De magische Pleiaden:

Door Candice Simionescu gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

De magische Pleiaden:

Een herplaatsing doordat ik enkele afbeeldingen niet kon herstellen en de groene links naar die afbeeldingen maar niet weg kreeg. En zo kon ik het tevens naar dit account overzetten.

I wished on the seven sisters
Bring to me wisdom of age
All that's locked within the book of secrets
I longed for the knowledge of the sage...

Als ik aan de Pleiaden denk, dan denk ik aan deze magische song.

Saturnus is mijn favoriete planeet, de Pilaren der Creatie is mogelijk wel het meest bijzondere in het Universum en de Pleiaden zijn voor velen (en voor mij) het meest magische sterrenensemble.

Pleiades_2560x1600.png

De maan is ondergegaan
en de Pleiaden; midder-
nacht, de tijd verstrijkt …
en ik, ik slaap alleen …

Van de prachtige Griekse dichteres Sappho 630 - 580 voor Christus

86802bdcc9d284b3cd19ebb405f0e17b_medium.

Het zevengesternte (M45) en beter bekend als de 'Pleiaden' is een open sterrenhoop die te vinden is in het sterrenbeeld Taurus (Stier) en bevinden zich op een kleine 440 lichtjaren bij ons vandaan. 440 lichtjaren is 4.180.000.000.000.000 km. Afstanden doen er eigenlijk niet toe wanneer je over zoiets machtig moois als het Universum schrijft, want er zijn geen kleine afstanden ..... de kleinste afstand is nog altijd 340.000 km en dat is dus tot onze Maan. Alle andere afstanden gaan van miljoenen naar miljarden ... en zodra we ons Zonnestelsel verlaten worden het gewoon lichtjaren. En aangezien dus 1 lichtjaar gelijk staat aan 9.500 miljard ... dus 9.5 biljoen kilometer moge het duidelijk zijn dat alle afstanden in het Universum fabelachtig groot zijn. En dan is - hoe indrukwekkend het ook is - 440 lichtjaar Universeel gezien gelijk aan het even snel naar de AH lopen (mits die dichtbij zit) voor een pak suiker.

Een open Sterrenhoop is een groep sterren die op zeg maar hetzelfde ogenblik - niet op een eeuw of jaar of dag precies - uit een moleculaire wolk zijn ontstaan en die zich nog steeds 'dicht' bij elkaar bevinden.

M45 staat voor Messier 45 genoemd naar Charles Messier (1730 - 1817) die grote astronomische objecten die zich (op het oog) in groepen bevonden catalogiseerde. En de reden van dat alles was niet vanwege zijn interesse in die groepen, maar is gewoon uit een soort van woede ontstaan. Messier was een kometenjager en hij baalde ervan dat hij keer op keer als hij dacht een komeet te hebben gevonden het geen komeet bleek te zijn. En de 45 staat voor het 45ste gecatalogiseerde object.

b5f5edb4a10cea7944315824c30971c9_medium.

De Pleiaden bestaan niet uit de voor ons zichtbare zes tot tien sterren ..... maar uit vele honderden. In het begin plaatste ik een kort gedichtje van Sappho maar veel beroemder is de verwijzing ernaar in de Ilias van Homerus. Er wordt ook naar verwezen in de Odyssee, de Bijbel en ook in de Koran. In de Babylonische sterrencatalogus worden ze MUL-MUL (met hoofdletters) genoemd en dat staat voor 'de Ster van alle Sterren'. En in de Hindoe mythologie wordt de open sterrenhoop geassocieerd met Murugan, de oorlogsgod en Murugan werd opgevoed door zes zusters en die zes gezichten had ontwikkeld naar iedere moeder eentje. De Azteken hadden hun kalender gebaseerd op de Pleiaden. Het opkomen van de Pleiaden in het oosten voor het aanbreken van de dageraad markeerde dan het begin van het nieuwe jaar. De opkomst in de schemering in juni was het begin van het nieuwe jaar bij de Maori uit Nieuw Zeeland. U ziet de Pleiaden spelen al een tijdje een rol in het leven van de mens.

Maar voor de oudste verwijzing moeten we 3600 jaar teruggaan ... naar 1600 voor Christus en dan naar de Nebra hemelschijf. En dan hebben we het over de Bronstijd.

nebra-sky-disk-26-1.jpg?fit=800%2C600&ss

In de Indiase beschaving worden ze belichaamd als Sapta Matrika, de zeven Moedergodinnen. Brahmani , Vaishnavi , Maheshvari , Indrani , Kaumari , Varahi en Chamunda.

b1acd308bd41fa756a7243ea7217a03a_medium.

De Pleiaden bestaan uit een aantal hele heldere en hete blauwe sterren van Spectraalklasse B en ze worden op slechts 100 miljoen jaar oud/jong geschat ... en daarmee hebben ze bijna hun langste tijd als eenheid bereikt, want over zo'n 150 miljoen jaar zullen de sterren zo ver uit elkaar raken dat zij niet langer door de zwaartekracht elkaar zullen blijven vasthouden. De sterrenhoop als zodanig zal dus uit elkaar vallen. Maar dat maken wij niet meer mee ... tenminste ik niet en u denk ik ook niet.

Blauwe sterren zijn hele hete sterren en het is heel eenvoudig. Sterren met een lage temperatuur zijn rood van kleur. En daarna verandert het kleurenspectrum van rood naar oranje – geel – wit – blauwwit en uiteindelijk naar blauw en dat zijn dan hele hete sterren.Maar ook de minder hete sterren .... hebben nog best wel een aardige oppervlaktetemperatuur.

Sterren met een 'koele' oppervlaktetemperatuur halen ongeveer 3200 graden Celsius en dat kan dan oplopen tot 60.000 graden Celsius voor de hete, blauwe sterren.

Oh Be A Fine Girl/Guy Kiss Me:

Dit is een geheugensteuntje dat ze in de Astronomie gebruiken om de volgorde te onthouden van de diverse oppervlaktetemperaturen van sterren. O is het heetst (de blauwe sterren) en de M zijn de koelste (de rode sterren).

De zeven zusters ...

3aaf3326217bac59cfa33573f2230399_medium.

So, the sisters smiled to themselves
And they whispered as they shone
And it was from that very instant
I knew I would never be alone...

Maia, Electra, Taygete, Alcyone, Celaeno, Sterope en Merope:

Dit zijn niet zomaar zeven namen ... het zijn de namen van de zeven dochters van zeenimf Pleione en de sterkte Titaan Atlas.

426ecc87e74578d81c5c53ec077f72f4_medium.8baa9b0b351f22f223fe55a0163ab0af_medium.

Even niet van mijzelf ...

de mythologie van de Pleiaden:

In de Griekse mythologie was Atlas belast met het dragen van de Aarde op zijn schouders. Orion maakte daar gebruik van en begon de dochters te verleiden. Om de meiden te beschermen tegen de avances van Orion veranderde Zeus de meiden eerst in duiven en later in sterren. Men zegt dat het sterrenbeeld Orion nog steeds achter de Zeven Zusters aan zit.

De Pleaiden werden ook door andere bewoners van Olympus verleid. Maia, de oudste van het stel had een relatie met Zeus die resulteerde in de geboorte van de god Hermes. Electra en Taygete kregen eveneens kinderen van Zeus. Zo was Electra de moeder van Dardanus en Iasion en Taygete de moeder van Lacedaemon. Dardanus werd de stichter van de stad Dardanië op de berg Ida. De moderne naam is Dardanelles. Iasion had tweelingzonen met de godin Demeter. Zeus doodde hem met zijn bliksemschichten toen hij dit ontdekte. Lacedaemon was heerser van het gelijknamige land en vernoemde de hoofdstad Sparta naar zijn vrouw.

Alcyone en Celaeno kregen beiden kinderen van Poseidon.

Sterope kreeg een kind samen met de god Ares. Oenomaus werd koning van Pisa en hij was de vader van Hippodamia. Omdat een voorspelling aangaf dat hij door één van zijn schoonzonen gedood zou worden vermoorde hij een aantal kandidaten in een wagenrace. Hippodamia trouwde later met Pelops. Onder hun nakomelingen bekende namen als Agememnon, Menelaus, Atreus, Thyestes, Aegisthus en Orestes.

Merope, de jonge van de zusjes, trouwde met Sisyfus. Ze kregen samen verschillende zonen.

bce2aa7a62392763f12646c1d4ed8c07_medium.

Alcyone:

Is de helderste van deze zeven zusters en 2400 keer helderder dan onze Zon. Alcyon draait met een snelheid van 215 km per seconde (774.000 km per uur) om haar as.

Maia:

Is 5,5 keer zo groot als onze Zon en 660 keer zo helder.

Asterope:

Eigenlijk twee sterren. maar ze staan zo dicht bij elkaar (slechts 0.04 boogseconde) dat het als één wordt meegeteld.

Een boogseconde is 1/3600ste deel van een (boog)graad en dat is weer 1/180ste van een Meridiaan. En een Meridiaan ... is de kortste denkbeeldige lijn die over de hemelbol tussen de twee hemelpolen kan worden getrokken.

Taygeta:

Dat is een drievoudige ster die op een afstand van 0.012 boogseconden van elkaar staan.

Celaeno:

Celeano wordt vaak als de verloren Pleiade gezien omdat je meestal een verrekijker nodig hebt om de ster te kunnen zien als de waarneemomstandigheden niet echt optimaal zijn.

Electra:

Staat het verst van ons weg op 600 lichtjaar en draait ook heel snel - 185 km per seconde - om haar as. Bij haar geeft dat als speciaal effect een schijf van verloren materie in gasvorm die alleen als je een infrarood kijker gebruikt te zien is.

Merope:

Ook gewoon 4,5 keer zo zwaar en 630 keer zo helder als onze Zon.

Pappa Atlas:

De op één na helderste ster van de Pleiaden en staat 'redelijk' dichtbij op slechts 381 lichtjaar.

Mamma Pleione:

Staat ook 'redelijk' dichtbij, maar is lastig te zien zonder goede verrekijker. want als vrouw wordt ze onderdrukt door haar man Atlas. Die staat dichterbij en is 3,7 keer helderder.

De vrees bestaat dat Pleione met een ware zelfmoordmissie bezig is, want ze draait met maar liefst 329 km per seconde (1.184.400 km per uur) om haar as en dat is echt te snel.

ecfc27dfd9684d28dcd4c86609456d18_medium.

*Candice*

Als ik aan de Pleiaden denk ...

denk ik dus aan Fires at Midnight van Blackmore's Night.

Still my sisters glittered down from heaven
Always there when I neede them most...

And on the hills the fires burned at nidnight
Superstition plagued the air
Sparks fly as the fires burn at midnight
Stars are out and magic is here
The stars are out magic is here...

22/11/2018 01:08

Reacties (8) 

1
24/11/2018 01:06
Mooi en boeiend artikel. Mijn complimenten. Ik heb het met veel genoegen gelezen. Een vraagje nog:hoe meet men de temperatuur van een ster. Duizenden graden Celsius geloof ik direct maar hoe meet men dat. Is het de straling of de lichtintensiteit waaruit we kunnen opmaken dat iets ‘heet’ is?
1
24/11/2018 06:14
Merci.

Het meten van de temperatuur (wat nooit exact kan) kan onder meer bepaald worden door de kleur, Hier vind je de beste uitleg. Heb het ooit eens in een artikel verwerkt, maar heb hier zoveel over geschreven (minstens 20 artikelen) dat ik niet precies meer weet welke.

https://docs.kde.org/trunk5/nl/extragear-edu/kstars/ai-colorandtemp.html
1
22/11/2018 09:20
Mooie verzameling feiten en legenden. Ik zie ze af en toe - je kunt ze ook met het blote oog niet missen bij helder weer.
Soms heb ik de neiging om even naar hen te zwaaien...
1
22/11/2018 11:59
Merci.

Ja je zijn te zien met helder weer en dat zwaaien ... denk dat je niet eens de enige bent.
1
22/11/2018 07:16
Tot de verbeelding sprekende sterrenfamilie met al die bijzondere mythische verhalen,
1
22/11/2018 11:58
Zonder meer.
1
22/11/2018 07:14
Mooi artikel over deze legendarische sterrengroep. Goede muziek ook.
1
22/11/2018 11:58
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert