddelijke schepper van het leven (zie ook het betreffende artikel).

Wyrm

De Wyrm heeft geen vleugels of poten en lijkt op een worm of slang. Het symbool van een Wyrm, die in zijn eigen start bijt en zo een perfecte cirkel vormt, werd in de alchemie Ouroboros genoemd.

508936dc2fa7cfe9d34e4bba639e4539_medium.Links: Ouroboros in Oud-Grieks manuscript.

Het oude symbool van de slangcirkel komt voor in vele culturen (van de Azteken tot en met de Chinezen) en verbeeldt de cyclische aard van het universum, van de natuur en van het leven op aarde: alles komt en gaat en komt weerom. Een andere bekende Wyrm is de beruchte Noorse Jörmungandr of Midgaardslang, die zo groot is als de omtrek van de aard. Bij Ragnarok (eindstrijd van de Noorse goden) werd hij gedood door de dondergod Thor, die daarna zelf ook stierf.

Cockatrice of Basilisk

882f2484b8ced2a34b1cb04bd9086e2e_medium.Een Cockatrice of Basilisk wordt geboren – zo luidt het verhaal – wanneer een zeven jaar oud hanenei tijdens de Hondsdagen, als Sirius hoog aan de hemel staat, wordt uitgebroed door een slang of een pad. Het is een vreemdsoortig wezen: het lijf van een draak of slang en de kop van een haan met felle, rode of zwarte ogen. Zowel zijn blik als adem zijn dodelijk en het wezen zou moeilijk te doden zijn. Volgens sommige oude verhalen zou alleen het voorhouden van een spiegel - zodat het wezen sterft bij de aanblik van zijn eigen spiegelbeeld - de enige manier zijn om de Cockatrice of Basilisk te verslaan.

Wyvern

ccd24e41fa5fb6a7a8bff6c2d3b21896_medium.Een Wyvern wordt beschreven als een kleine, draakachtige slang met vleermuisvleugels, een stekelige staart en twee arendsklauwen als achterpoten. De naam stamt af van het oud-Franse wyvere, dat zowel ‘slang’ als ‘leven’ zou hebben betekend. Wyverns waren de brengers van jaloezie, ziekte, zonde en oorlog. In sommige verhalen hadden ze ook een giftige adem en een giftige staart. In Frankrijk kent men overigens ook oude verhalen van de Wouivre: een soortgelijk wezen als de Wyvern, maar dan met een vrouwelijk bovenlijf en een bloedrode robijn tussen de ogen.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2019) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

0b8da8e329d9096c7146cab1a88845e8_medium.Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Symboliek-van-de-regenboogslang

Mythische-wezens-cryptiden-(3)-levende-Dino-s?

Mythische-wezens-cryptiden-(8)-en-de-cryptozoölogie

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

18/07/2019 12:36

Reacties (11) 

1
19/07/2019 07:26
Oh heerlijk artikel en ik betwijfel of er ooit draken - zoals uit de verhalen - hebben geleefd, maar het zou best kunnen en wie zijn wij om het in twijfel te trekken? Het zou mooi zijn als ze zouden hebben bestaan, maar dan zouden er zo onderhand toch wel wat fossielen van gevonden moeten zijn.
Maar dat het mooie fantastische dieren zijn is een feit.
1
19/07/2019 07:34
Misschien waren het een paar overlevende dino's, die dan als zodanig (en niet als 'draak') zijn herkend.
1
19/07/2019 08:32
Zou ook zomaar kunnen, we denken vaak wel alles te weten ... maar we weten volgens mij nog maar heel erg weinig,
1
19/07/2019 01:08
Interessant artikel. Mogelijk dat draken ooit echt bestaan hebben, maar een op de fantasie van de mens geschapen dier is ook goed mogelijk, als symbool, zoals in de mythe van Sint Joris en de draak. Of als wijze les, in de vorm van het draakje Zwelgje in het Ollie B. Bommel verhaal. Wie zal het zeggen!
19/07/2019 07:35
Zeker, kan allemaal.
1
18/07/2019 21:43
Mooi overzicht. Het is in elk geval een heel oude mythe, die in bijna alle culturen opduikt.
Volgens mij hoort de duivel met zijn horens en zijn brandende hel in hetzelfde rijtje thuis.

Helden genoeg die hem probeerden te bedwingen, van de aartsengel Michael (de blauwdruk voor Siegfried!) tot Thor en de midgardslang (Beowulf is daar weer een variant op).
Boeiend onderwerp!
1
19/07/2019 07:37
Zeker waar, maar de duivel staat (wereldwijd) alleen voor het slechte (in de mens?), terwijl het waardeoordeel voor draken sterk verschilt: in het westen zijn ze (meestal) slecht, in het oosten zijn ze (meestal) goed.
1
18/07/2019 13:48
Heel interessant, zeker de premisse, dat deze wezens hier ooit echt kunnen hebben geleefd. Wie weet? Als we kijken hoe de mens ook vandaag de dag nog omspringt met grote dieren in het wild (olifanten, neushoorns, tijgers, walvissen), is het zeer aannemelijk dat er al eerder dieren (of wezens) - waarvan we nu niets of nauwelijks wat weten - door jacht, handel e.d. zijn uitgestorven.
1
ZiaRia tegen Oxalis
18/07/2019 13:48
Dat denk ik dus ook.
1
18/07/2019 13:39
Mooi artikel!
1
18/07/2019 13:36
Onderhoudend artikel over fantastische en sprookjesachtige wezens. Leuk wat meer hierover te lezen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert