Nooit meer slapen: een literair werk

Door Bowie Asserdonk gepubliceerd in Boeken en recensies

Willem Frederik Hermans wordt beschouwd als een van de succesvolste naoorlogse schrijvers in Nederland. Naast veel bekroonde essays en gedichten behoort zijn proza tot cultureel erfgoed in de canon van Nederlandse literatuur. Literaire werken zoals De donkere kamer van Damokles werden zowel in het binnenland als in het buitenland lovend ontvangen.

In Nooit meer slapen van uitgeverij De bezige bij laat Hermans zien hoe een karakter zich psychologisch kan ontwikkelen en tot inzicht kan komen in zichzelf in de barste omstandigheden.

https%3A%2F%2Fcache2.deslegte.nl%2Fimage

Alfred Issendorf is een 25-jarige student. Voor zijn afstudeerproject wil hij op zoek naar meteorieten in het verre noorden van Noorwegen, om de hypothese van zijn professor Sibbelee te ondersteunen. Om hiertoe in staat te zijn heeft hij luchtfoto’s nodig. In Noorwegen blijkt echter al gauw dat dit niet mogelijk is. Na vele tegenslagen besluit hij uiteindelijk zonder luchtfoto’s het gebied te onderzoeken.

 Alfred vertrekt op expeditie met Arne, Mikkelsen en Qvigstad. Na korte tijd beseft Alfred dat het onderzoek zonder luchtfoto’s vrijwel onmogelijk is. Toch zet hij door. Hij wil dat zijn naam aan een grote wetenschappelijke ontdekking wordt gekoppeld, om zijn vader, die is overleden tijdens een tocht als biologisch onderzoeker, te evenaren en op die manier zijn dood te wreken.

Als de groep zich in tweeën splitst, gaat het mis. Wanneer Alfred en Arne er samen op uittrekken, denkt Alfred naar het noorden te lopen en dat Arne hem volgt. Uiteindelijk blijkt dat beide dingen niet gebeuren. Hierdoor raakt hij Arne kwijt. Wanneer hij zijn tent weer terugvindt, ontdekt hij het levenloze lichaam van Arne, die op een catastrofale manier is verongelukt nadat hij van een klif viel. De tocht is volkomen mislukt. Toch is Alfred tot een innerlijk inzicht gekomen en realiseert hij zich dat hij onmogelijk gelukkig kan worden als hij de verwachtingen van zijn familie om net zo als zijn vader te worden nastreeft.

http%3A%2F%2Fliteratuurmuseum.nl%2Fmedia

In de roman staan de psychologische ontwikkeling van Alfred en de vervreemding van de werkelijkheid centraal. Hermans weet op een intelligente en integrerende wijze Alfreds wantrouwen jegens de anderen, zijn delirium en bezinning weer. Verder zorgt de symboliek samen met de manier waarop Alfred zichzelf bekritiseert ervoor dat er een krachtig literair werk ontstaat.

Voor menig lezer kan het boek in eerste instantie saai overkomen. Hoewel dit op zekere plaatsen ook klopt, dragen de saaie passages toch bij aan het verhaal en de diepgang van de interessantere delen. In deze stukken gaan de personages in op filosofische vraagstukken omtrent wetenschap, godsdienst en de zin van het leven. Deze dialogen, die de nodige dosis maatschappijkritiek bevatten, brengen de beschreven personen niet alleen op een sublieme manier tot leven, maar zetten de lezer ook aan tot kritisch denken.

 

Kortom, Nooit meer slapen is een boeiend boek. Hermans weet op impressieve wijze te laten zien hoe een persoon zich kan ontwikkelen in lastige omstandigheden. De symboliek, dialogen en sluwe maatschappijkritiek zullen de lezer ongetwijfeld doen nadenken. Daardoor zal hij nog lang wakker blijven.

 

Bronnen afbeeldingen:

 

19/05/2019 17:31

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert