Katten - Egypte en het Midden-Oosten

Door ZiaRia gepubliceerd in Dieren en natuur

576327dd490bc929d02f525d57746ca2_medium.Katten treft men over de hele wereld aan, maar – groot of klein, wild of tam – zij hebben alle zoveel met elkaar gemeen, dat zij (wetenschappelijk gezien) niet veel verder zijn onderverdeeld. De eerste katten zouden in het Oligocene tijdperk, zo’n 20 miljoen jaar geleden, zijn verschenen. Er waren twee soorten: de Holophoneus, die de Smilodon of sabeltandtijger voortbracht, en de Dimictis, waarvan de wilde kat afstamt. De Dimictis was kleiner, sneller, beweeglijker en intelligenter dan de Holophoneus.

Links: Abessijnse kat.

Van deze verre voorouder stammen de nagenoeg 40-50 verschillende kattenrassen, die wij vandaag de dag kennen.

Van wilde kat naar huiskat

bdaeb10a7fbb6984a7ef6343ffbe09d4_medium.Niemand weet hoe of wanneer de wilde katten huiskatten werden. De vroegste verslagen melden niet meer, dan dat tamme of gedomesticeerde katten pas ongeveer 5000 jaar geleden voor het eerst in Egypte bekend waren.

Links: Abessijnse kat.

(Ter vergelijking: gedomesticeerde honden zijn al tenminste 20.000 jaar bij de mens bekend.)

Katten en de ark van Noach

In het Paradijs zouden zich destijds wel grote katachtigen, maar nog geen kleine katten hebben bevonden. De bijbel vermeldt dan ook nergens een kat, terwijl die er toen toch zeker wel geweest moet zijn – wellicht als tegenstelling tot het nabije Egypte van de farao’s, waar katten juist als heilige dieren werden gezien. Echter, er bestaat een oude mythe omtrent het ontstaan van de kat op de ark van Noach.

fba6023e335c2f32b13759774618facb_medium.Het verhaal zou zijn, dat ten tijde van de zondvloed, gedurende het lange ronddobberen van de ark van Noach, het aantal ratten en muizen daarop zich schrikbarend had vermenigvuldigd. Hun aantallen zouden in die periode zelfs zo enorm zijn toegenomen, dat de veiligheid van de hele ark er door in het geding kwam. Noach, die de hoge nood tenslotte inzag, streek daarop driemaal over de kop van de aan boord zijnde leeuwin. Zij nieste kort daarna keurig een kat uit, die het probleem van de ratten en muizen meteen te lijf zou zijn gegaan.

Katten in de oud-Egyptische wereld

De bloeitijd van (gedomesticeerde) katten lag ongetwijfeld in het oude Egypte, waar zij niet alleen nuttige leden van de gemeenschap waren, maar bijna 2000 jaar lang als heilige dieren werden vereerd. De vruchtbare Nijl-vallei was destijds de graanschuur van het Egyptische rijk en ratten en muizen hadden in de opslagplaatsen ervan aanvankelijk vrij spel. 4cc1c7f6e3289aa98666061f674c1d94_medium.De knaagdieren moeten daar enorme schade hebben aangericht, voordat de kat ten tonele verscheen. Toen men ontdekte, dat katten de ratten- en muizenplaag konden indammen en onder controle konden houden, kregen de kleine roofdieren vrij baan. Daarnaast leerde men katten, volgens de overlevering, ook om slangen, vogels en allerlei kleine zoogdieren te vangen en zelf om voor jagers geschoten eenden te apporteren.

Niemand weet precies hoe en wanneer de kat in Egypte zo’n belangrijke en heilige rol ging spelen met een eigen godin, Bastet. Waarschijnlijk kwam dit voort uit een aantal verschillende kwaliteiten van de kat: goede jachtvaardigheden, sierlijkheid en souplesse en uiteindelijk een zeker ontzag voor het ‘magische’ wezen, dat sprak uit de ogen van de kat. Schilderingen, beeldjes en grafversieringen uit het oude Egypte tonen een elegante, kortbehaarde kat, die – naar grootte en vorm – sterk lijkt op het huidige kattenras van de Abessijn.

Katten in de Arabische wereld

In de Arabische wereld kende men een ander oud verhaal over de schepping van de kat, waarin tegelijkertijd de slimheid van het dier naar buiten kwam.

De sluwe kat

Bij de schepping van de dieren kwam de kat vòòr haar sterkere verwant, de leeuw. Toen de pas geschapen leeuw arriveerde, kreeg de kat tot taak het onhandige grote dier alles aan te leren wat het nodig had om te kunnen overleven. Kortom, de kat moest de leeuw onderwijzen tot het een groot en sterk, maar vooral behendig dier zou zijn. De kat leerde de leeuw daarop van alles: ze liet hem zien hoe hij zijn prooi moest ontdekken en lokaliseren, en hoe hij ongezien door het hoge gras van de steppe moest sluipen. Toen de leeuw alle trucjes had geleerd, nam de kat hem mee om hem te laten zien hoe hij zijn prooi moest jagen en uiteindelijk doden.

3620fbae042eaa56e6ae4955d8e0b3dd_medium.De leeuw, die erg ingenomen was met zichzelf, zijn nieuwe vaardigheden en zijn kracht, die hem sterker maakte dan welk dier ook, besloot al hetgeen hij had geleerd direct in de praktijk te brengen. Maar de leeuw was lui en in plaats van een nieuwe prooi te zoeken, viel zijn keus op naast hem lopende de kat, zijn vriendelijke onderwijzeres.

Hij had tijdens al haar lessen goed opgelet en besloop daarop de kat. Hij wilde haar onverhoeds bespringen en doden, zodat tegelijkertijd niemand meer slimmer en sterker zou zijn dan hij.

De slimme kat had echter rekening gehouden met de trots en ijdelheid van de leeuw. Zij had al het voorgevoel gehad, dat hij op een dag zijn kracht en vaardigheid zou willen meten met haar kleinere en zwakkere gestel. Er was dan ook één les, die ze de leeuw nìet had geleerd: hoe hij in een boom moest klimmen! Op het moment dat de leeuw sprong, stoof de kat dan ook in een boom en zocht een goed heenkomen in de hoge takken. Tenslotte, ook al was ze kleiner dan de leeuw, de kat was wel eerder geschapen en dus ouder en wijzer.

De kat van de profeet

b39feb79f511c83222e4bcf9c15390f7_medium.Ook de profeet Mohammed, die leefde van circa 570 tot 632, had een kat met de naam Muezza, die hem zeer dierbaar was. Op een dag werd de profeet opgeroepen te gaan bidden. Echter, Muezza lag heerlijk te slapen op de mouw van Mohammeds mantel. In plaats van zijn geliefde kat te storen, sneed de profeet daarop de mouw van zijn mantel af, zodat de kat kon blijven slapen.

Links: Ottomaans miniatuur.

Toen Mohammed later van zijn gebeden terugkeerde, werd Muezza wakker. Het dier kromde direct zijn rug om zijn dankbaarheid te tonen. Mohammed streelde de kat driemaal en gaf Muezza zo een plaats in het islamitische paradijs. Tegelijkertijd zouden alle katten in de wereld het vermogen hebben verworven om altijd op hun pootjes terecht te komen, zodat ze voor altijd waren beschermd tegen letsel na een gevaarlijke sprong.

46c577d86c3f8e6c31d9a9c906f47a3d_medium.Katten nemen in de Arabische wereld een bijzondere plaats in; zo komen de dieren bijvoorbeeld herhaaldelijk voor in de beroemde verhalen van “1001 nacht”. Daarnaast zou het Engelse woord ‘tabby’ voor een gelijnde of gestreepte huiskat (wat wij een cyperse kat noemen) afstammen van de wijk Attabi in Bagdad, waar ooit katten met deze tekening veelvuldig zouden zijn voorgekomen.

Verder nog een bekend Arabisch gezegde: De dromen van een kat zijn allemaal gevuld met muizen.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2018) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

7327093d3145525de50970e07b5dcf30_medium.Rechts: Abessijnse kat.

Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Knaagdieren-als-huisdier-gerbils

Knaagdieren-als-huisdier-hamsters

Knaagdieren-als-huisdier-muizen

Knaagdieren-als-huisdier-ratten

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

20/11/2018 07:57

Reacties (11) 

1
22/11/2018 14:49
Wat een prachtig artikel
En ik leerde heel wat bij!
1
22/11/2018 04:16
Interessant om deze verhalen te lezen. Mooi artikel.
1
21/11/2018 00:21
Mooi kattenartikel, echt prachtig zo'n Abessijnse kat. Wij behelpen ons al jaren met Europese kortharen veel anders zie je niet in de asiels.
1
21/11/2018 13:07
Ook heel lief, toch?
1
21/11/2018 23:24
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
Vaak wel, soms niet - maar ik/wij zijn dol op ze.
1
20/11/2018 10:16
Heel mooi artikel!
Inderdaad, de abessijn is een prachtige kat. Ik heb 20 jaar lang zo'n kat gehad (twee waren het, tegelijk en achter elkaar): slim, speels, aanhankelijk en zo mooi....
Leuk, die verhalen.
1
20/11/2018 08:55
Oh vandaar dat ze vaak zo kattig kunnen doen. ;-)

Mooi artikel.
1
20/11/2018 08:41
Leuk deze - voor mij tot nu toe - onbekende verhalen over de kat.
1
20/11/2018 08:39
Wat een mooie exemplaren, deze Abessijnse katten. Lijken inderdaad nog zeer veel op de Oud-Egyptische beeldjes en tekeningen.
1
ZiaRia tegen Oxalis
20/11/2018 08:46
Het zijn inderdaad plaatjes.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert