Het verhaal van Beltane in Schotland of Walpurgisnacht in Duitsland

Door Oxalis gepubliceerd in Religie en levensbeschouwing

d69b809dcaa28048c8fe394438c088bb_medium.Het Jaarwiel van de oude Kelten kende acht belangrijke seizoensfeesten: vier ervan hadden te maken met de stand van de zon op het noordelijk halfrond (lente-evening, zomerzonnewende, herfstevening en winterzonnewende). De andere vier feestdagen werden precies daar tussenin gevierd, maar waren zeker niet minder belangrijk. Eén daarvan is Beltane (soms ook wel Beltain genoemd), dat (vrij vertaald) ‘helder vuur’ zou betekenen. Deze Keltische feestdag ligt van oudsher altijd precies tussen de dag van de lente-evening en die van de zomerzonnewende in. In Keltische tijden werd Beltane dan ook meestal rond de tweede week in mei gevierd, maar tegenwoordig vindt Beltane altijd plaats in de nacht van 30 april op 1 mei.

Wat is Beltane?

Beltane markeerde het hoogtepunt van de lente en het aankomende begin van de zomer. De natuur is dan op haar vruchtbaarst. Voor de oude Kelten was Beltane het tegengestelde van het feest Samhain, dat oorspronkelijk tussen de herfstevening en de winterzonnewende in lag. Waar het bij Samhain om de doden gaat - de sluiers tussen leven en dood zijn dan immers dun genoeg voor de doden om zich tussen de levenden te begeven – is het bij Beltane precies andersom: de levenden zouden zich namelijk in de magische rijken van de Elementalen, de Elfen enz. kunnen begeven! De magie is in feite die van het vruchtbare leven en dat wordt uitbundig gevierd.

793d9ce3126085c543e75ec5e26e996f_medium.

 

 

 

 

 

 

 

De Kelten vierden in de nacht van Beltane dan ook uitgebreid en ongeremd feest. Voor deze dag was iedereen gelijk: klassenverschillen golden niet, iedereen was vrij om met iedereen te eten en te drinken, te dansen en te feesten. Gehuwde stellen konden in deze nacht hun beloftes van trouw vergeten, ongehuwde mannen en vrouwen konden hun gang gaan; kinderen, die uit de nacht van Beltane werden geboren, werden zelfs als speciaal beschouwd, omdat zij op een ‘goddelijk moment’ waren verwekt.

Waar staat Beltane verder voor?

Volgens de Keltische geloofsovertuiging stond het wisselen van de seizoenen gelijk aan de relatie tussen de Godin (Moeder Aarde of het vrouwelijke principe) en de Gehoornde God (het mannelijk principe), wiens leven gelijkelijk verliep met het pad van de Zon.

7f64c5dab2c62cacf464b1a030766676_medium.In deze natuurreligie wordt de Gehoornde God geboren uit de Godin tijdens Yule (winterzonnewende, wanneer de Zon aan kracht wint). Imbolc, een tussenfeest dat meestal begin februari wordt gevierd (wanneer de schapen lammeren en weer melk geven), verbeeldt de kindertijd van de Gehoornde God, wanneer zijn kracht (net als die van de Zon) nog gering is. Tijdens Ostara (de lente-evening) groeit hij echter op en wordt volwassen. Tijdens Beltane bevrucht de Gehoornde God de Godin en wel met zichzelf! Het Godenpaar zou volgens de een ook tijdens Beltane huwen, maar volgens de ander vindt dat huwelijk juist plaats tijdens Litha (zomerzonnewende), wanneer de Gehoornde God (net als de Zon) op het toppunt van zijn krachten is. Deze krachten nemen echter af na Lughnasadh (de eerste oogstfeesten begin augustus) en vervallen definitief na Mabon (herfstevening). De Gehoornde God sterft. Tijdens Samhain (tegenwoordig Halloween) keert hij terug naar de wereld van de doden, tot hij tijdens Yule (winterzonnewende) opnieuw uit de Godin wordt geboren. En zo is de cirkel (der seizoenen) weer rond.

Beltane was dus bijzonder belangrijk als toptijd van vruchtbaarheid en bevruchting, niet alleen voor de Gehoornde God, maar ook voor het leven in het algemeen. Beltane gaf het punt aan voor vee, dat naar de wei ging, en van akkers, die bezaaid of beplant konden worden voor de nieuwe oogsten.

d851a895f326ba13c52cf4ccafe3c831_medium.Symbolen van Beltane-viering

De vereniging van de Godin en de Gehoornde God stond altijd al symbool voor de goddelijke eenheid tussen man en vrouw. De traditie van de meiboom hoort daarbij en is nog steeds in grote delen van noordelijke Europa - waar de oude Keltische beschaving duizenden jaren bloeide - bekend. Deze versierde (mei-) boom was echter oorspronkelijk een mannelijk fallussymbool, terwijl de bovenin opgehangen linten, bloemenmanden en bloemenkransen symbool stonden voor het vrouwelijke lichaam. Veel jonge meisjes en vrouwen droegen om die reden dan ook een gevlochten bloemenkrans op het hoofd.

Verder werden in de nacht van Beltane grote vuren ontstoken, die essentieel waren voor een aantal van de oude rituelen.

083b8036498b873a1a6fac7b1a892005_medium.Beltane-vuren dienden oorspronkelijk te worden gebouwd met hout van negen heilge bomen en deze vuren werden altijd volgens een speciaal ritueel aangestoken. Een zeer oude traditie was om dan het vee tussen de vuren door te jagen: enerzijds om de dieren door de hitte van het vuur te ontdoen van ongedierte, anderzijds om hen immuun te maken voor ziektes. Ook mensen sprongen om die redenen over het vuur heen, waarbij ze dan ook nog hun verleden konden afschudden en in de vlammen konden achterlaten.

Beltane in Schotland

46aef046f640c4442cc1407d029b0f78_medium.Vieringen van Beltane vinden plaats in vele delen van de wereld, van Schotland en Ierland tot Noord-Amerika en de Bahama-eilanden. Het grootste feest is echter dat van Schotland. Sinds 1988 wordt er ieder jaar in Edinburgh een groot Beltane Fire Festival georganiseerd, waar men op de oude wijze de terugkeer van de vruchtbaarheid van de Aarde viert. In de avond van 30 april begint men met een processie naar Calton Hill, waar de Meikoningin (Moeder Aarde) met de Groene Man (Gehoornde God) met elkaar worden verbonden. De nadruk bij dit festival ligt vooral op vuren (symbool van zuivering), eten en drinken, zang en dans; de vrije sex, zoals de Oude Kelten die tijdens Beltane praktiseerden, staat hier echter niet op de agenda.

Beltane werd in Duitsland Walpurgisnacht

Ook de Oude Germanen, die eenzelfde geloofsovertuiging kenden als de Kelten, vierden Beltane als een feest van vruchtbaarheid. Behalve de Godin vereerden zij echter ook Freya, de Noordse godin van liefde, schoonheid en vruchtbaarheid. Freya had echter ook een andere kant: zij was tevens de godin van oorlog en de dood.

7a57f2a0792400b7cda292dcbc96bd9a_medium.Het was de christelijke kerk, die zich – ongetwijfeld diep geschokt door de wilde viering – beijverde om het oude Keltische feest van Beltane zo snel mogelijk in te lijven en op te schonen. Zo werd de mannelijke (Gehoornde) God ‘herkend’ als de Duivel en Freya werd afgeschilderd als een gevaarlijke heks.

Links: Hexentanzplatz in Thale, Harz.

De Godin (Moeder Aarde) kreeg evenmin een plaats in het christelijke meifeest, maar men behield wel een vrouwelijke vertegenwoordigster, zij het eentje die vooral kuis, puur en maagdelijk was: meestal de Maagd Maria.

In Centraal-Duitsland werd dat echter Walpurgis, een Engelse non, die midden 8e eeuw naar een Duits klooster in Heidenheim kwam. Ze werd er bijzonder geliefd en na haar dood in 779 duurde het dan ook niet lang of zij werd heilig verklaard. Om de omvorming van Beltane hier zo vlot mogelijk te laten verlopen, werd het feest daarna opgedragen aan Walpurgis.

Walpurgisnacht heidens tintje

Toch bleven er flarden van het oude Keltisch/Germaanse verhaal bestaan. Ze werden verweven tot een nieuwe traditie, die nog steeds tijdens Walpurgisnacht wordt gevierd. Zo transformeerde de Gehoornde God inderdaad in de Duivel en werden Freya 2d1996297b6b75dc15e19dcb8ca894fa_medium.en haar dienaressen voortaan afgeschilderd als heksen. In de Walpurgisnacht – zo gaat het verhaal – verzamelen al deze heksen zich op één plek in het Harz-gebergte om daar naakt met de duivel te dansen (of te paren?). Hierdoor zouden hun magische krachten (of vruchtbaarheid?) sterk toenemen, en daar was het de dames om te doen. Elk jaar viert men aldus Walpurgisnacht met veel plezier. Huizen en gebouwen worden versierd met heksen, duivels en demonen. Kinderen en volwassenen lopen verkleed op straat en proberen anderen en elkaar met allerlei plagerijtjes te laten schrikken. Niet echt wat de Kelten en Germanen zullen hebben bedoeld, maar het is wel een feest waarin de eeuwenoude wortels nog steeds enigszins levend worden gehouden.

 

Oxalis.

© 2019, foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

6efeb28ae7b2e048c22f5f2db51b16d6_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Wicca-het-Jaarwiel-en-Keltische-seizoensvieringen

Het-verhaal-van-lentegodin-Eostre-een-sneeuwhaas-en-regenboogeieren

Het-verhaal-van-Litha-en-het-midzomerfeest-in-Scandinavië

Het-verhaal-van-Lughnasadh-of-Lammas-in-Eerland-en-Schotland

Feesten-voor-de-doden-Samhain-bij-de-Kelten-en-de-Germanen

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

01/05/2019 14:14

Reacties (6) 

1
01/05/2019 15:11
Leuk om wat meer over zulke hele oude Europese volksfeesten te leren. Eigenlijk ook heel apart, dat ze - al dan niet in een aangepaste vorm - nog steeds worden gevierd. Lijkt me geweldig om zo'n feest eens bij te wonen.
1
Oxalis tegen ZiaRia
01/05/2019 15:14
Een hele aparte beleving, denk ik.
1
01/05/2019 15:09
Zal met Beltane een gezellige boel bij die Kelten zijn geweest; tegenwoordig kun je vakantievierende jongeren zich op eenzelfde manier zien uitleven in Spaanse, Griekse e.d. toeristenoorden.
1
01/05/2019 15:13
Nu je het zegt ...! De mens mag dan intellectueel ontwikkelen (hoop ik althans), maar de natuurlijke driften zijn nog dezelfde als in het Bronzen tijdperk.
1
01/05/2019 15:05
Walpurgisnacht kende ik wel, maar het is altijd weer interessant om te lezen hoe die hele oude feesten in elkaar staken en hoe ze nog steeds (in de ene of andere vorm) worden gevierd.
1
Oxalis tegen Asmay
01/05/2019 15:14
Daarom heb ik naar je artikel verwezen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert