Universum of multiversum? (1) in welke zitten wij?

Door ZiaRia gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

Er waart een idee rond onder bepaalde wetenschappers, dat ooit als zo radicaal werd gezien, dat alleen het noemen ervan al als pure krankzinnigheid werd beschouwd en de wetenschapper in kwestie zijn of haar carrière zou hebben gekost.

Toch zijn er vandaag de dag steeds meer wetenschappers in onder meer astronomie, astrofysica, kosmologie, wiskunde en natuurkunde, die het wagen het idee als waarheid te zien. Zij denken namelijk, dat ons universum niet het enige is.

c2e7c8a1899feedb698d247ab77dc3dd_medium.Het zou er slechts één zijn van een oneindig aantal gelijksoortige en totaal vreemde universa, die parallel naast elkaar bestaan, zoals de facetten van een geslepen diamant: allemaal schitterend, maar elk telkens net even anders dan de er naast liggende.

Theorie van een multiversum

Het begon ooit in Dublin, Ierland. In 1952 gaf de beroemde Oostenrijkse natuurkundige, Erwin Schrödinger (1887-1961) er een lezing. (Hij kreeg in 1933 de Nobelprijs voor Natuurkunde voor zijn theorieën in de kwantummechanica (“Schrödinger-theorie”). dc0443d0b536bb8e3dc5fdec976245fc_medium.Schrödinger werd verder ook bekend door zijn “Schrödinger’s cat”-theorie, een gedachtetheorie uit 1935.) Al schertsend waarschuwde Schrödinger het publiek bij aanvang van zijn lezing, dat wat hij zou zeggen op het eerste gezicht krankzinnig zou lijken. Hij had namelijk iets vreemds ontdekt in enkele van zijn (wiskundige) vergelijkingen en formules, die een aantal verschillende voorvallen beschreven. Deze voorvallen bleken namelijk niet verschillend of afzonderlijk van elkaar voor te komen, maar allemaal tegelijkertijd! Hoe kon dat? Het zou het begin worden voor wetenschappelijk onderzoek naar naast elkaar bestaande werkelijkheden en daaruit voortvloeiend: naar naast elkaar bestaande universa.

Wetenschappelijke verdeeldheid is groot

Die grote vraag – is ons universum het enige? - is met observatie alleen lastig te beantwoorden. Met onze huidige technologie zijn we namelijk wat het waarnemen van ons universum betreft nog beperkt. Dit komt, omdat ons universum afgerond is: we zitten als het ware in een vissenkom en kunnen op die manier niet de buitenranden zien (als die overigens al zichtbaar zouden zijn).

a89843d9d436e6ac691056aaa0940961_medium.

 

 

 

 

 

 

 

Wetenschappers rondom de wereld blijven mede daarom zeer verdeeld over de theorie voor het bestaan van een multiversum. Sommigen stellen zelfs, dat het geen onderwerp van een wetenschappelijk onderzoek zou mogen zijn, omdat het bestaan ervan door een empirisch wetenschappelijk experiment (nog) niet kan worden bewezen of weerlegd. Anderen zijn bang, dat zo’n onderzoek niet meer dan het najagen van schimmen zou zijn, waardoor het grote publiek het vertrouwen in de wetenschap als geheel zou kunnen verliezen. Ook wordt wel gezegd, dat het bestaan van een multiversum meer een filosofisch of zelfs een religieus thema zou zijn dan een wetenschappelijk, omdat het niet kan worden weerlegd; de mogelijkheid om een theorie te weerleggen is namelijk altijd onderdeel geweest van de standaardmethode voor wetenschappelijk onderzoek. De Amerikaanse theoretisch natuurkundige en kosmoloog, Paul Steinhardt (1952-heden), die momenteel als professor werkt aan de gerenommeerde Universiteit van Princeton, heeft echter succesvol betoogd, dat geen enkel experiment een theorie kan en mag uitsluiten, wanneer deze theorie diverse wetenschappelijke uitkomsten kan bevestigen.

Hoe zou dat gaan, parallelle universa?

In sommige van deze parallelle, andere of alternatieve universa zou het leven wellicht vergelijkbaar zijn ontwikkeld met het onze, maar in andere zou het leven zich geheel anders kunnen hebben gevormd. Enkele van deze universa zouden wel eens zo vreemd kunnen zijn geworden, dat de natuurkundige wetten – zoals wij die kennen – er niet langer op van toepassing zijn.

eebf8db249bca8ee6aa73e1013b5e3ef_medium.

 

 

 

 

 

 

 

Stel bijvoorbeeld, dat de grote asteroïde, die verantwoordelijk wordt geacht voor het uitsterven van de dinosaurussen op onze planeet, nu eens in een parallel universum de Aarde zou hebben gemist; er zouden dan waarschijnlijk ook vandaag de dag nog steeds dinosaurussen op leven en de mensheid zou er zeer waarschijnlijk nooit tot ontwikkeling zijn gekomen.

Stel bijvoorbeeld ook eens, dat in die andere parallelle universa een oneindig aantal kopieën van onszelf elke mogelijke verhaallijn van ons leven beleven: in de ene krijg je die topbaan wel, in de andere niet, in weer een andere wordt je schatrijk, in de volgende straatarm enz. enz. enz. Het lijkt op het idee van het Hindoeïstische en Boeddhistische karma in meerdere levens (waarbij je in elk leven de kans krijgt andere levenservaringen op te doen en een beter mens te worden op je uiteindelijke weg naar verlichting en ascentie), maar dan anders: al die levens zouden zich namelijk niet nà elkaar, maar tegelijkertijd in verschillende werkelijkheden of universa afspelen. Alsof je je spiegelbeeld in de geslepen facetten van een diamant ziet: elke keer zie je jezelf, maar steeds een beetje anders.

Multiversum, droombeeld of werkelijkheid?

571c1e708b3491777538f8af344b979d_medium.Het idee van parallelle universa alleen al lijkt gestolen uit een science fiction- of filmscenario; in enkele van de series van de Amerikaanse Star Trek-franchise (zoals Star Trek, Star Trek: The Next Generation, Star Trek: Deep Space Nine, Star Trek: Enterprise en Star Trek: Discovery), maar bijvoorbeeld ook in de cartoonserie South Park, leverde het idee van een parallel of alternatief universum als thema enkele bijzonder interessante en spannende afleveringen op.

Een aantal wetenschappers denkt echter daadwerkelijk bewijs te hebben gevonden, dat de theorie van parallelle universa oftewel een multiversum klopt.

Multiversum in soorten en maten

Voor wat betreft het universum en multiversum zijn in inmiddels een aantal theorieën gelanceerd.

Oneindige universa

3bd40727561ec514bd8fbacd6a484f38_medium.Omdat we niet weten welke vorm tijd in de ruimte heeft, gaat één prominente theorie er vanuit, dat deze plat is en oneindig doorgaat. Hieruit volgt dan de mogelijkheid, dat er meerdere universa bestaan. Omdat er echter maar een bepaald aantal elementaire deeltjes in de ruimte voorhanden zijn, die op een eindig aantal manieren kunnen worden gecombineerd, betekent dit dat universa zich uiteindelijk kunnen herhalen en dus exacte kopieën van elkaar kunnen zijn. Hieruit volgt dat er universa zijn met exact dezelfde combinaties als het onze, waarin een exacte kopie van onszelf rondloopt, maar ook dat er talloze universa met andere combinaties zijn, die dan ook totaal anders zullen functioneren.

Bubble-universa

Een andere theorie voor parallelle universa komt voort uit de theorie van de ‘eeuwige inflatie’ van de kosmos. (Door de Big Bang is ons universum bijvoorbeeld als een ballon opgeblazen (‘inflatiie’) en breidt zich nog steeds uit.) Het waren de onderzoeken van de Russische kosmoloog Alexander Vilenkin (1949-heden) van de Amerikaanse Tufts Universiteit, die stelden dat, wanneer je kijkt naar tijd in de ruimte als geheel, sommige gebieden blijken te zijn gestopt met uitbreiding, terwijl anderen nog steeds verder ‘opblazen’. Als we ons universum dan voorstellen als een ballon, bel of ‘bubble’, dat zou het een plaats bezetten in een netwerk van ballonnen of bubbles, oftewel andere universa. Omdat deze echter elk in hun eigen bel zitten en onderling niet verbonden zijn, zouden aldaar totaal andere natuurkundige wetten kunnen heersen dan in ons universum.

Dochteruniversa

11de53ae7b58f9c13ee58afa16886fbb_medium.Deze theorie stamt uit de kwantummechanica, die bestudeert hoe subatomaire deeltjes zich gedragen. Hierbij worden de wetten van waarschijnlijkheid gevolgd, die er vanuitgaan dat voor iedere uitkomst van één van je beslissingen er een universum ontstaat. Voorbeeld: elke keer als je een munt opgooit om te zien welke kant – kop of munt – bovenkomt, wordt gezien als een quantumincident. Volgens de kwantummechanica zal het universum zich dan letterlijk in tweeën splitsen: één waar kop bovenkomt en één waar munt bovenkomt. Enz. enz. enz.

Wiskundige universa

Weer een andere ingang is het bestuderen van wiskundige universa, waar – simpel gezegd – de structuur van de wiskunde zou kunnen veranderen, afhankelijk van het universum waarin je je bevindt. Als wiskundige structuur wordt dan bedoeld, een wiskundig beschreven werkelijkheid, die volledig onafhankelijk is van enige bemoeienis van de mens.

Als wetenschappers gelijk hebben en deze theorieën kloppen, dan is de vraag eigenlijk niet meer óf er meerdere universa bestaan, maar in wèlke zitten wij?

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2019) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

80299db0beba6cc4881aae7518def06e_medium.Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Zon-en-zonnestelsel-(1)-nu-en-in-de-toekomst

Zon-en-zonnestelsel-(2)-sterrenleven-van-de-zon

Zon-en-zonnestelsel-(3)-hoe-zal-het-ons-zonnestelsel-vergaan

Zon-en-zonnestelsel-(4)-sterrenstelsels-op-ramkoers

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

12/03/2019 10:42

Reacties (10) 

1
07/04/2019 21:44
Dank je voor deze reeks ..ik sla ze op en zal ze bij tijd en wijle herlezen..
10/04/2019 07:32
Graag gedaan! Het is en blijft een enorm interessant onderwerp.
1
17/03/2019 07:37
Mooi interessant artikel. Sluit me aan bij onderstaande reacties.
1
12/03/2019 11:48
Geweldig artikel en ik ben ook zo iemand die ervan overtuigd is dat ons Universum niet het enige is.
1
12/03/2019 12:06
Gelukkig stappen ook steeds meer wetenschappers, die het kunnen staven en berekenen, af van de oude, rigide ideeën over de kosmos.
1
12/03/2019 11:39
Nog niet eerder over nagedacht, maar dit geeft zeker nieuwe stof tot denken.
1
12/03/2019 11:37
Heel interessant, deze theorieën.
1
12/03/2019 11:33
Machtig interessant!
1
12/03/2019 11:29
Leuke theorie. Ik zie me al in verschillende universa alles net even anders doen dan hier.
Jammer alleen dat je dat niet kunt observeren.
Er zijn ook theorieën die beweren dat er elke fractie van een seconde een nieuw universum ontstaat, en dat alles wat in het verleden gebeurd is vastligt. Een ontelbaar aantal 'bevroren' universa, voor elk moment in het verleden één.
Gelukkig voor de mens kan hij die niet naar believen oproepen, anders kon je alle geschiedenisboeken weggooien.
1
12/03/2019 11:42
Boeiende gedachte! Als er voor elk moment in het verleden per mens en per universum een ander 'bevroren' universum bestaat, dan zou het multiversum nog veel groter zijn dan nu gedacht.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert