Ouder worden (4) ongemakken van maag en darmen

Door ZiaRia gepubliceerd in Gezondheid en fitness

9aebe681776102b896a36601696a6992_medium.Onze spijsvertering is in feite een langgerekt, hol orgaan, dat loopt van de mond tot de anus. Hierin wordt hetgeen we eten gekauwd, voortbewogen naar de maag, verteerd, gekneed, bewerkt door de dunne darm en tot slot afgevoerd door de dikke darm. Het traject van de spijsvertering is niet alleen belangrijk voor onze brandstofvoorziening, maar loopt ook door een groot deel van ons lichaam, langs de belangrijkste van onze vitale organen.

Ouderdom en spijsvertering

Het is dan ook niet verwonderlijk, dat met het vorderen der leeftijd ook langs dit traject kleine en grote problemen de kop kunnen opsteken. 7bb2394b0e82dda592644904f529769f_medium.Het kan al beginnen in de mond: wanneer er problemen zijn met de eigen tanden en/of kiezen of met het kunstgebit, zal iemand het voedsel niet of niet goed meer kunnen kauwen, hetgeen al van invloed is op de rest van de vertering ervan. Maar er kunnen op allerlei gebieden problemen door veroudering ontstaan. Zo kunnen bijvoorbeeld aders en slagaders in de loop der tijd dichtgeslibt zijn geraakt (artherosclerose of aderverkalking), waardoor voedingsstoffen in het bloed minder goed kunnen worden opgenomen. Eveneens kan het zenuwstelsel minder goed gaan functioneren, waardoor de samentrekkende of peristaltische bewegingen van de slokdarm, de dunne darm en/of de dikke darm zwakker kunnen zijn worden. Daarnaast kan er sprake zijn van een verminderde afscheiding van de voor de spijsvertering zo benodige verteringssappen, door bijvoorbeeld de speekselklieren, de maagklieren en/of de alvleesklier. Een paar van de meest voorkomende ongemakken, waar vrijwel iedere oudere wel eens mee te maken krijgt of heeft gehad zijn de navolgende.

Brandend maagzuur

6ebe65ec1b7894780540ba7c7e410f74_medium.Een bekend euvel bij velen, maar vooral ouderen, is bijvoorbeeld het opkomend of brandend maagzuur. Dit is in feite het teruglopen van de (zure) maaginhoud in de slokdarm (ook wel: gastro-oesofageale reflux). Symptomen zijn over het algemeen een brandend en/of pijnlijk gevoel in de maagstreek en meestal ook achter het borstbeen. Soms is dit laatste zo drukkend, dat het lijkt op een hartaanval. Door het steeds opkomende maagzuur kan de slokdarm (ernstig) beschadigd raken, wat weer kan leidden tot een chronische ontsteking ervan (Barrett-slokdarm) en in het ergste geval zelfs tot slokdarmkanker.

Eén van de meest voorkomende oorzaken van brandend maagzuur is, dat de kringspier tussen slokdarm en maag niet goed (meer) functioneert. Bij het nuttigen van overvloedige maaltijden (rijk aan vlees, vet en/of alcohol), roken, een verhoogde druk op de maag of in de buikholte (door bijvoorbeeld overgewicht) kan het maagzuur na de maaltijd, bij het bukken of bij het liggen, gemakkelijk omhoogkomen. 5f9ef781915595f452918d81becec954_medium.Een andere oorzaak kan het gebruik van bepaalde medicijnen zijn (zoals sommige slaap- en kalmeringsmiddelen, antidepressiva of middelen tegen de ziekte van Parkinson), die een spierverslappende (bij-) werking hebben: dit gebeurt dan ook bij de kringspier tussen slokdarm en maag.

Een deel van de klachten door brandend maagzuur kan worden voorkomen door aanpassing van leef- en eetgewoonten. Mijd bijvoorbeeld voedingsmiddelen, die al bewezen hebben de klachten te veroorzaken of te verergeren (vaak gaat het om vette, gekruide, koolzuurhoudende, zure of alcoholische voeding of dranken), stop met roken, eet kleine maaltijden per keer en probeer wat van het eventuele overgewicht kwijt te raken. Zorg bij het slapengaan dat het bovenlichaam iets hoger ligt dan de voeten (misschien door een extra kussen), ga niet ineengezakt zitten, maar hou het (boven-) lichaam recht en mijd bukken en/of tillen van zware dingen zoveel mogelijk. Werkt dit allemaal niet, dan is een bezoek aan de huisarts en eventueel een specialist zeker op zijn plaats.

Obstipatie (verstopping)

446c37d359ec20923ff12bbbdab45917_medium.Waar de ene drie keer per dag ontlasting heeft, gaat de ander slechts eenmaal in de drie dagen. Dit verschilt namelijk sterk van persoon tot persoon. Wanneer men echter veel minder vaak gaat of per keer minder produceert dan men gewoon is, kan sprake zijn van verstopping. Hierbij kan men last hebben van een harde buik, buikpijn of zelfs misselijkheid. De ontlasting is over het algemeen veel harder dan normaal, waardoor men ook veel harder moet persen, hetgeen weer kan leiden tot pijnlijke aambeien (zwellichamen aan het einde van de anus).

Wanneer we de lichamelijke ziekten en aandoeningen, die mede verstopping veroorzaken, buiten beschouwing laten, kan het nog door tal van andere oorzaken ontstaan. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn: een te vezelarme voeding, te weinig eten, te weinig drinken, te weinig lichaamsbeweging of het te lang ophouden/uitstellen als men naar het toilet moet.

f8f28f73aa3dff1241e5db1320028350_medium.Ook psychische factoren kunnen meespelen, zoals onrust, spanning en/of een andere leefomgeving. Daarnaast zijn vele medicijnen berucht om hun stoppende werking, van antidepressiva, epilepsiemiddelen en pijnstillers tot ijzertabletten en plaspillen. Ook langdurig gebruik van laxeermiddelen kunnen de darmen lam leggen en verstopping veroorzaken.

Wanneer aan de verstopping geen ziekte ten grondslag ligt, kan het probleem wellicht de wereld uit worden geholpen door een verandering van leef- en eetgewoonten (vezelrijk, meer eten, meer drinken, zo mogelijk meer bewegen). Wie echter al lange tijd aan verstopping lijdt, mag helaas niet verwachten, dat hij of zij er hierdoor snel van verlost zal zijn. Niet alleen voor ziekten, maar ook voor andere lichamelijke ongemakken zoals obstipatie geldt over het algemeen: ze komen te paard en gaan te voet.

Diarree

d526c7d273817fb6b59a9ceb25373b45_medium.Een ander vervelend probleem is regelmatig voorkomende diarree, vooral voor ouderen, die slecht ter been zijn geworden en dan vaak niet meer op tijd het toilet kunnen halen. Op zich is diarree eigenlijk een natuurlijke reactie van het lichaam, want op deze manier worden schadelijke stoffen zo snel mogelijk via het darmkanaal uit het lichaam verwijderd. Er zijn twee soorten diarree: de acute en de chronische vorm.

Acute diarree ontstaat vrij plotseling en kan gemiddeld 7-14 dagen duren. Het komt meestal door een bacteriële of een virusinfectie, die is overgesmet (toilethygiëne en handenwassen na toiletbezoek blijven zeer belangrijk om dit te voorkomen). Echter, ook bepaalde geneesmiddelen (antibiotica, bepaalde pijnstillers) en te veel en te vet eten kunnen resulteren in heftige diarree.

Chronische diarree duurt over het algemeen langer dan 2-3 weken. Het kan optreden bij bepaalde darmziekten, zoals sommige schimmelinfecties (bijvoorbeeld Candida albicans), het prikkelbaar darmsyndroom of de ziekte van Crohn. Ook bepaalde medische ingrepen, zoals onder meer een maagverkleining (bijvoorbeeld het dumping-syndroom), het verwijderen van een deel van de darm of bestralingen, en sommige medicijnen kunnen aan de basis van het probleem liggen.

f35445d2bfe287c2e4c463d44a4f65e7_medium.Gek genoeg kan ook (chronische) obstipatie een oorzaak voor deze vorm van diarree zijn. Door de verstopping kan namelijk een zogenaamd fecaloom (ophoping van harde, droge ontlasting) in de endeldarm ontstaan. De volgende stoelgang kan er niet of niet goed langs, waardoor het slijmvlies van de endeldarm geïrriteerd raakt. Hierdoor wordt die volgende stoelgang vloeibaar en ‘loopt als het ware over’ met diarree als gevolg. Dit verschijnsel wordt ook wel pseudodiarree genoemd.

Het belangrijkste bij diarree is altijd om te blijven drinken; mijd daarbij echter suikerrijke dranken, want suiker laxeert nog meer. Kies voor bijvoorbeeld zwarte (looizuurhoudende) thee, droog brood (geen beschuit), geraspte appel met bijvoorbeeld gember of kaneel en/of (niet rijpe) bananen.

Gaat de diarree gepaard met koorts, braken en/of bloed in de ontlasting, of duurt deze langer dan de aangegeven tijden, dan is overleg met de huisarts en/of specialist beslist noodzakelijk.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2018) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

ada212189b64e9da990d2c74b8460add_medium.Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Ouder-worden-(10-hoe-veroudert-ons-lichaam

Ouder-worden-(2)-ouderdom-komt-met-gebreken

Ouder-worden-(3)-voeding-van-gewicht

 

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

06/11/2018 15:51

Reacties (10) 

1
07/11/2018 11:28
Heel interessant artikel
Met het ouder worden komen inderdaad kwaaltjes/ongemakken de kop opsteken.
Ik heb vaak last van brandend maagzuur én veel last dan darmproblemen. Ik kamp met diverticulitus - uitstulpingen op dikke darm - ook een probleem bij het ouder worden.

https://tallsay.com/page/4294997670/knobbeltjes-op-de-darm

ik heb blijkbaar de vorige delen gemist - ga snel lezen :-)
1
07/11/2018 08:40
Vervelende ongemakken die ik inderdaad bij het werken met ouderen menigmaal heb meegemaakt. Vaak is hun voedingspatroon ook niet in orde helaas. Zie dat je artikel voedin-van- gewicht daar weer duidelijk overgaat. Mooi deze serie van je en goed om over te lezen. Goed om rekening mee te houden en misschien zelfs in sommige gevallen te voorkomen.
ZiaRia tegen Yneke
08/11/2018 08:09
Dank! Mede omdat ik deze zaken enerzijds (ook) vaak bij ouderen hoor en zie en anderzijds omdat ik zelf ouder wordt, is deze serie artikelen ontstaan. Er zullen er nog een aantal volgen.
1
06/11/2018 23:51
Goddank allemaal (nog) geen last van. Weet niet wat er erger is, als je op latere leeftijd wat krijgt; verstopping of diarree.
1
07/11/2018 07:13
Even erg, denk ik, want door verstopping kun je weer (pseudo) diarree krijgen ...
1
06/11/2018 19:03
Als ik dit allemaal zo lees - dan gaat het toch nog redelijk goed met mij.
Maar ja, wie weet....
1
06/11/2018 16:41
Hetgeen een ieder misschien te wachten zal staan ... Een gewaarschuwd mens telt voor twee denk ik dan maar.
06/11/2018 16:44
En jong (goed) geleerd is oud gedaan!
1
06/11/2018 16:38
Helder artikel. Hoe gezond ook, hier zal inderdaad iedereen, zeker ouderen, wel eens mee te maken hebben of hebben gehad.
1
06/11/2018 16:34
Herkenbaar, deze ongemakken.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert