Infectieziekte lymeborreliose (ziekte van lyme)

Door Yneke gepubliceerd in Gezondheid

Lymeborreliose is een infectieziekte. Deze wordt veroorzaakt door verschillende leden van het geslacht borrelia;  schroefvormige bacteriën (spirocheten) van 3-8 micrometer lengte. Het is een vectorziekte. Een vectorziekte is een ziekte die afhankelijke (voor een deel of volledig) is van verspreiding door vectoren zoals muggen, vliegen, parasieten en teken. De schapenteek (deze komt het meest voor in Nederland) en de hertenteek behoren tot deze insecten die deze vectorziekte overdragen.

De ziekte van lyme is vernoemd naar een klein dorpje in Connecticut (staat in de Verenigde Staten). Dat dorpje heet Old Lyme waar in 1975 een epidemie uitbrak van deze ziekte. In 1764 werd in Schotland deze ziekteverschijnselen en de relatie met teken al beschreven door de bioloog en predikant John Walker. In die tijd trokken veel mensen weg uit dat gebied naar Noord-Amerika. Het is niet uit te sluiten dat de bacterie toen met één van de emigranten is meegereisd.

Internist Alfred Buchwald in het Duitse Breslau beschreef in 1883 de ziekte die tegenwoordig bekend staat onder de naam Acrodermatitis chronica atrophicans, wat het derde stadium van de ziekte van lyme is. In 1909 besprak de Zweedse dermatoloog Avrid Afzelius op een congres een geval van ringvormige rode huidafwijkingen bij een oudere vrouw die een tekenbeet had opgelopen. Hij noemde deze huidafwijking erythema migrans. In 1950 werd algemeen de relatie met tekenbeten en een combinatie van symotomen erkend en behandeld met penicilline.

Toen in 1975 in het dorpje Old Lyme een groot aantal jonge mensen gewrichtsklachten ontwikkelden, werd door onderzoekers van Yale-universiteit ontdekt dat het om dezelfde ziekte ging als de in Europa door teken overgebrachte aandoening.

DNA van borrelia is teruggevonden in een teek uit 1884 in een Duits museum en bij een dode muis uit Cape Cod een schiereiland aan de kust van Massachusetts, die overleden is in 1894. In de Italiaanse 5300 jaar oude ijsmummie Ötzi is borrelia-DNA aangetroffen. Hiermee is hij de oudste 'bekende' drager van deze ziekte.

Bij de uitbraak van deze ziekte in 1975 was het Polly Murray die zelf deze ziekte had en moeder was van twee kinderen met gewrichtsklachten, die aandrong op verder onderzoek. Uiteindelijk werd Allan Steere, die toen dermatoloog in opleiding was bij Yale-universiteit en inmiddels hoogleraar reumatologie aan de Harvard-universiteit is, erop afgestuurd.

Hij onderzocht patiënten en vernam van een Europese arts dat het beeld van deze ziekte overeenkomsten vertoonde met erythema migrans, waarvan men dankzij Alfred Buchwald wist dat het een relatie had met tekenbeten.

Ondanks dat dit toen al bekend was, duurde het nog tot 1982 voordat Willy Burgdorfer een in Zwitserland geboren Amerikaanse wetenschapper de verantwoordelijke bacterie ontdekte die naar hem is genoemd borrelia burgdorferi. Teken dragen soms de bacteriën borellia bij zich, dit is dus niet bij alle teken het geval. Door een tekenbeet kan een mens hiermee geïnfecteerd worden.

Lymeborreliose is een systeemziekte met een grillig verloop. Het heeft vele verschijningsvormen. Deze worden steeds diverser doordat er steeds vaker co-infecties optreden met andere ziekteverwekkers. De wetenschappelijke informatie is deels tegenstrijdig en vertoont nog lacunes, (onduidelijkheden).

Het is inmiddels wel mogelijk om de bacterie te kweken en in een hoge percentage van de gevallen lukt het om DNA van de bacterie aan te tonen. Dit doen ze doormiddel van een polymerasekettigreactie;http://nl.wikipedia.org/wiki/Polymerasekettingreactie. De gouden standaard onbreekt nog, dat wil zeggen dat de diagnose met de grootste zekerheid nog niet gevonden is. Dat telt ook voor de behandeling, de definitie van genezing en voor het vastellen van het effect van een behandeling. Met de toename van kennis en de ontwikkeling van technieken wordt  lymeborreliose wel steeds meer een 'gewone' spirocheteinfectie die ontdekt wordt en behandeldbaar is.

Teken zitten in het struikgewas, bomen en op grassprieten te wachten tot hun gastheer of - vrouw langskomt. Ze detecteren ons door onze uitgestraalde lichaamswarmte en wellicht door geur. Na een wandeling door de natuur is het verstandig jezelf op teken te controleren. Dat wil niet zeggen dat je het altijd kan voorkomen, de teek kan al gebeten hebben. Het kan zeker bij lange wandelingen of een lang verblijf in de natuur ook weer van je af gegaan zijn nadat het je al besmet heeft met borrelia. Niet elke teek draagt borrelia bij zich.

82394066a7044bb77336546af64587a0_medium.

Ondanks de enge insecten waaronder teken hoop ik dat men blijft genieten van de natuur. Neem de natuur en jezelf serieus. Zeker waar het op insectenbeten aankomt is het belangrijk de beet te herkennen. Zo niet schaam je niet om er een huisarts naar te laten kijken. 

Stadium 1 van lymborreliose begint meestal met een rood vlekje vaak na 4 à 10 dagen, bijna altijd binnen drie maanden na een tekenbeet. In de loop van de dagen of weken breidt het zich uit tot 5-40 cm in diameter. Min of meer een rode ovale vlek met vanuit het centrum een verbleking. De plek is meestal pijnloos, waardoor het nauwelijks ontdekt wordt als men het niet gezien heeft. Deze afwijking of vlek wordt erythema (chronicum) migrans genoemd.

Bij de locatie huidinfectie wordt spierpijn, griepachtig ziektebeeld, koorts en keelpijn gezien. Als erythema migrans wordt geconstateerd is er vrijwel zeker sprake van lymeborreliose. De meeste patiënten hebben geen tekenbeet opgemerkt, want een teek prikt niet.

Bij patiënten met erythema migrans is seriologisch bloedonderzoek meestal niet nodig, sommige artsen doen het voor de zekerheid terwijl men wel zo spoedig mogelijk met antibiotica begint om de bacterie tegen te gaan.

Stadium 2

Na de tekenbeet kan borrelia burgdoferi in de bloedbaan terechtkomen. Dit leidt tot gedissemineerde infectie. In tegenstelling tot wat eerder gedacht werd dat het weken tot maanden zou duren, zijn er sterke aanwijzingen dat binnen enkele etmalen de bacterie al aan het uitzaaien (dissemineren) is en onderanderen het centrale zenuwstelsel kan infiltreren. Hierdoor ontstaat een gestoorde prikkelgeleiding die zich kan uiten als verlamming en/of sensibiliteitsafwijkingen.

Via de bloedbaan wordt de bacterie in het lichaam verspreidt. Meestal is de bacterie maar kort in de bloedbaan aanwezig. Hoewel de bacerie in elk orgaan terecht kan komen ontstaan de meeste ziekte verschijnselen bij het hart, de gewrichten of in het zenuwstelsel.

 

Stadium 3

Chronische lymeborreliose is wanneer de ziekteduur langer dan een jaar duurt. Hierbij is het moeilijk te constateren doordat de verschijnselen komen en gaan. Ook is het niet bij iedereen bekend dat de klachten in relatie staan met lymeborreliose. Er zijn sterke aanwijzeingen dat naarmate de infectie van lymeborreliose langer duurt dat het veel kenmerken van een multisysteemziekte vertoont. In een latere fase van de ziekte kunnen er chronische neuroborreliose op de voorgrond staan. Encefalopathie (ziekte van de hersenen). De diagnose is moeilijk omdat het vaak sluipend is. meestal komt het pas bij een gedegen onderzoek aan het licht. de symptomen die bij lyme-encefalopathie relatief vaak gezien worden zijn; 

  • geheugenproblemen
  • stemmingswisselingen
  • problemen met woordvinding.
  • overgevoeligheid voor zintuigelijke prikkels
  • slaapstroornis

Psychiatrische beelden die door lyme-encefalopathie veroorzaakt kunnen worden zijn;

angststoornissen
dementie
psychotische stoornissen
ADHD
stemmingstoornissen
 
Behandeling
 
Kort na een tekenbeet wordt 10- tot 21 dagen 2x daags 100 mg doxycycline het meest genoemd als behandeling (dan moet je het wel door hebben dat je een tekenbeet hebt, dat is meestal het probleem bij het snel behandelen ervan).
Een rode vlek die steeds groter wordt en een kring krijgt en bleek is vanuit het centrum, waar meestal een donker plekje zit waar de teek gebeten heeft is een serieuse aanleiding om naar de dokter te gaan. Beter onnodig dan te laat. 
 
 
Bedankt voor het lezen.
-Yneke-
02/08/2018 05:00

Reacties (18) 

1
05/08/2018 13:53
Het is al voorgekomen dat mensen met bepaalde ziekteverschijnselen die jaren aan het dokteren waren niet serieus werden genomen , en waarvan uiteindelijk bleek dat ze de ziekte van Lyme hadden.
Yneke tegen Mippel
05/08/2018 17:02
Klopt. Dan heeft men de link met de lyme niet weten te leggen. Je wordt dan meestal als reumapatiënt behandeld of krijg je medicatie voor migraine, hartritmestoornissen of dergelijke. Terwijl het wel vanuit de besmetting met lyme ontstaan is, Dankjewel Mippel
2
04/08/2018 09:23
Goed en duidelijk artikel. Besmette tekenbeten zijn ronduit gevaarlijk en een rode rand om een beet is als een rode vlag. Toch heb ik al van een aantal mensen gehoord, die na een tekenbeet nooit een rode rand hebben gezien, maar wel de gevaarlijke besmetting bleken te hebben. Het blijft dus altijd opletten en oppassen geblazen.
2
Yneke tegen Oxalis
04/08/2018 14:29
Inderdaad altijd opletten en ermee naar de huisarts gaan bij twijfel. Dankjewel Oxalis.
1
03/08/2018 07:29
Yneke tegen Rob
04/08/2018 14:29
Heel eng inderdaad, dankjewel Rob
1
02/08/2018 20:05
Bijzonder interessant! Goede info.
1
Yneke tegen Theun50
04/08/2018 14:28
Dankjewel Theun
1
02/08/2018 17:18
Prima en duidelijk info. Zeker met dit weer struinen mensen met blote armen en benen door de natuur, na afloop even je lijf checken op mogelijke aanwezigheid van een teek kan inderdaad veel ellende voorkomen.
04/08/2018 14:28
Heel belangrijk inderdaad, altijd checken na het natuur struinen. Dankjewel Willemijntje
1
02/08/2018 15:33
Duidelijke informatie, er word steeds meer op gelet en eerder gesignaleerd, maar nog steeds weet niet iedereen waar op te letten, dus hoe meer erover geschreven word hoe beter ;-)
04/08/2018 14:27
Helemaal waar, je kunt er niet genoeg over te weten komen om de ernst ervan in te zien. Dankjewel Mereltje
1
02/08/2018 12:02
Het is een héél interessant artikel Yneke.
De goede informatie kan hopelijk helpen bij mensen die ermee te maken hebben.
Men kan er niet snel genoeg bij zijn om erger te voorkomen. Maar daarom is het herkennen van zo'n tekenbeet én eventuele bijverschijnselen van groot belang.
Dank om dit te delen
X
1
04/08/2018 14:26
Heeeyy mooie nieuwe profielfoto van je! Er vroeg bij zijn is zeker van belang. De bacterie zelf is slim. Het kan zich zelf inkapselen ter bescherming voor zichzelf tegen de antibiotica en tegen het menselijk immuunsysteem daarom is het zo ingewikkeld om te weten of een antibiotica heeft geholpen en of het dissemeren ook werkelijk gestopt is. Graag gedeeld ;-) Dankjewel Chrisrik x
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert