De bouw die je niet leert in boekjes:

Door Candice gepubliceerd in Ondernemen en werk

De bouw die je niet leert in boekjes: 

dfc94b3983c760f0c248bf7ff70f71e6_medium.

In opleidingsboekjes en presentatiefilmpjes is alles altijd perfect ... het is dan altijd mooi weer en alles past perfect en alles gaat met plezier en moeiteloos en het lijkt alsof het allemaal nog wel meevalt qua zwaarte van alle werkzaamheden. Alles is altijd aanwezig en iedereen weet precies wat te doen en is ook altijd vrolijk en heeft schone kleding aan en het is dan bijna of werken in de bouw dan net zo soepeltjes en eenvoudig is als werken in de werkplaats van een gevangenis. Neemt u van mij aan (ik spreek dus uit echte ervaring en niet alleen over alles in de bouw, maar met deze vergelijking dus ook over de gevangenis) dat veel van het werk wat de gevangenen moeten doen van een dusdanig niveau is waar mensen met een verstandelijk probleem dus veel te intelligent voor zijn. Alhoewel je ook in de gevangenis met hele serieuze werkzaamheden te maken kan krijgen. Je uurloon is overigens 76 cent en je werkt dan de ene dag 's ochtends en de andere dag 's middags. Maar ik ga het niet over de gevangenis hebben, maar over de bouw en dan dus de bouw die je niet in de boekjes leert kennen.
 

Ik ga u (denk ik) niet vervelen met wat er in een aanloopfase allemaal fout gaat en wat allemaal wel eens over het hoofd wordt gezien. Voor een bouw in Nieuw-Vennep in 1993 waren ze bijvoorbeeld vergeten om ook al het betonijzer mee te nemen in de calculatie. Ging maar om betonijzer voor een stuk of 200 woningen, ach ja en voor het bouwen van een paar tussenwoningen in Amsterdam-west in 2001 waren ze vergeten te regelen waar ze de bouwketen mochten plaatsen. Best wel vervelend. Maar in Veldhoven in 2007 had een hele slimme werkvoorbereider een dag dusdanig ingedeeld dat de enige torenkraan die er stond zou worden afgebroken om verplaatst te worden terwijl diezelfde torenkraan die dag veel vloerplaten moest leggen en een deel vloer moest storten, waar ze met een betonpomp niet bij konden en waar dus een mobiele kraan ook nooit bij kon komen. Er gaat dus wel eens iets mis op een bouw. ;-)

Maar die fase van fouten in de voorbereiding slaan we over, daar dat ook niet in de boekjes staat en ik wel een dik boek kan schrijven over alle foutjes en vergeten 'dingetjes' in de voorbereiding en in de calculatie van een bouwproject.

5cad9a61ebbfed2979b1309007119a03_medium.

Hier beginnen we. Bij het storten van betonvloeren. Een vloer moet op een bepaalde hoogte worden gestort en als een vloer 75 meter lang en 20 meter breed is en 25 cm hoog moet worden dan hebben we het dus over 375 m3 beton dat nodig is. En dat is het probleem (doorgaans) niet ... maar die vloer moet (tenzij aangegeven en ingebrachte aanpassingen) dus wel overal 25 cm hoog zijn. Let op ..... de vloer dus en dat is wat anders dan de hoeveelheid beton die overal moet liggen. De ondergrond kan namelijk grond zijn (afgedekt met speciale folie) en die ondergrond is dan niet overal helemaal vlak. Dat kan hier en daar zomaar een cm of meer schelen. Geeft ook niet .... als de vloer maar op hoogte komt, dat is waar het om gaat. En de vloer op de foto moet 22 cm worden (steigerplank van 20 plus latje van 2 cm maakt 22 cm). Op zo'n vloer komen wanden te staan en deze wanden worden gesteld op hoogte via de stelpootjes (bij stalen bekisting). Houten wanden niet, die stel je op de zijkant met een waterpas te lood (uitvullen met een wig bijvoorbeeld) en komt later een hoogte-lat op te zitten. Maar ik heb het over stalen wandbekisting, omdat je dan te maken krijgt met wat ik bedoel met een bouw leren die je niet in de boekjes tegenkomt.

75fb782109e8137eeff8d57d035cb883_medium.

Denk weer even aan de vloer die overal even hoog moet zijn. Op die vloer komt dus die bekisting en in dit geval dus stalen bekisting te staan. Staal heeft een aantal eigenschappen en één daarvan is dat het niet flexibel is. Onder deze stalen bekistingen zit om de 2.40 m. een stelpootje om de bekistingen op hoogte te stellen (zo'n stalen wand is samengesteld uit losse delen van 2,40 m. en zodoende zit er dus om de 2,40 m. een stelpootje). Als je zo'n wand op zijn plek zet, en op hoogte gesteld hebt, blijkt dat aan de onderkant een naad zit tussen de onderkant van de wand en de vloer en die naad is soms een paar cm en soms een paar mm en soms niet aanwezig. Een vloer perfect op hoogte storten gaat gewoon echt niet. Dat is onhaalbaar, zelfs voor de beste stortploeg. En de onvolkomenheden zitten dan doorgaans daar waar de wanden komen. Daar zit namelijk ook wapeningsijzer en moet ruwer blijven. Het beton tussen de wapeningsstekken in moet ruw blijven vanwege het aanhechten en wat op een ruwe ondergrond beter gaat dan op een vlakke ondergrond ..... maar de rand net naast dat wapeningsijzer - aan de buitenkant van het ijzer - hoort ook ruw te blijven maar strak daartegen aan moet het wel vlak zijn. En dat dat deel vlak moet zijn is dus omdat de stalen wand dan niet op allerlei steentjes en kuiltjes komt te staan. Staal is niet flexibel. En hierdoor en doordat de wand op hoogte moet worden gesteld, en je mag een vloerhoogte nu eenmaal nooit als de exacte hoogte aanhouden, kan er dus een naad onder een wand ontstaan. En die is dus echt niet gelijkmatig .... maar moet wel dichtgezet worden voor de wand kan worden gestort. Lijkt me ook vrij logisch waarom. Maar goed, omdat er anders niet alleen lekwater maar ook beton uitstroomt en nou is dat geen mega probleem, want dat stopt echt vanzelf en als het niet om een enorme naad gaat ... stopt het ook best snel met uitstromen, maar die beton wordt ook hard en moet je de dag er na weg rammen met een stootijzer of met een waterslang na het storten weer weg spuiten. En met name dat laatste ... dat is makkelijker en dus ook slechter om te doen, want doordat je dan staat te spuiten, komt er ook water onder de wand en dus ook tegen de gestorte beton en dat kan voor blootliggend ijzer zorgen maar zeker voor luchtbellen in de beton. En driemaal raden wat doorgaans op een bouw gebeurd?

In één keer goed ... het wordt met een waterslang schoongespoten.

Wow Can wat een drama!

Welnee ..... zo dramatisch is het niet, want de afwerker maakt het wel weer in orde. Maar het is dus zoiets wat je nooit in boekjes tegenkomt. En om nou te voorkomen dat er dus beton onder een wand uitstroomt zorgt elke bekistingsploeg dat de naad dicht wordt gemaakt en dat kan met latten maar ook met purschuim en dat laatste is zoveel makkelijker, want dan hoef je geen latten te zagen die je onder de wand moet zien te klemmen zonder dat het onder de wand doorkomt en wat nog best wel lastig is, en dus is purschuim ideaal. Eventjes hoppa erlangs lopen met een flesje pur en het is keurig dicht. Snel en handig ..... en dus dramatisch daar je niet kan zien in hoeverre de pur onder de wand doorkruipt en tegen het ijzer komt te zitten. En dat zie je de volgende ochtend bij het lossen ook niet altijd meer zitten, want er kan/zal beton tussen dat ijzer waar pur op is gekomen en de wand zijn gekomen zonder dat de pur nog te zien is. Zo'n staaf ijzer gaat gegarandeerd voor betonrot zorgen en heeft geen of te weinig hechting. En de afwerker ..... ziet het mogelijk ook niet. Dus de naad dicht purren is gewoon echt ontzettend stom. Vraagje: Wat denkt u dat doorgaans gebeurd op een bouw? Afzetten met latten, wat veel werk is, of met pur wat zo gedaan is (maar dus vervelende plekken kan geven)? In één keer fout. Het hangt er vaak vanaf. Worden de wanden voor het storten gecontroleerd door een opzichter dan is pur echt geen optie en is de uitvoerder iemand uit de praktijk en ook met ervaring in betonbekistingen, dan is pur dus meestal ook geen optie. Want die weet namelijk dat pur gewoon pure troep is en slecht voor beton is. En is de voorman van de bekistingsploeg ervaren plus serieus dan wordt er ook geen pur gebruikt, en zelfs niet als de uitvoerder zegt van wel.

Maar in zeg maar alle andere gevallen - een schoolboekjesuitvoerder, geen opzichter die de wanden naloopt, een bekistingsploeg die snel werkt om op tijd klaar te zijn en die dat dus alleen van belang vind en bij onnadenkend werken wordt het met pur gedaan. Driemaal raden wat vaker voorkomt? Yes in één keer goed. Met pur en dat komt omdat de vakkennis aan het verdwijnen is en niet alleen bij de mensen op de werkvloer, maar in nog veel grotere mate bij de uitvoerders, wat meer en meer uit schoolboekbroekkies bestaat die nog nooit met hun poten in beton hebben gestaan.

ded80d1dc0a684868069478bb71be036_medium.

Ja dit geeft isolatie en maakt dus gaatjes dicht, maar water kan er doorheen sijpelen en water is de pest voor hout. Doe het niet zo. Zorg voor een laagje folie onder en ook tegen het hout en spuit de pur daar dan tegen aan. Dan kan het dus geen kwaad, tast het niets aan en werkt net zo goed. Het is alleen wat meer werk en waar je rekening mee kan houden voor de metselaar komt.

ecd55dcf92480ad9bcecceec99cf5c32_medium.

Bouwen kun je op alle manieren en met houten bekisting kun je alles maken. Met staal kunt u het proberen, maar staal is niet erg flexibel en je moet het dus doen met de stalen bekisting die je hebt. Met hout echter ..... daar kan wel alles mee. En op een bouw een houten bekisting maken, die je ter plekke moet maken en om de paar dagen weer moet aanpassen omdat het vanwege de vele continu aan te passen krommingen niet prefab geleverd kan worden is om het niet echt netjes - maar wel heel duidelijk - te zeggen:

Tekst die ik niet ga schrijven, vanwege het weinig zedelijke karakter. ;-)

Netjes gezegd zou het neerkomen op echt fenomenaal om te doen.

Tijdens het construeren van zulke 'wonderen' valt het gelovigen echt af te raden in de buurt te komen, daar de vocabulaire uitingen dan doorgaans iets meer dan gemiddeld bestaan uit woorden waar een gelovige van in elkaar zou krimpen. En dat meen ik serieus.

c4fcb824c57abfaaae887c203c4f23d6_medium.

2efc9ff517c4f8bda5d802129ef90075_medium.

Met houten bekisting kun je gewoon alles maken, maar het maken is niet het probleem ..... daar zijn tekeningen voor en als je eenmaal weet hoe je het moet doen, dan kun je het elke keer opnieuw. Net als seks ... als je het eenmaal hebt beleefd, verleer je het nooit meer. Maar dat is te makkelijk gezegd door mij, want ook al ken een goede timmerman/vrouw het ... toch kom je soms voor uitdagingen te staan waarbij je echt even denkt of de architect soms straalbezopen en onder de LSD zat toen hij het tekende. Maar ..... het is uitvoerbaar en zo'n bekisting maken is dus super geweldig, want het is echt lastig en vergt gewoon al je timmerkunsten. Maar zoals al in mijn eerste zin van dit blokje aangegeven, is het maken van de bekisting an sich niet eens het lastigste. Het lastigste is namelijk de rondingen met soms flinterdunne en taps aflopende stroken hout uitvullen. Dat moet wel, anders loopt dat vol met beton. En dat uitvullen kom je bij een wand als op de bovenstaande foto's doorlopend tegen en elke keer moet je het dan over de hele lengte (hoogte wand) zorgvuldig inmeten en maken. En dan kan je dus zomaar een strook moeten maken van 4 meter lang en taps aflopend van - bijvoorbeeld - 2,3 cm bovenin tot 0,9 cm onderin en dan taps aflopend tot 0,3 cm bovenin en 0,05 cm onderin. Dat is dan gewoon mogelijk. En natuurlijk kun je het simpel oplossen met wat tempex en eventueel pur. Pur is dan wel een optie, want je purt het in de stelkist en in de gemaakte sluitkist en snijd dan de stukken weg (maakt het vlak) voor er wapeningsstaal wordt geplaatst. En dan maakt het dus niet uit of je pur gebruikt. Maar je bent een timmerman/vrouw of je bent het niet en het is dan dus je eer te na om het niet te maken met houten uitvulstroken. Dat is veel mooier en je hebt meer eer van je werk. En zo is dus ook deze wand gemaakt.

74140f699d7eb2ea8b0305fef6cfdb78_medium.

Dit is in het winkelcentrum de Gooische Brink (Hilversum) en die wand was in totaal 80 meter lang en rond, maar sneuvelde bijna helemaal doordat de daar hurende bedrijven het achteraf niet mooi vonden (Het nam teveel ruimte in beslag). Het was een echt kunstwerk en wat twee man en ik samen hadden gemaakt en al onze niet geringe kwaliteiten op hadden losgelaten. Was halverwege de jaren 90. 80 meter in lengte en zoals u ziet ook behoorlijk hoog. Meen iets van 7.50 m.

Het is timmerwerk - betontimmerwerk - wat je nooit zult leren tijdens een timmeropleiding omdat je zoiets in de praktijk moet leren. Het valt niet te leren tijdens een opleiding, want het is iets waar geen rekening mee gehouden wordt. Wel het 'eventuele' werken met ronde bekistingen, ... maar juist dat uitvulwerk ..... dat moet je in de praktijk leren en daar komt heel wat geduld bij kijken en kennis van timmeren, zagen met decoupeerzaag, cirkelzaag en zaagmachine, meten, maatvoeren en je domme eigenwijsheid. Maar helaas vinden veel uitvoerders het makkelijker om het met pur of tempex uit te vullen, want dat is snel snel werk en als zo'n uitvoerder ooit met echt timmer- en betontimmerwerk te maken krijgt, dan heeft hij er geen flauw benul van hoe dat dan moet. Dat heeft hij niet geleerd en de nieuwe generatie timmerlieden op de bouw ook niet. Maar daar zitten vanzelf heerlijk eigenwijze timmerlieden tussen die het op de traditionele wijze willen gaan doen. En hopelijk hebben ze er dan een uitvoerder lopen die daar voorstander van is.

80e9f48dc22a4e02ae881ec2014ce9b9_medium.

Links was over de hele lengte een ronde wand.

ca852e440e18c50d4e7ee546ea2ef331_medium.

Werken op - grote - hoogte is iets wat lang niet iedereen durft of sterker nog ... kent. Maar een groot deel van valpartijen van mensen op hoogte ontstaan doordat de persoon in kwestie niet in de hoogte is meegegroeid. En dat klinkt heel raar, maar dat ga ik dus uitleggen.

ea4f0fea63e509d9fde2adf5d723eef0_medium.

Het enige simpele verschil tussen dit werk op die hoogte en hetzelfde werk op een steiger op slechts drie meter hoogte is het feit dat als je valt .... je morsdood bent. En meer verschil is er eigenlijk niet. En dat je dat werk op die hoogte mag doen. Ik zeg mag ... want het is toch echt geweldig om op zo'n hoogte aan de buitenkant van een gebouw - in dit geval de Rembrandttoren in Amsterdam - met een stad onder je te mogen werken? Dat is toch echt fenomenaal genieten?

Dat werk doe je dan met een veiligheidstuigje een een lifeline, lijkt me vrij logisch, waardoor er dus in feite niets kan gebeuren. En mocht het misgaan dan val je in ieder geval wel naar beneden en wat toch altijd prettiger is dan naar boven vallen ... daar er nooit een einde zal komen aan het naar boven vallen.

Werken op hoogte is een kwestie van meegroeien:

Als je aan een bouw begint en het gaat om een gebouw dat bijvoorbeeld 40 meter hoog wordt, en je begint dus met je werkzaamheden (betonbouw, kozijnen stellen, metselen) al op de eerste bouwlaag, dus je komt niet halverwege als de bouw al bijna op hoogte is daar te werken, dan groei je per laag mee de hoogte in. En met name als je al meer op zulke bouwwerken hebt gewerkt ga je dan vanzelf, dat is echt instinct, je bewegingen aanpassen aan het mee omhoog groeien. Waar je op bouwlaag 2 nog wat losser bent in je bewegingen wanneer je aan de rand moet werken, ben je op bouwlaag 18 al heel wat voorzichtiger en dat leer je niet ..... dat heet automatisme. Maar je bent ook minder bang, want je bent gewoon meegegroeid en alle moves die je beneden deed, durf je dan nog steeds want zolang je het op verdieping 18 maar net zo doet als op verdieping 2, maakt het in feite niets uit. Ook op verdieping 2 maak je die beweging zonder naar beneden te kijken, maar kijk je naar je moves om er zeker van te zijn dat je niet iets fout doet. En ik zal met fotootjes van mijzelf tonen wat ik bedoel.

9114d45739a31d052f58286ee91466d2_medium.

Een gestorte betonnen wand op de bouw is doorgaans 23 cm en als het om woontorens, of flats gaat zonder verschillende stijlen ... maar dus gewoon duizend in een dozijn wanden, dan zal aan elk van die wanden op ongeveer 50 cm van de kant een uitsparing zitten voor een wandcontactdoos en die zit dan ook in al die wanden op dezelfde hoogte. Op ongeveer 1.40 m. en daar je meegroeit met de bouw en het dus ook weet, weet je ook dat als er (nog) geen steiger voor de bouwbeuken zit dat je er omheen kan stappen. Je voelt dan even (puur voor de zekerheid - dat kun je door om de wand te voelen - ) of die uitsparing er zit. Zit die er niet ... dan wordt het iets lastiger en onverstandiger om te doen. Zit die er wel dan doe je je linkerhand in de uitsparing in de wand van de beuk waar je dan staat en dan maak je in één vloeiende beweging een draai om de wand heen en met je andere hand ga je direct naar de uitsparing aan de andere kant toe en dan heb je je dus vast en dat is niet veilig, maar door je ervaring en ermee naar boven groeien en vertrouwen in jezelf voelt het met je hand in die uitsparing wel veilig om te doen. Maar het is het uiteraard niet. Bij die actie ben je gefocust op je moves en kijk je niet naar beneden, want je wilt naar die andere beuk toe en niet naar beneden. Zulke moves mogen vast niet meer en ik denk dat ze je nu direct van een bouw trappen als ze het je zien doen, maar voorheen stapten we zo om wanden heen en ook op 20 meter hoogte, omdat het en makkelijk was en er op dat moment geen steiger stond en je toch even daar moest zijn om wat voor werkzaamheden dan ook te doen. Nog nooit is er iemand op die manier naar beneden gevallen en de reden is dat iedereen die dat deed, mee de hoogte in groeide en het pure automatisme was waarbij je wel degelijk keek wat je deed en bij de minst geringe twijfel het gewoon niet deed. Hetzelfde heb je met gaten dicht leggen. Dat moet niet in opdracht gaan, maar een automatisme zijn. Niet alleen voor jezelf, maar ook omdat je liever geen collega door een gat naar beneden ziet vallen. Het is allemaal een simpele kwestie van automatismen en het dus meegroeien op hoogte, waarbij je instinctief meer en meer op alles let. En dat is omdat je beter van 2.50 m. naar beneden kunt vallen dan van 125 m. Het vervelende is dat je tegenwoordig - al de nodige jaren - te maken hebt met veilig werken en dus kun je niet meer om een wand heenstappen, daar er tegenwoordig beveiling aangebracht wordt om het naar beneden kunnen vallen tegen te gaan. En eigenlijk hebben ze wel gelijk.

c21db552424af1fca1aaa3dd7ccd0d9d_medium.

Het verschil tussen 2.50 m. en 125 m.

Werken op hoogte daar zijn wel cursussen voor te volgen, maar dat is papier en filmpjeswerk en dat is echt niet hetzelfde als het daadwerkelijk ook moeten doen. In het echie kun je het niet stopzetten of even terugkijken. In het echie is er ook geen boek waar je in kunt gaan lopen zoeken. In het echie is er geen plaatje zoals die foto, maar sta of werk je daar op die hoogte. Dat is het verschil en dat is dus niet te leren, dat moet je in de praktijk onder de knie krijgen en kun je dat niet of ben je gewoon bang op hoogte en wat heel normaal is (ook in de bouw) dan moet je dat direct aangeven zodat ze je ook nooit werkzaamheden laten doen met diepte naast je. Wees dan niet zo dom eigenwijs door het dan toch evengoed te doen, omdat je nu eenmaal werk nodig hebt ..... doe het niet en om deze vijf redenen:

1. Het is een kut gezicht om iemand meters lager in de prak te zien liggen.

2. Het gaat ten koste van de tijd en tijd is geld, dus kost zo'n valpartij van jou het bedrijf geld.

3. Het is niet leuk voor een uitvoerder om je vrouw te bellen en het haar te vertellen.

4. Wanneer je aangeeft het niet te durven, dan wordt je niet uitgelachen (voor zoiets nooit) en zetten ze een ander neer die dat gaat doen en die geen hoogtevrees heeft.

5. Ik betwijfel of je het heel erg leuk vind om of in de prak te liggen of als het meevalt in een kist te belanden.

Ben je dus later op een bouw gekomen en moet je op hoogte werken, hou daar dan rekening mee en geef het door als je er problemen mee hebt. Nogmaals; in de bouw lachen ze je daar niet voor uit en ze ontslaan je er ook niet voor. Je bent namelijk eerlijk en ze hebben je liever eerlijk en levend, dan liegend en kapot. Maar het is dus ook zoiets wat boekjes je nooit kunnen leren en ik raad je dan ook af om bij werken op hoogte de boekjes theorie te volgen. Luister naar je collega's, zij weten het echt en zij kunnen je heel wat beter uitleggen waar je op moet letten dan welk boekje of filmpje dan ook.

68aa23d53f886cc664436c97a43abb65_medium.

Dit is in Los Angeles op iets van 150 meter hoogte.

*Candice*

Overige bouwartikelen van mij:

Heipalen zijn best wel belangrijkBouwen van een Cleanroom,

Steigers bouwen is echt serieus werkde opperman,

Bouwen in het centrum van een stad, Metselen en metselspecie

Het nut van het PielemannetjeTrek en draagkracht van Beton

Bouwongelukken door stommiteitenBouwhaak maken en profielenstellen

Repareren van BetonBeton, storten, hechten en afwerkenBouwen met Prefab,  

Vorstverlet in de bouwPersoonlijke beschermingsmiddelen in de bouw

Een huisje bouwenAls uitvoerders het niet meer weten zeggen ze

Ik ben timmerman, want ik kan een hamer vasthouden

Mechanische ventilatie in de vloerenEen pracht bouw om te doen

Een dagje op de bouwBouwen tijdens diverse weersomstandigheden

Wat feiten en anekdotes over de bouwBouwen met stalen wandbekisting

Betonijzer de botten van een bouwOntkrachten van Bouwvooroordelen,

De laatste klus voor ik mijn bedrijf begon,  De bouw er gaat wel eens wat mis deel 1

Nodeloze kosten in de bouwGoede aanwijzingen zijn van heel groot belang,

Miscommunicatie op de bouwplaatsEen bouw moet je voelen, kunnen uitlezen

Maatvoeren en uitzetten deel 3Maatvoeren en uitzetten deel 2

Maatvoeren en uitzetten deel 1TunnelbekistingenDe bouw er gaat wel eens iets mis deel 2.

01/03/2019 22:49

Reacties (2) 

1
02/03/2019 00:03
Nou. Het is maar goed dat ik een (ander) vak geleerd heb.
Maar wel leuk om te weten wat er allemaal bij komt kijken. Ik heb me wel eens afgevraagd hoe ze betonnen koepels maken: met dubbele bekistingen dus. Dat lijkt me een hele klus. zo'n halve bol.
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
1
02/03/2019 04:44
Dat is ook een hele klus, maar wel een mooie klus voor timmerlieden,.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert