Luiaards, uniek trage en zeldzame zoogdieren

Door Robin93 gepubliceerd in Dieren en natuur

d9c5a2db2cc5c2ae6a182e145c50dffc_medium.De luiaard is een heel apart zoogdier. Luiaards komen alleen voor in Midden- en Zuid-Amerika. Het dier is aan zijn naam gekomen door de uiterst langzame manier waarop het zich voortbeweegt; het is in feite het langzaamste zoogdier ter wereld. Op de grond loopt een luiaard niet sneller dan ongeveer 2-2,5 meter per minuut en ook in de bomen verplaats het dier zich in ‘slow-motion’. De reden voor deze traagheid is echter niet luiheid, maar energiebesparing.

Luiaards hebben door hun plantaardige dieet van overwegend moeilijk verteerbaar boomblad namelijk maar weinig energie tot hun beschikking. Dat is ook de reden waarom ze vrijwel altijd ondersteboven in bomen hangen: hun klauwen kunnen de takken gemakkelijk vasthouden, zonder dat het hun enige energie kost.

Luiaard een prehistorisch dier

Wetenschappers zijn er zeker van: de luiaard is een heel oude diersoort die zo’n 100 miljoen jaar geleden oorspronkelijk behoorde tot één van de eerste groepen primitieve zoogdieren (Xenarthra). De luiaards waarvan de huidige soorten afstammen, zouden zich zeer waarschijnlijk al zo’n 60 miljoen jaar geleden van deze groep hebben afgescheiden en verder hebben ontwikkeld op het continent van Zuid-Amerika. De oudste luiaardachtige is de ‘Pseudoglyptodon’ die naar schatting ongeveer 33 miljoen jaar geleden leefde (fossielen hiervan zijn gevonden in Chili). Van de talrijke luiaardensoorten die zo’n 25 miljoen jaar geleden nog de tropische regenwouden van Zuid-Amerika bevolkten, zijn er zeker 90 uitgestorven.

Resterende luiaardsoorten, maar wel bedreigd

Wat hiervan uiteindelijk nog over is, zijn 2 verschillende soorten luiaards. 17efb6dd01a252c645230798de7f075d_medium.Er is de tweevingerige luiaard (Choloepus) die vooral ‘s nachts actief is, 2 vingers/nagels aan de voorpoten, maar 3 tenen aan de achterpoten heeft. En er is de drievingerige luiaard (Bradypus) die zowel overdag als ‘s nachts actief kan zijn – voor zover je bij luiaards natuurlijk over ‘actief’ kunt spreken. Daarnaast zijn er nog 6 ondersoorten, 2 van de tweevingerige luiaard en 4 van de drie-vingerige luiaard:

Tweevingerige luiaards:

  • Tweevingerige luiaard (Choloepus didactylus)
  • Hoffmannluiaard (Choloepus hoffmanni).

Drievingerige luiaards:

  • Escudo-eilandluiaard c7bbcd5518dcd1091726057201dfd6b0_medium.(Bradypus pygmaeus)
  • Kraagluiaard (Bradypus torquatus)
  • Drievingerige luiaard (Bradypus taridactylus)
  • Kapucijnluiaard (Bradypus variegatus).

De luiaard is overigens een uiterst bedreigde diersoort: van de Escudo-eilandluiaard en de drievingerige luiaard (Bradypus taridactylus) zijn er bijvoorbeeld minder dan 100 per soort in het wild levende exemplaren te vinden. Dit heeft deels te maken met de vernietiging van hun leefgebied door de mens, maar deels ook met hun trage levenswijze. Hierdoor ‘missen’ vrouwtjes soms de gelegenheid om tijdig een mannetje te vinden en te paren. Luiaards krijgen slechts één jong per jaar.

Luiaards en roofdieren

De natuurlijke vijanden van de luiaard zijn de panter (jaguar) en de harpij (een havikachtige). Hoewel de luiaard een langzaam zoogdier is en dus een gemakkelijke prooi kan zijn, hebben ze in de praktijk weinig te duchten van deze roofdieren. Hun hangende positie in bomen, hun trage bewegingen en hun vaak groenige kleur geeft luiaards veel beschutting en maakt hen bijna onzichtbaar. Zij komen zelden op de grond, alleen om te urineren of zich te ontlasten (beide gemiddeld maar 1x per week); alleen dan zijn luiaards kwetsbaar voor roofdieren. Hun grootste vijand is echter de mens en dan vooral door de vernietiging van hun leefgebied.

Hoe ziet een luiaard er uit?

31f245a6f4e9f2029a7c772b6522f955_medium.Drievingerige luiaards zijn ongeveer 60-80 lang en wegen tussen de 3,5 en 7,5 kilogram. Tweevingerige luiaards zijn iets groter. Beide soorten hebben lange poten met lange scherpe nagels en een ronde kop met kleine oren. Hoewel luiaards wel kleuren kunnen onderscheiden, is hun gezichtsvermogen slecht evenals trouwens hun gehoor. Luiaards moeten het daarom vooral hebben van hun reuk- en smaakvermogen om voedsel te vinden. Drievingerige luiaards hebben nog een kleine stompachtige staart, tweevingerige luiaards hebben dat niet.

De luiaard is ook verder een uniek zoogdier: de meeste zoogdieren hebben namelijk 7 ruggenwervels, maar tweevingerige luiaards hebben er maar 5-6, terwijl drievingerige luiaards er wel 9-10 hebben waardoor zij hun kop ongeveer 270 graden kunnen draaien. Die andere ontwikkeling van de ruggenwervels start overigens in de baarmoeder. Bij de ongeboren drievingerige luiaard ontwikkelen de onderste nekwervels zich als ruggenwervels terwijl er geen ribben worden gevormd. Bij de ongeboren tweevingerige luiaard gebeurt waarschijnlijk het omgekeerde.

Luiaards en hun vacht, kleur en geur

Omdat luiaards het grootste deel van hun leven ondersteboven in bomen hangen, groeit hun vacht andersom: van de poten naar de romp. Maar dat is niet het enige bijzondere. De vacht van een luiaard krioelt namelijk van de motten en heeft vaak ook nog een begroeiing van groene algen. Wetenschappers denken dat de luiaard echter een goede reden heeft voor zijn groezelige en onverzorgde vacht: motten en algen zouden namelijk een symbiotische relatie met de luiaard hebben die hen alle drie voordelen biedt.

f21f7486934c154e43b4c339f18688fd_medium.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Luiaards ontlasten zich slechts eenmaal per week en wel op de grond bij de boom waarin zij de rest van hun tijd verblijven. Dit is enerzijds goed voor de boom, want deze wordt bemest, maar anderzijds ook voor de motten die de vacht van de luiaard als beschutte voedings- en paringsplaats gebruiken. Bekend is dat deze motten hun eieren leggen in de ontlasting van de luiaard. Daarna springen zij weer op hun gastheer of gastvrouw. Wanneer de larven uitkomen, eten deze de ontlasting tot ze in motten transformeren en hun volwassen leven op een luiaard kunnen doorbrengen.

De vacht van een luiaard bevat veel organisch materiaal en bij regen houdt het ook nog eens veel vocht vast. Hierop gedijen zowel motten als algen: zij voeden zich met schimmels, parasieten en ziekteverwekkers en houden de vacht van de luiaard hier dus vrij van. Daarnaast verteren de algen ook de resten van de dode motten in de vacht.

Door de algen krijgt de vacht van de luiaard een groene kleur waardoor het dier beter gecamoufleerd is in de bomen. Ook geven de algen de luiaard een ‘boomachtige’ geur; de luiaard heeft dus geen specifieke geur van zichzelf die door een roofdier zou kunnen worden opgepikt.

Luiaards jong of oud, vriendelijk of gevaarlijk?

De levensduur van de luiaard hangt uiteraard sterk af van de soort en van de leefomstandigheden. Over het algemeen kunnen deze dieren in het wild een gemiddelde leeftijd behalen van 20-30 jaar; in gevangschap kan dat nog een flink aantal jaren langer zijn.

5afc137db42a642c89652c9ee2d0b9ae_medium.Men beschouwt (wilde) drievingerige luiaards meestal als vriendelijke dieren die je eventueel zou kunnen oppakken; ze worden in de binnenlanden van Midden- en Zuid-Amerika zelfs wel eens als huisdier gehouden. Luiaards hebben echter wel harde scherpe tanden waarmee ze kunnen bijten. Voor tweevingerige luiaards geldt dit vriendelijkheidspredicaat echter niet. Zij zijn van nature behoedzamer en veel sneller geneigd zich te verdedigen. Dit doen ze door prompt uit te halen met hun klauwen. Hoewel elke klauw maar twee nagels bevat, zijn deze zo scherp dat ze flinke verwondingen kunnen toebrengen en - naar verluid - zelfs een keel kunnen doorsnijden.

 

Copyright: Robin93.

(2018) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

d06207b79985fccb9be752858442434f_medium.Zie voor andere artikelen bijvoorbeeld ook:

De-mens-in-test-voor-aap-gezet-door-chimpansees

Leeuwen-en-beren-op-mijn-pad!

Mangroven-ideaal-voor-tropisch-bos-in-brak-water

of via:

https://tallsay.com/robin93

https://robin93artikelen.wordpress.com/

 

 

16/08/2018 13:10

Reacties (11) 

1
14/11/2018 06:56
ze zijn zo mooi
19/11/2018 09:18
Vind je? Ze lijken vriendelijk zonder meer, maar mooi dat weet ik niet.
1
19/08/2018 18:57
prachtig artikel en weer heel wat bijgeleerd over de luiaard.
1
17/08/2018 12:25
Geweldig mooi artikel! Jammer dat het beest zo lelijk is.
1
17/08/2018 16:06
1
16/08/2018 19:25
Leuk artikel over dit bijzondere dier, ze zijn leuk en koddig om te zien. Vreselijk dat de mens bezig is om ze na die miljoenen jaren van deze aardkloot te laten verdwijnen.
1
16/08/2018 14:21
Ze worden ook regelmatig overreden door auto's, als ze uit hun leefgebied verdreven worden. Dat gebeurt vaak in Brazilië en andere Zuid-Amerikaanse landen. Ze kunnen niet op tijd wegkomen omdat ze zo langzaam bewegen. Ook worden ze nog wel eens geëlektrocuteerd als ze in bovengrondse leidingen klimmen.
Jammer, het is een heel apart en leuk dier.
1
16/08/2018 15:13
Gruwelijk eigenlijk voor zo'n bijzonder dier dat ouder is dan de mensheid.
1
16/08/2018 14:05
Leuke kopjes hebben ze beslist. Om ze nu op te pakken of als huisdier te houden, lijkt me nu weer niet zo'n goed idee.
1
16/08/2018 14:04
Mooi stuk over deze bijzondere dieren. Ik kende ze eigenlijk alleen maar van natuurprogramma's op tv.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert