Het Joods nieuwjaar – Rosj Hasjana:

Door Candice Simionescu gepubliceerd in Israël:

Het Joods nieuwjaar – Rosj Hasjana:

845c5640b5e7cecaf77509feb0d0081b_medium.

Rosj Hasjana 2018.

Eerste dag Rosj Hasjana 5779

Begin: 09 september 19:20
Einde: 10 september 20:53

Hier bij ons is het al dichter en dichter bij de Top 2000 periode aan het komen en wat eindigt op het moment dat 2018 overgaat in 2019. Oftewel de start van een nieuw jaar. Dat ik daar niks mee heb is al vaker door mij verkondigd (ik vind het onzin) maar daar gaat het nu ook niet over. Maar waar wij dus naar die periode toe aan het kruipen zijn en in de supermarkten inmiddels al sinds half augustus gevulde speculaas, pepernoten, schuimpjes en ander Sinterklaas (en Zwarte Piet) strooigoed ligt zijn ze in Israël (en zijn de Joden Wereldwijd) zich nu aan het opmaken voor hun nieuwjaar wat vanavond de 9e september zal beginnen en wat tot dinsdagavond de 11e gevierd zal worden. Maar ja zij leven dan ook niet in het jaar 2018, maar nu nog in het jaar 5778. Joden in Nederland en in andere landen leven wel in 2018 en ook in Israël leven ze in 2018, maar de religieuze Joden gaan echt uit van het jaar 5778. En dus begon voor hun de jaartelling in het jaar 3.761 voor Christus. Dat zullen ze toen wel niet zo genoemd hebben, (lijkt me duidelijk) want toen begon volgens hen dus de schepping. En toen had je echt vast en zeker nog geen mensen die bij zichzelf/haarzelf dachten van;

Kom laat ik dit nu eens het jaar 0 noemen, want dat is belangrijk voor de kalender.”

De data van het Joodse Nieuwjaar sinds 2014:

2014 (5775): 24-26 september

2015 (5776): 13-15 september

2016 (5777): 2-4 oktober

2017 (5778): 20-22 september

2018 (5779): 9-11 september

2019 (5780): 29 september - 1 oktober

U ziet dat het nooit op dezelfde dag begint en dat heeft te maken met van alles, maar een Joods jaar loopt nu eenmaal niet van 1 januari t/m 31 december en zo kent het ook niet dezelfde maanden en seizoenen.

Een standaard Joods jaar kent 12 maanden: 6 maanden van 29 dagen en 6 maanden van 30 dagen. In totaal zijn er 354 dagen. In een schrikkeljaar komt er echter een dertiende maand bij. Dat gebeurd zeven keer in negentien jaar, in het 3e, 6e, 8e, 11e, 14e, 17e en dus 19e jaar. Dit is om de zonne- en maancycli met elkaar in de pas te laten lopen. Anders vallen de drie feesten Pesach, Sjawoeot en Soekkot niet meer in het juiste agrarische seizoen.

De berekening van het Joodse jaar vraagt niet om hogere wiskunde, maar wel om inzicht in hoe zij denken en leven, alsmede wat Bijbelse kennis en het begrijpen dat Yom Kippoer alsmede dus het Joods nieuwjaar gewoon niet op bepaalde dagen mogen vallen. Zo als sommige feestdagen dus ook weer niet gelijk mogen vallen met de sabbath. Het klinkt dom en bespottelijk, maar dat is in de ogen van religieuze Joden ons vieren van oud en nieuw misschien ook wel. Ieder zijn ding.

Nou hoe doen ze dat dan?

Eerst even hoe de maanden heten, want dat is wel van belang.

Niesan (30 dagen) – maart – april
Ijar (29 dagen) april – mei
Sievan (30 dagen) mei – juni
Tammoez (29 dagen) juni – juli
Aw/Menachem(30 dagen) juli – augustus
Eloel (29 dagen) augustus – september
Tisjri (30 dagen) september – oktober
Mar-Chesjwan (29 of 30 dagen) oktober-november
Kislev (29 of 30 dagen) november – december
Tevet (29 dagen) december – januari
Sjevat (30 dagen) januari – februari
Adar (29 of 30 dagen) februari – maart
Adar II (29 dagen) maart – april

Wanneer Chesjwan tot 30 dagen wordt verlengd noemen ze dat een 'vol' jaar en wanneer Kislev wordt verkort tot 29 dagen noemt men dat een 'kort' jaar. En waarom? Omdat dus Yom Kippoer en het Joods nieuwjaar – Rosj Hasjana – niet op de Sabbath mogen vallen.

5a0573bcca87dbd2b396ce0ba3cf745a_medium.

De maanden hebben afwisselend 30 (Tishri) en 29 (Elul) dagen. En een jaar is dus in principe 354 dagen. Van iedere cyclus van 19 jaar zijn er dus 7 schrikkeljaren (het 3e, 6e, 8ste, 11e, 14e, 17e en 19e van een cyclus). In dat geval krijgt de maand Adar 30 dagen en wordt een 13-e maand Adar II toegevoegd met 29 dagen. Dus hiermee krijgen we dan een jaar van 354 of 384 dagen.

Echter bij de werkelijke berekening zal blijken dat een jaar tussen 353 en 355 dagen heeft, en een schrikkeljaar tussen 383 en 385 dagen.

En hoe ziet die berekening er dan uit?

Bereken de nieuwe maan (Molad) van Tishri van het jaar (Rosj Hasjana valt altijd in Tishri). Dat doe je door het aantal maanden voorafgaand aan Tishri vanaf het jaar 1 te gaan vermenigvuldigen met 29 dagen, 12 uur en 1080ste delen van een uur (793 chalakim). Daar tel je dan de tijd van de eerste nieuwe maan (Tolu) bij op en die nieuwe maan was 2 dagen, 5 uur en 204 chalakim na het begin van de schepping. Toch best wel makkelijk. ;-)

Maar goed, dan horen we dus te kunnen bepalen wanneer Rosj Hasjana moet vallen. Echter …. zijn er nog wel een paar regels om rekening mee te houden.

Probeer deze regels maar gewoon te begrijpen:

Rosj Hasjana mag niet vallen op zondag, woensdag of vrijdag (die laatste twee in verband met feestdagen die een vast aantal dagen na Rosh Hashana vallen).

Als de Molad na 12 uur 's middags valt (dat is 18 uur volgens de Joodse telling), dan wordt Rosj Hasjana uitgesteld tot de volgende acceptabele dag.

Een gewoon jaar heeft 353 tot 355 dagen en een schrikkeljaar heeft 383 tot 385 dagen.
Uit het voorgaande kunnen de volgende regels afgeleid worden (ik zal dat niet in detail doen):

Als de Molad van een gewoon jaar valt op een dinsdag om 9 uur 204 chalakim of later dan wordt Rosj Hasjana uitgesteld tot de volgende donderdag. (Omdat de volgende Molad dan op zaterdag valt zou Rosj Hasjana dan twee keer uitgesteld worden waardoor het jaar 356 dagen wordt).

Als de Molad van een jaar na een schrikkeljaar valt op een maandag om 15 uur 589 chalakim of later dan wordt Rosj Hasjana uitgesteld tot de volgende dinsdag. (Omdat de voorgaande Molad op of na dinsdagmiddag viel en Rosj Hasjana uitgesteld werd tot donderdag, waardoor er een jaar van slechts 382 dagen zou overblijven).

We kunnen nu de lengte van het jaar berekenen uit de Rosj Hasjana van het huidige jaar en de Rosj Hasjana van het volgend jaar. Als het jaar een dag korter is dan het standaard jaar, dan verliest Kislev een dag; is het jaar een dag langer, dan krijgt Mar-Chesjwan deze dag. Wel kunnen veel van de berekeningen verkort worden door het gebruik van tabellen.

3512b4db8d225e42f94755d37e4a8eb4_medium.

Rosj Hasjana (Hoofd van het jaar):

Rosj Hasjana begint – traditiegetrouw – in de vooravond. Er worden (doorgaans in huiselijke kring) dan twee kaarsen aangestoken en appeltjes met honing gegeten. Dit als symbool dat de familieleden elkaar een zoet en goed nieuwjaar toewensen. Daarna gaan ze met zijn allen naar de synagoge voor een bijeenkomst. Hier wordt tijdens Rosj Hasjana honderd keer op de ramshoorn, ook wel eens een sjofer genoemd, geblazen. En mocht u het biddend gejengel uit moskeeën vreselijk vinden, geloof me dit is ook iets wat je niet wilt horen als je niet een religieuze Jood bent.

 

 

 

 

 

 

21ff2ba9332050c90b5f0f9fa714e368_medium.73d82ab2a8414b1dbf7bedfd3e97543b_medium.

Dat blazen wordt niet gedaan om u te treiteren of uit verveling, maar het is een herinnering aan het Bijbelse verhaal van Abraham en zijn zoon Isaak en God die wilde dat Abraham Isaak zou offeren en die domme Abraham wilde het nog doen ook (en dan nog zeggen mensen dat God goed is) en op het laatste moment vond God zijn bizarre geintje wel genoeg duren en dus offerde Abraham een ram. Niet dat Abraham sterker was dan die ram, maar hij had en een groot mes bij zich en de ram bleek vast te zitten in de struiken en was dus geen partij voor Abraham.

Even een kleine van een zekere Pilatus:

 

 

 

 

 

Waarom deed ik dat? Nou tijdens Rosj Hasjana gaan Joden regelmatig naar een water toe waar ze dan al biddend broodkruimels in werpen en dat gebruik heet “Tasjliech” en staat symbool voor het zich te ontdoen van slechte dingen en gedachten. Ik vind het best wel een klein beetje lijken op dat van Pilatus.

f2663c4a74d2bd7bb5aacd4165b90531_medium.

Het eeuwenoude tasjliech ritueel bij de joodse gemeente Beth Shoshanna in Deventer, aan de rivier de Ijssel.

Aseret Jemei Tesjoeva en Yom Kippoer:

Als Rosj Hasjana voorbij is begint een periode van tien dagen om het vorige (oude) jaar rustig te overdenken en deze periode noemen ze Aseret Jemei Tesjoeva (tien dagen van inkeer) en daarna wordt deze tiendaagse periode afgesloten met de Grote Verzoendag … Yom Kippoer.

Namens mij wens ik alle Joden een Shana Tova (goed jaar) toe.

4aacabd0554893ddb71630c7b6999f42_medium.

En morgen ben ik uitgenodigd om het te komen vieren en dat vind ik best, maar ik ga nu eenmaal geen enkel religieus gebouw binnen en dus beperk ik me tot het vieren bij een goede vriendin thuis. Bovendien heb ik morgenavond een belangrijke vergadering in Arnhem.

acc3900608fabe9828885c677fa15622_medium.

*Candice*

En zo stromen al de hele dag door de reacties en berichten op mijn Facebook binnen na mijn zelfde nieuwjaarswens voor alle Joden als dat ik hier heb geplaatst. Daar heb ik die wens in alle drie de Israël  groepen waar ik lid van ben geplaatst.

En het stelt voor anderen misschien wel niet veel voor, maar voor mij wel. Ik vind het wel mooi!

09/09/2018 10:59

Reacties (10) 

1
12/09/2018 07:53
Hoewel ik iedere vorm van religie als irrationeel zie, kan ik dit artikel wel waarderen voor zijn sociologische en historische waarde.
1
12/09/2018 08:42
Merci. Ik ben net als jij geloofsloos, maar kan het respecteren van gelovigen die er niet mee te koop lopen en het gewoon in alle rust belijden.
1
11/09/2018 07:53
Leerzaam stuk. Ik wist niet hoe de Joodse jaartelling in elkaar stak. Behoorlijk ingewikkeld als je het mij vraagt. Niettemin omdat het Rosh Hashanah is, wens ik jou in ieder geval ook: een goed nieuw jaar!
1
11/09/2018 09:00
Het is tamelijk ingewikkeld, zeker voor wie er nooit mee te maken heeft.

Merci.
1
09/09/2018 21:28
Wist wel dat er een andere jaartelling gehanteerd werd, maar veel verder dan dat ging mijn kennis hierover niet.
1
09/09/2018 21:40
Vandaar dat ik het een keer kwam uitleggen. Ik wist al wel het e.e.a. maar ook niet alles.
1
09/09/2018 22:24
Wens je nu een Shana Tova
09/09/2018 22:31
1
09/09/2018 15:07
Dit heb ik allemaal nooit geweten. Wél dat ze een andere jaartelling hebben, maar niet dat ze het jaar zelf ook anders indelen.
Heel interessant, deze uitleg.
1
09/09/2018 16:27
Het is heel apart.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert