Zon en zonnestelsel (4) sterrenstelsels op ramkoers!

Door ZiaRia gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

7121f030111c0b271b15c1833e702c31_medium.Astronomie-wetenschappers van vandaag de dag zijn als moderne profeten. Zij voorzien een apocalyptische toekomst, die onontkoombaar is. Het grote sterrenstelsel Andromeda en ons eigen sterrenstelsel de Melkweg koersen namelijk af op een frontale botsing. Hoe het de planeten van ons zonnestelsel daarbij zal vergaan, is nog geheel onduidelijk; de botsing van de sterrenstelsel zal namelijk over een lang tijdsbestek verlopen en zoveel hitte genereren, dat vele planeten kunnen exploderen of wegsmelten. Naar alle waarschijnlijkheid is er dan geen mens meer op Aarde om het spektakel te aanschouwen (zie daarvoor ook: Hoe-zal-het-ons-zonnestelsel-vergaan?).

Milky Way (Melkwegsterrenstelsel)

03ff70738a9c0b1f60f05d8c8443a14d_medium.Wat wij kennen als de Melkweg, is een sterrenstelsel van gemiddelde grootte, waarvan ons zonnestelsel deel uitmaakt. De Melkweg is een zogenaamd balkspiraalstelsel, dat spiraalvormige armen bezit, die niet vanuit een centraal punt, maar eerder vanuit een centrale ‘balk’ of ‘streep’ lijken te komen. De Amerikaanse astronoom Edwin Hubble (1889-1953) onderscheidde deze balkspiraalstelsels in vier verschillende typen; voor wat de Melkweg betreft is men er echter nog niet uit of deze tot het eerste, het tweede of het derde type behoort. Mits donker genoeg, kan de Melkweg vanaf de Aarde worden gezien als een oplichtende, melkwitte sterrenband door de hemel, waarvandaan ook ooit de benaming afstamde. De Melkweg bevat naar schatting circa 400 miljard (400.000.000) sterren, die door de onderlinge zwaartekracht binnen het sterrenstelsel worden vastgehouden.

Andromedasterrenstelsel

1be22366222abc5be01abb91b760abe9_medium.Het Andromedasterrenstelsel, ook wel de Andromedanevel genoemd, is een spiraalvormig sterrenstelsel, dat als ‘naaste buur’ het dichtst bij de Melkweg ligt. Het sterrenstelsel is genoemd naar het sterrenbeeld Andromeda. Dit is er één van 48 in de oudheid aan het firmament ontdekte stelsels, die in de 2e eeuw door de Grieks-Romeinse sterrenkundige Claudius Ptolemaeus werden beschreven. Rond het jaar 964 was het de Perzische astronoom Abd al-Rahman al-Sufi, die niet het Andromedasterrenbeeld, maar het Andromedasterrenstelsel voor het eerst in zijn boek van ‘vaste sterren’ opnam als een ‘nevelachtige vlek’. Het zou echter nog tot de jaren 1920 duren, voordat observaties en metingen aantoonden, dat de Andromedanevel niet slechts een stofwolk of ander vaag object aan de sterrenhemel was, maar een apart spiraalvormig sterrenstelsel. Vòòr die tijd had men gemakshalve aangenomen, dat de Melkweg het enige sterrenstelsel in ons universum was en dat andere spiraalnevels slechts objecten daarin waren.

Het Andromedasterrenstelsel is overigens geen kleintje. Het bevat naar schatting meer dan een biljoen (1.000.000.000.000) sterren; dat is meer dan tweemaal zo veel als de Melkweg.

Botsing in het universum

d257e3ab85860e798d4f7f4d8cab2fe5_medium.Wetenschappers hebben al langere tijd vermoed, dat het Andromedasterrenstelsel ooit in de verre toekomst wel eens in botsing zou kunnen komen met ons eigen sterrenstelsel de Melkweg, maar tot voor kort kon niemand daar iets met zekerheid over zeggen. Inmiddels is er echter geen twijfel meer. Nieuwe astronomische kennis van en inzichten in de bewegingen van de onderlinge sterrenstelsels (door onder meer de Hubble Telescope en andere ruimtesonden) en vergevorderde wiskundige berekeningen laten het onomstotelijk zien: de sterrenstelsels van Andromeda en de Melkweg liggen op ramkoers! Omdat beide sterrenstelsels echter op toch flinke afstand van elkaar liggen, zal het nog geruime tijd duren voor het zover is. We hoeven ons nog niet ongerust te maken; naar verwachting duurt het nog zo’n 4 miljard jaar voor het zover is.

Hoe zou de botsing van de twee sterrenstelsels kunnen verlopen?

Van de Aarde af gezien, zou de botsing met het Andromeda sterrenstelsel een bijzonder spectaculair gezicht zijn. Allereerst zouden de sterren van Andromea helderder en helderder en daarna groter en groter worden, naarmate het sterrenstelsel dichterbij zou komen.

196cd0e01bdf089c4835a2213541fc8e_medium.Dan zou de botsing van de uiterste randen van de twee sterrenstelsels – naar verwachting omstreeks 3 miljard jaar na nu – beginnen. Met de eerste sterren en planeten, die met elkaar in botsing komen en elkaar verpulveren, zullen enorme wolken van allerlei soorten stof ontstaan. Uit dit stof zullen na verloop van voldoende tijd weer nieuwe sterren kunnen worden gevormd, hetgeen ongetwijfeld als een soort interstellair vuurwerk aan de hemel te zien zou zijn.

58aec378869111057e3317c84b765ba8_medium.Sterrenstelsels bestaan echter – behalve uit sterren en planeten – ook voor een heel groot deel uit lege ruimte. De kans dat een ster op een andere botst is dan ook zeker niet onmogelijk, maar wel klein; alleen daar waar sterren opeengepakt en dicht bij elkaar staan, is de kans op een botsing vele malen groter, zeker wanneer ze op hun koers een soortgelijk sterrencluster tegenkomen.

Wanneer de botsing van de twee grote en zeer uitgestrekte sterrenstelsels over een (enorme) lange tijd plaatsvindt, zullen ze naar verwachting ‘als geesten in de nacht’ door elkaar heen vloeien met natuurlijk hier en daar het onvermijdelijke, eerder genoemde instellaire vuurwerk.

Wanneer zal ons ZONNEstelsel botsen op het Andromedasterrenstelsel?

a4eaab4bf7ca37cf21f52609d5f51386_medium.Ons zonnestelsel bevindt zich in een veel minder ‘dichtbesterd’ gedeelte van de Melkweg en ligt ook ver van het (drukke) centrum ervan. Als we het centrale deel van de Melkweg vergelijken met een grote stad, dan ligt ons zonnestelsel in die verhouding zogezegd ergens aan de buitenkant van de verre, niet zo volbebouwde voorsteden.

De prognose voor het overleven van de botsing der giganten is voor ons zonnestelsel eigenlijk verbazingswekkend en verrassend goed. De kans is namelijk groot, dat ons zonnestelsel dan niet met één of meer Andromedasterren, maar met een deel van de lege ruimte binnen dit sterrenstelsel in botsing zou kunnen komen. Ons zonnestelsel, met een zich inmiddels tot ‘rode reus’ ontwikkelende Zon, zou deze megabotsing dus zomaar eens kunnen overleven. Het is echter de ontwikkeling van de Zon zelf, die het bestaan van leven BINNEN het zonnestelsel (zeker op Aarde) niet of bijna niet meer mogelijk maakt (zie ook: Sterrenleven-van-de-Zon).

Wat zou er na de botsing van de sterrenstelsels kunnen gebeuren?

In naar schatting zo’n 2 tot 4 miljard jaar vanaf nu, tijdens en na de botsing van de twee sterrenstelsels, zal de onweerstaanbare zwaartekracht van enerzijds de (dan waarschijnlijk ‘gefuseerde’) centra van de twee sterrenstelsels (naar alle waarschijnlijkheid ‘zwarte gaten’) en anderzijds die van de oude, overlevende en de nieuwgevormde sterren alle hemellichamen bij elkaar houden, totdat weer een nieuw, gecombineerd sterrenstelsel is ontstaan.

361f9c9da0f064157b83eae57a31cff6_medium.Al hetgeen de botsing overleeft of juist door de botsing wordt ‘geboren’, zal zich herschikken in dit grote nieuwe supersterrenstelsel, dat inmiddels van wetenschappers al de bijnaam ‘Milkdromeda’ heeft gekregen. Zouden er in die verre, verre, verre toekomst nog ergens nazaten van de mensheid leven, die hiervan getuige kunnen zijn? Wellicht, maar dan elders op een andere (overlevende) planeet en zeker niet op Aarde. Onze huidige planeet is tegen die tijd wellicht al door de Zon verzwolgen, maar in ieder geval door de verzengende hitte ervan al lang onleefbaar en onbewoonbaar geworden.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

c3dc9ce6a6a15163dbb484218b89e4d4_medium.(2018) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Zon-en-zonnestelsel-(1)-nu-en-in-de-toekomst

Zon-en-zonnestelsel-(2)-sterrenleven-van-de-zon

Zon-en-zonnestelsel-(3)-hoe-zal-het-ons-zonnestelsel-vergaan?

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

31/08/2018 08:36

Reacties (8) 

1
03/09/2018 09:09
leuk artikel
1
31/08/2018 10:16
Mooi artikel, en ook prachtige foto's.
Ach ja, wat is er niet vergankelijk? De ruimte waarbinnen dit zich afspeelt? De materie die zich steeds weer opnieuw formeert?
Voer voor filosofen.
1
31/08/2018 11:31
Inderdaad, niets is eeuwig en alles transformeert constant.
1
31/08/2018 09:44
Ongelooflijk knap, hoe astronomen, wiskundigen en wetenschappers dit allemaal weten te herleiden door hetgeen door beeldmateriaal (van de ruimtesonden) en observatie van de sterrenhemel is verzameld. De ultieme 'vuurwerkshow' moet dat zijn, zo'n langerekte, maar frontale botsing van sterrenstelsels.
1
ZiaRia tegen Oxalis
31/08/2018 09:45
Zeker weten!
1
31/08/2018 09:42
Weer machtig interessant! Zal een enorm spektakel zijn, zo'n sterrenstelselbotsing.
1
31/08/2018 09:40
Mooi artikel. Er staat ons zonnestelsel èn ons sterrenstelsel nog wat de wachten in de hele verre toekomst.
1
31/08/2018 09:26
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
Wat bestaan er toch veel sterren. Wat gebeurd er toch veel boven onze hoofden waarvan wij niet eens weten wat allemaal. Gelukkig gaat het bijna altijd goed. Graag gelezen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert