Voedsel en voedselinfecties (1) pas op voor bacteriën en virussen!

Door Oxalis gepubliceerd in Voeding en Gewicht

Jaarlijks is het aantal mensen, dat ziek is geworden door onder meer een voedselinfectie, groter en groter. Een trend, die door diverse gezondheidsinstanties met argwaan wordt bekeken. Bij een voedselinfectie gaat het meestal om ziekmakende micro-organismen, die via besmet voedsel in het maag-darmkanaal terecht zijn gekomen. Deze micro-organismen veroorzaken hier vervolgens een infectie (gastro-enteritis), waardoor men te kampen krijgt met lichte tot (soms zeer) ernstige buikgriepachtige klachten, die zelfs kunnen ontaarden in (een chronische) diarree. Dit kan weer leiden tot andere complicaties (onder meer uitdroging), hetgeen vooral gevaarlijk is voor kinderen, zwangere vrouwen, chronisch zieken en ouderen.

Bacteriën of virussen

Hoewel de uitwerking op ons maag-darmkanaal vaak gelijkluidend is, verschillen bacteriën en virussen onderling sterk van elkaar en ook de behandeling van een infectie door hetzij een bacterie, hetzij een virus, is niet dezelfde.

Wat is een bacterie?

9e21e6b2a3cd23178b5e4a2f572f71b5_medium.Een bacterie is een zeer klein eencellig levend micro-organisme, dat zich zelf kan vermeerderen door celdeling. Voortplanting van bacteriën kan plaatsvinden in allerlei voedingsbodems, zelfs in een dood organisme. Niet alle bacteriën zijn schadelijk; in de natuur en ook in ons lichaam (in de dikke darm) komen veel goede en nuttige bacteriën voor. De schadelijke bacteriën kunnen echter diverse ziektes en soms zelfs de dood veroorzaken. Onder optimale omstandigheden kunnen bacteriën zich razendsnel vermenigvuldigen (eerder in minuten dan in uren).

De beste behandeling van een bacteriële infectie blijft een antibioticakuur, waardoor de bacterie wordt gedood. Wel worden hierdoor tegelijk ook de nuttige bacteriën in de dikke darm, die deel uitmaken van onze weerstand, vernietigd; deze dienen dan ook zo snel mogelijk daarna weer op peil te worden gebracht met bijvoorbeeld probiotica.

Wat is een virus?

8c71c8d2b211463c8104563d9f088efe_medium.Een virus is een zeer, zeer klein organisme (kleiner dan een bacterie), dat zich niet zelfstandig kan voortplanten. Virussen verspreiden zich via de lucht, via voedsel of zelfs via aanraking. Om zich te vermeerderen heeft een virus altijd een levende gastheer nodig, te weten een lichaamscel (van mens of dier). Zij nestelen zich meestal het eerst in de cellen van onze slijmvliezen (van de luchtwegen of het maag-darmkanaal), waar ze zich explosief kunnen vermenigvuldigen. Een virus kan namelijk de lichaamscel als het ware omprogrammeren tot een kopie van zichzelf; een virus kan binnen 24 uur op deze wijze miljoenen kopieën van zichzelf in ons lichaam maken. Na een besmetting met een virus zul je dan ook meestal binnen 2 dagen ziekteverschijnselen vertonen.

Behandeling van een virusinfectie is een stuk moeilijker: er bestaan namelijk geen directe medicijnen tegen (antibiotica werken niet bij virussen). Het belangrijkste wapen om deze infectievorm te boven te komen is en blijft de eigen weerstand, die je zo optimaal mogelijk moet zien te krijgen (door onder meer gezonde, vitaminerijke voeding, voldoende drinken e.d.).

Besmetting via voedsel

Voedsel kan door een aantal verschillende oorzaken besmet raken met ongewenste ziekteverwekkers, zoals bacteriën, virussen of schimmels. Dit kan onder andere zijn door:

  • Onvoldoende hygiëne (tijdens de opslag, de bereiding of de verkoop),
  • Onvoldoende koeling en/of
  • Onvoldoende verhitting bij de bereiding.

3235392368b8f09f4733fe24c319b8b9_medium.Het kan echter ook zijn, dat een voedingsmiddel vanaf het begin al is besmet. Denk daarbij aan bijvoorbeeld de alom bekende bacteriën Campylobacter, Salmonella, Listeria of Escherichia coli (E. coli), die niet alleen vaak OP rauw vlees, rauwe vis, rauwe schaal- en schelpdieren en rauwe kip of IN rauwe eieren te vinden zijn, maar een enkele keer ook wel op sommige groenten of fruit zitten. Vooral bij rauw, als salade gegeten bladgroente kan een besmetting met deze ongewenste bacteriën dan op de loer liggen.

Voor de eerste groep geldt, dat verhitting helpt (en dan wel tot vlees, vis, kip, ei e.d. geheel, door en door gaar zijn); iets waar je zelf goed op kunt letten tijdens bijvoorbeeld een barbecue, fondue of gourmet. Voor de tweede groep kan goed wassen met schoon water en/of schillen al helpen om een ongewenste besmetting te voorkomen. Vertrouw je het dan nog niet, ga dan over tot verhitting: kook of (roer-) bak de groenten tot ze gaar zijn; eventuele bacteriën en virussen zullen dan zeker zijn vernietigd.

Bacteriële infecties in de darmen

Bij een bacteriële darminfectie gaat het in de regel om een besmetting met één van de volgende beruchte bacteriën: 50d1bf3c7fa1bc1a78a2aa98f58810a4_medium.

  • Escherichia coli
  • Listeria monocytogenes
  • Salmonella spp. (alle soorten) - zie foto rechts
  • Shigella spp. (alle soorten)
  • Yersinia enterocolitica
  • Campylobacter jejuni.

Infecties worden vooral opgelopen door onvoldoende hygiëne (handenwassen na toiletbezoek) en/of direct contact met ontlasting (de zogenaamde fecaal-orale route) of door het consumeren van besmet water of voedsel. Men spreekt in het laatste geval ook wel van een (bacteriële) voedselvergiftiging.

Symptomen van een bacteriële infectie in de darmen

Hierbij is een bacterie (meestal één uit het bovenstaande rijtje) de boosdoener. Daarnaast is een bacteriële darminfectie uitermate besmettelijk. De bacteriën kunnen zich razendsnel verspreiden via bijvoorbeeld vuile handen, besmet water of voedsel of door contact met bepaalde (huis-) dieren. In de meeste gevallen is men besmettelijk zolang men diarree heeft, maar sommige bacteriën zijn sterk en blijven veel langer besmettelijk.

8bd4cddbfbf30ef082ee700148189667_medium.Bij een bacteriële infectie zullen klachten zich al gaandeweg ontwikkelen en deze bestaan dan vooral uit buikpijn, een opgeblazen buik, winderigheid, misselijkheid, indigestie en/of diarree. Bij voedselvergiftiging treden klachten snel en acuut, binnen acht uur, op. Ze zijn meestal zeer hevig: onder meer misselijkheid, braken, maag- en darmkrampen, koorts, hoofdpijn, diarree.

Over het algemeen zullen de klachten na enkele dagen tot een week vanzelf overgaan, maar in een ernstig geval kunnen ze wel 10 dagen aanhouden. ef42560946fd73d71580642454136366_medium.Wanneer de klachten echter ook dan nog niet verdwijnen, is onderzoek van de ontlasting in een laboratorium en het nemen van antibiotica noodzakelijk om de infectie te bestrijden. Doe je dit namelijk niet, dan kan de infectie uiteindelijk chronisch worden; klachten, zoals bijvoorbeeld buikpijn en chronische diarree, kunnen dan - af en aan - wel jaren aanhouden.

Virusinfecties in de darmen

Een aantal virussen is berucht om de darminfectie, die zij kunnen veroorzaken. Te denken valt hierbij aan bijvoorbeeld het Norovirus, het Rotavirus, het Adenovirus en de SRSV (Small Round Structure Viruses), die vaak door een onvoldoende hygiëne van mens-op-mens of van mens-op-voedsel-op-mens kunnen overspringen. Niezen of hoesten, onvoldoende de handen wassen in en rond de bereiding van voedsel zullen bijvoorbeeld direct zorgen voor verdere virusbesmetting via het voedsel naar anderen. Vaak slaan deze virussen dan ook toe op plekken, waar veel mensen bij elkaar komen om te eten, zoals (school-) kantines, eetzalen in ziekenhuizen, in verpleeghuizen, op cruiseschepen e.d. Inmiddels zijn het Rotavirus, het Norovirus en het Adenovirus de meest bekende, meest voorkomend en meest terugkerende infectieverwekkers.

Symptomen van een virusinfectie in de darmen

6326279a8205369f00c4e0f7ba99c708_medium.Een virusinfectie kan ontstekingen veroorzaken in het maag-darmkanaal en gaat vaak gepaard met een algeheel gevoel van onwel zijn, misselijkheid en vermoeidheid. Bij een ernstige virusinfectie kan er ook sprake zijn van misselijkheid, heftig braken, diarree, krampende buikpijn, koorts en hoofdpijn. Afhankelijk van iemands weerstand zullen de klachten na 2-4 dagen meestal zijn verminderd. Wanneer de klachten verdwenen zijn, is de besmettelijkheid dat echter niet: men is nog zeker 3 dagen besmettelijk voor anderen. 

Het staat buiten kijf, dat je van al deze bacteriële en virusbesmettingen flink ziek kunt worden, maar de meeste (gezonde) mensen zullen een en ander toch redelijk kunnen doorstaan. Bepaalde bevolkingsgroepen echter, zoals ouderen, (chronisch) zieken, zwangere vrouwen, baby’s en jonge peuters, zijn extra kwetsbaar voor dit soort aandoeningen. Voor hen kan een eenmalige besmetting van een bacteriële of virusinfectie ernstige complicaties veroorzaken, die in het slechtste geval zelfs fataal kunnen aflopen.

 

Oxalis.

© 2018, foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

9f075c8d964ca3d23b1c610fbe458717_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Basis-van-de-orthomoleculaire-voedingsleer

Problemen-met-de-spijsvertering-hoe-komt-dat?

Problemen-met-de-spijsvertering-eiwitten-koolhydraten-en-vetten

Problemen-met-de-spijsvertering-onjuiste-voedselcombinaties

Problemen-met-de-spijsvertering-juiste-voedselcombinaties

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

08/12/2018 15:10

Reacties (7) 

1
10/12/2018 14:52
Heel duidelijke uitleg Oxalis
Ik wist dat antibiotica niet helpt bij virussen, wel bij bacteriën.
Het is toch zo belangrijk om te letten op de hygiëne en ik zal ook altijd letten op het onmiddellijk invriezen van verse eetwaren. En net als Willemijntje zal ik ook vaak ruiken aan bv. vleeswaren e.a. (zelfs als ze pas van de winkel komen)
1
10/12/2018 01:55
Goed en leerzaam artikel.
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
1
08/12/2018 23:09
Duidelijk. Misschien vreemd, maar ik ruik altijd eerst aan voedsel, zuivel of sappen voor ik er wat mee doe. Afgelopen hete zomer ging altijd de koelbox mee naar de supermarkt. De koelkast schoonmaken is een klusje waar menigeen een hekel aan heeft (ik wel), maar voedsel bewaren in een vieze koelkast werkt ook niet.
09/12/2018 08:21
Daar heb je helemaal gelijk in, dank voor deze mooie aanvulling!
1
08/12/2018 16:16
Leerzaam artikel. Iedereen heeft hiervan wel eens wat opgelopen, maar ik wist niet dat het tot allerlei nare complicaties kon leiden.
1
08/12/2018 16:14
Goed om weer eens even op een rijtje te zien voordat we de feestdagen met fondue, gourmet en misschien zelfs een winter barbecue weer ingaan.
1
08/12/2018 16:12
Inderdaad een goede waarschuwing; zulke virussen en bacteriën kunnen we missen als kiespijn.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert