Het raadsel Spinoza: een diepgaande roman

Door Bowie Asserdonk gepubliceerd in Boeken en recensies

Baruch de Spinoza was een van de voornaamste filosofen ooit. Met zijn baanbrekende ideeën over godsdienst, vrijheid en democratie drukte hij een stempel op het moderne denken. Zijn ideeën werden als uiterst radicaal beschouwd. Om deze reden werd hem dan ook op 23-jarige leeftijd een banvloek opgelegd.                                                                                                                                          Spinoza’s leven is echter, in tegenstelling tot zijn gedachtengoed, omringd door schaduw. Wie was de persoon Spinoza? Wereldberoemd psychiater en schrijver Irvin D. Yalom heeft in Het raadsel Spinoza - in Nederland gepubliceerd door uitgeverij Balans - de persoonlijkheid van deze filosoof met een lading fictie getracht weer te geven. Ook nam hij de vreemde interesse van de nazi’s voor Spinoza in het verhaal mee door Alfred Rosenberg ook psychisch te bekijken.

https%3A%2F%2Frienleest.files.wordpress.

Op een dag krijgt Spinoza te maken met Jacob en Franco. Jacob brengt Franco naar Spinoza toe om hem te helpen. Hij heeft namelijk twijfels over de betrouwbaarheid en validiteit van religie. Baruch besluit hem te helpen. Dit komt hem duur te staan: de jongens blijken te zijn ingehuurd om ervoor te zorgen dat Spinoza een cherem, een banvloek, opgelegd krijgt. Na zijn excommunicatie besluit hij in te trekken bij vrienden in Amsterdam. Het blijkt echter al snel dat het daar niet veilig genoeg is.

Ruim tweeëneenhalve eeuw later raakt Alfred Rosenberg, een van de belangrijkste vormgevers van de ideologie voor de NSDAP, in de ban van Spinoza. Hij kan niet geloven dat deze invloedrijke filosoof van joodse afkomst was. In de loop van het boek komen de psychische problemen waarmee Rosenberg kampt aan het licht, die het aftakelen van zijn persona verduidelijken en versterken.

https%3A%2F%2Ffransholtkamp.files.wordpr

De roman heeft een vaste structuur. Om en om wordt er een hoofdstuk gewijd aan het verhaal van Baruch en Alfred. De kracht en het realisme waarmee ze worden beschreven is van weergaloze kwaliteit. Door de intrigerende dialogen en bijzondere inkijk in de gedachten van de hoofdpersonages wordt de lezer verrijkt met een dieper inzicht in hun psyche. Met name Rosenbergs innerlijke conflicten zorgen voor een verbrede kijk op zijn psychische toestand.                                 

Bovendien is deze roman een uitweg voor mensen die geïnteresseerd zijn in filosofie, maar worden afgeschrikt door de terughoudende kracht van de moeilijkheidsgraad van sommige theorieën. De dialogen zorgen voor een grote duidelijkheid en een gemakkelijkere weg naar het lezen van diepgaande filosofische opvattingen.

Al met al is Het raadsel Spinoza een boeiende roman. Het duidelijke taalgebruik en inzicht in het denken van de personages zorgt ervoor dat Spinoza en Rosenberg tot leven komen. De getrokken parallel tussen de twee personages heeft een sublieme uitwerking op het plaatsen van hen in de maatschappij van de beschreven tijd. De met fantasie bestreken historie krijgt hierdoor een interessante wending die tot de verbeelding spreekt.

 

Bronnen afbeeldingen

 

28/04/2019 14:45

Reacties (2) 

1
28/04/2019 15:34
Dit lijkt mij de moeite waard om te lezen. Twee mensen met behoorlijk radicale opvattingen in verschillende eeuwen - Der 'Mythos des Zwanzigsten Jahrhunderts' versus de goddeloze Ethica van Spinoza.
Spinoza's kritiek op de Bijbel heeft mij altijd al aangesproken: een machtsinstrument voor het wereldlijk gezag.
1
29/04/2019 12:56
Inderdaad. Met name Spinoza's redenatie in zijn Ethica, die neerkomt op het principe dat God de natuur is, vind ik een geniale gedachtegang.
Deze roman is zeker de moeite waard om te lezen. Daarom raad ik hem dan ook ten zeerste aan.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert