Kwaliteiten van onze honden en katten – naar instinct en intelligentie

Door Asmay gepubliceerd in Dieren en natuur

c1e0ba9845dbc2fd7fba09582725dbe0_medium.Terwijl zowel hond als kat zich al lange tijd hebben bewezen als zeer geliefde huisdieren, is een voorkeur voor de één of de ander een persoonlijke keus. Beide diersoorten hebben de mens namelijk heel wat te bieden, zij het op verschillende terreinen. In eerdere artikelen is in het kort gekeken naar de zintuigen en de lichamelijke kwaliteiten van de hond en de kat, maar hoe zit het eigenlijk met de ‘brainpower’? Hoe slim zijn deze huisdieren in het algemeen?

Instinct voor zelfbehoud

df12b47d9f70c890dee3e1390a70d11f_medium.De hele dierenwereld beschikt over wat ‘natuurlijk instinct’ wordt genoemd. Het begrip wordt gedefinieerd als: aangeboren gedrag dat tot de manier van leven en handelen van een (dier-) soort behoort, die niet aangeleerd hoeft te worden. De (dier-) soort kan hierdoor overleven en zichzelf voortplanten zonder enige inmenging van de mens. (In overdrachtelijke zin wordt er bij de mens ook de intuïtie mee aangeduid).

Het natuurlijke instinct is zowel bij de hond als bij de kat nog goed aanwezig. Toch zijn er verschillen tussen beide huisdiersoorten, die inmiddels uit diverse dierpsychologische onderzoeken tussen de twee zijn gebleken.

Gedragstest: baasje of bakje brokken?

Zo testte men bijvoorbeeld bij verschillende Britse universiteiten hoe honden of katten zouden reageren op voedsel in samenhang met hun eigenaar. Op twee plekken in een ruimte waren bakjes met brokken neergezet; in het ene bakje zaten veel brokjes, in het andere maar een paar, maar daar zat dan de eigenaar bij, die op allerlei manieren probeerde zijn of haar huisdier naar zich toe te lokken.

Bij de honden verliep het keer op keer hetzelfde: de honden negeerden het vollere bakje en liepen direct op hun enthousiast roepende eigenaar en het bijna lege bakje af.

c6adcc669c92cdf22376cc4256b93edf_medium.Ook de katten waren eensgezind in hun reactie, maar zij kozen steevast voor het vollere bakje brokken en negeerden hun lokkende eigenaar met het bijna lege bakje.

Conclusie: honden vertrouwen en volgen hun alfaleider (in dit geval de eigenaar), ook al leidt die hen naar een bijna leeg bakje brokken. Het aangeleerde sociale gedrag overheerst hierbij dus eigenlijk het natuurlijke instinct. Katten daarentegen volgen altijd puur hun instinct voor (de beste manier van) zelfbehoud en gaan direct daar, waar het meeste voedsel te vinden is, ook al zit een aardige eigenaar met minder voedsel hen nog zo vleiend toe te spreken.

Intelligentie, hoe meet je dat eigenlijk?

Voor de mens zijn in de loop der tijd stapels IQ-tests ontworpen, met onder meer taalkundige, wiskundige, ruimtelijke of zelfs abstracte vragen, om een inzicht te krijgen in de verstandelijke vermogens van een bepaald persoon. Echter, voor een dier is zo’n test natuurlijk niet te gebruiken. Hoe kun je dan wel meten, hoe intelligent een hond of een kat is?

Trainingsmogelijkheden

5d25e72414211f1ef62deb8ae216ffdb_medium.Het vermogen een dier wat aan te leren, af te richten, voor een specifiek doel te trainen, wordt wel gezien als een aspect van intelligentie. De hond is op dat gebied de grote winnaar. In de pakweg 30.000 jaar, dat honden bij de mens leven en dus gedomesticeerd zijn, hebben deze dieren laten zien, dat zij heel veel kunnen aanleren. In vroeger tijden waren bijvoorbeeld goed afgerichte jachthonden of schaapherdershonden zelf (bijna) hun gewicht in goud waard. Tegenwoordig hoeven we maar te kijken naar speurhonden bij politie, douane en leger, of naar blindegeleide- of hulphonden voor tal van door ziekten beperkte mensen om te zien hoe ongelooflijk intelligent een hond kan zijn en tot hoeveel handelingen ze in staat zijn.

28a372bd5932fc9032bc221ca5039da9_medium.Bij katten is dat een ander verhaal. Allereerst leven katten naar schatting ‘nog maar’ 10.000 jaar bij de mens en zijn in vergelijking met honden nog ware beginnelingen in hun aanpassing aan menselijke eisen en verwachtingen. Maar hoe slim en geduldig een kat ook is om bijvoorbeeld iets (wat hij wil hebben of waar hij naar toe wil) uit te puzzelen, naar toe te klimmen of te vangen: zij gaan altijd hun eigen gang. Daarom zijn katten ook bijzonder moeilijk om te trainen: zij zullen alleen meewerken zolang zij erin geïnteresseerd zijn. Is de interesse van de kat weg, dan is ook de kat zelf snel verdwenen.

Neuronen tellen?

De Amerikaanse neurologe Suzana Herculano-Houzel, professor aan de Vanderbilt University in Nashville Tennessee, bedacht een nieuwe methode als maatstaf voor intelligentie: zij ‘telde’ 3e5866ef0b028dc493f459d000ddd47e_medium.de neuronen in de hersenen van enkele honden en katten. Neuronen zijn speciale zenuwcellen, die in de hersenen verantwoordelijk worden geacht voor het doorgeleiden van boodschappen. Kort gezegd: hoe meer hoe beter. Hoe meer neuronen er namelijk in een brein te vinden zijn, hoe meer cognitief of waarnemingsvermogen er aanwezig is en hoe beter het brein zal werken.

Om die neuronen te kunnen tellen, nam Herculano-Houzel steeds een kattenbrein en twee hondenbreinen (van een middelgrote en van een kleine hond). Vervolgens maakte zij er – naar eigen zeggen – ‘soep’ van. Daarna hou je een aantal afgebroken nuclei van de neuronen over, die ‘geteld’ kunnen worden. Hierdoor werd het het mogelijk een schatting te maken van het aantal neuronen, dat voorheen in de brein aanwezig was. Voor haar onderzoeken werd echter niet het hele brein gebruikt, maar slechts een deel en wel de hersenschors (cerebral cortex); dit is namelijk het deel van de hersenen, waar alle informatie binnenkomt en wordt verwerkt.

fe6fc19de3284860370e1b938a1cbd49_medium.Welke conclusie kon Herculano-Houzel uit haar neuronenonderzoek trekken? Een bijzondere en wel, dat honden maar liefst tweemaal zoveel neuronen in hun brein bleken te hebben (circa 500 miljoen) dan katten (circa 250 miljoen). Op basis van alleen het aantal neuronen zou je zeker kunnen zeggen, dat honden intelligenter zijn dan katten. Sommigen stellen na dit onderzoek zelfs, dat omdat honden tweemaal meer neuronen hebben zij dus ook tweemaal zo intelligent zouden zijn dan katten, maar dat zou dan weer te kort door de bocht zijn. Immers, andere delen en andere functies van het brein, waarvan wij eigenlijk nog veel niet weten, werden bij dit onderzoek buiten beschouwng gelaten.

Tot slot

19c05cb8d8d95441d36cdc40478e9e1b_medium.Het meten van instinct en intelligentie (bij mens of dier) is niet eenvoudig, mede omdat het in feite een menselijke en dus subjectieve maatstaf is. Wanneer een dier zich in het wild, zonder menselijke bemoeienis, goed kan handhaven en kan voortplanten, noemen wij dit geen intelligentie maar ‘natuurlijk instinct’. Vooralsnog lijkt een kat - ook als huisdier - nog zeer veel van dat natuurlijke instinct te hebben behouden. Eigen levensbehoud staat bij de kat hoog aangeschreven en wellicht vandaar heeft het dier zijn onafhankelijke, enigszins wilde aard (als meesters van het 'instinct'?) behouden.

Wanneer we een dier trainen, bepaalde, gewenste handelingen aanleren, dan zijn dat in feite 3bcc78d430526f3d876ee495f32ad7c4_medium.altijd handelingen om aan menselijke eisen of verwachtingen te voldoen. Honden zijn hier de onovertroffen meesters is. Hun behoefte aan een sociale structuur en aan het voldoen aan de eisen van de ‘alfahond’ (in dit geval de eigenaar of trainer) heeft er mede voor gezorgd, dat honden zich uiterst goed kunnen aanpassen aan wat de mens wil en dat is bepaald slim te noemen. Honden zijn op legio gebieden te trainen en kunnen dan ook zonder enige twijfel ‘intelligent’ worden genoemd.

 

ASMAY.

© 2019 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

eb06cc4a4c87980a0500d344870a5f39_medium.Zie ook:

Kwaliteiten-van-onze-honden-en-katten-de-zintuigen

Kwaliteiten-van-onze-honden-en-katten-naar-lijf-en-leden

Vreemde-huisdieren-een-nijlpaard

Vreemde-huisdieren-een-ijsbeer

Vreemde-huisdieren-koko-de-gorilla

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

 

14/03/2019 12:19

Reacties (8) 

Nieuwe reacties weergeven
1
14/03/2019 13:16
Leuk artikel. Dat honden slim(mer) waren wist ik wel, maar nu kan dat zelfs worden bewezen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert