Gezondheid van hond en kat: de lever en de galblaas

Door Oxalis gepubliceerd in Dieren en natuur

c35f08e01088f3ee0799c2e451b33e88_medium.De lever is het grootste orgaan in het lichaam van de hond of de kat. Anders dan bij de mens, kan de lever bij de hond of kat vaak niet of niet goed worden gepalpeerd (met de vingers worden afgetast), omdat het orgaan goed beschermd onder de ribbenkast ligt.

De lever is een uitermate belangrijk orgaan, dat talrijke onontbeerlijke functies in het lichaam uitvoert.

Daartoe behoren onder meer:

  • De lever beheert de voedingsstoffen, zoals eiwitten, vetten en koolhydraten, zet ze om in andere soorten moleculen en slaat deze stoffen op voor wanneer het lichaam deze nodig heeft.
  • De 57fa11e1515d885a4179b901e8b8565f_medium.lever vervaardigt stollingselementen voor het bloed, die ervoor zorgen dat bloedingen stoppen.
  • De lever reinigt het lichaam van giftige stoffen, zoals onder meer dode rode bloedlichaampjes, afvalstoffen en (restanten van) geneesmiddelen.
  • De lever slaat de mineralen ijzer en koper in het lichaam op, als kleine voorraad voor verder gebruik bij onder meer de aanmaak van rode bloedlichaampjes.
  • De lever produceert vitamine A, een vitamine die goed is voor de ogen, het afweer- en immuunsysteem en de huid.
  • De levert zorgt voor de opslag van vitamine B12(cyanocobalamine), een vitamine die nodig is voor een goede vorming van rode bloedlichaampjes. (Een tekort aan vitamine 12 kan leiden tot een bepaalde vorm van bloedarmoede, namelijk pernicieuze anemie.)
  • De lever produceert gal voor de verdere bewerking van vetten. Gal wordt in de galblaas opgeslagen.
  • Bij al deze processen binnen de lever komt veel warmte vrij en deze helpt weer om een evenwichtige lichaamstemperatuur te kunnen handhaven.

De lever en de spijsvertering

82cf130c634674555cd90af61483f8ce_medium.Hoewel de spijsvertering zich vooral voltrekt in het traject van de bek via de maag naar de darmen, speelt de lever er beslist een essentiële rol in.

Links: grootte van de lever bij hond en kat, in verhouding tot de grootte van de hersenen.

Om verteerd voedsel in het lichaam te kunnen opnemen, bevat de darm een uitgebreide bloedvoorziening. Dit bloed vanuit de darm, dat rijk is aan uit de maag opgenomen voedselmoleculen, komt via de poortader in de lever. Met name de vetten worden dan in de lever eerst verder bewerkt, voordat ze weer aan het bloed op weg naar de lichaamscellen worden teruggegeven.

De lever, de vetreserve en overgewicht

Alle voedingsmoleculen worden in eerste instantie omgezet naar glucose, omdat dit de brandstof is, die door al de lichaamscellen kan worden opgenomen. Wanneer er meer glucosemoleculen in het bloed worden aangevoerd dan voor het lichaam nodig is, dan wordt het overschot in de levercellen samengevoegd en omgevormd tot lange moleculen glycogeen. Op deze wijze slaat de lever ook (een teveel aan) vet op, want van de kleinere vetmoleculen kan eveneens glycogeen worden gemaakt; zo kunnen vetten dus in koolhydraten (hetzij in glucose, hetzij in glycogeen) worden omgezet.

Vetreserve

c28ea9299bf3dc4c63069d930057d438_medium.Glycogeen is een zetmeelachtige verbinding, die vervolgens eerst in de lever (en later in de spierweefsels) wordt opgeslagen als - in feite - een vetreserve.

Rechts: structuur van glycogeen.

Is de toevoer van brandstof in het bloed te laag en is er extra aanvoer nodig, dan kan de lever dit glycogeen weer omzetten in glucose, om de lichaamscellen van brandstof of voeding te voorzien, om energie te leveren voor de (chemische) processen van de lever zelf of voor de warmteproductie van het lichaam. Dit omzettingsproces van (de reservevoorraad) glycogeen naar direct in het bloed opneembare glucose vindt overigens plaats onder invloed van insuline, dat in de alvleesklier wordt aangemaakt.

De lever controleert op deze wijze de concentratie van de voedingsstoffen in het bloed en verhoogt of verlaagt deze in overeenstemming met de activiteit in de lichaamscellen. Wanneer de spieren bijvoorbeeld door extra activiteit veel brandstof nodig hebben, zorgt de lever dat die extra brandstof kan worden geleverd door glycogeen om te zetten in glucose.

Overgewicht

f303fb6d401270882d9fdeb26cfddb45_medium.Een eerste overduidelijk probleem bij een regelmatig teveel aan voedingsstoffen, dat het lichaam niet gelijk kan verwerken, is natuurlijk een te grote vetreserve oftewel overgewicht. Overgewicht bij hond of kat kan – net als bij de mens – leiden tot een scala aan gezondheidsproblemen, van artrose tot diabetes en zelfs kanker.

De lever en de afbraak van eiwitten

In geval er in het lichaam meer eiwit is opgenomen dan nodig is, wordt er geen voorraad van in het lichaam aangelegd, maar breekt de lever het overschot af. Het gaat hierbij dan echt alleen om de eiwitten of aminozuren, die het lichaam niet gelijk kan gebruiken voor de vorming van lichaamseigen eiwitten of andere moleculen. De stikstof uit deze afgebroken eiwitten wordt omgezet in ureum, waarna dit afvalproduct via het bloed naar de nieren wordt afgevoerd om vervolgens in de urine het lichaam te verlaten. Het restant wordt als brandstof naar de lichaamscellen of weefsels getransporteerd, die het dan zullen verbruiken.

Abnormale verbranding van eiwitten

b1c6432b2633ce6da5db8747810fea5f_medium.Wanneer het lichaam van de hond of kat echter vrijwel alleen eiwitten gaat verbranden, is er iets ernstig mis. Het zullen dan juist de afvalstoffen hiervan zijn, die voor grote problemen gaan zorgen. De reden voor een dergelijke hoofdzakelijke eiwitverbranding is meestal een nog niet gediagnostiseerde diabetes, waarbij de lichaamscellen (door een tekort aan insuline of door insulineresistentie) geen glucose meer uit het bloed kunnen opnemen. Het lichaam zal dan de eigen eiwitten als brandstof opgebruiken.

7eeef02f662cde639d21495c4d98ab3e_medium.Gevolgen hiervan zijn onder meer vermagering (van vooral spierweefsel), algehele verzwakking en dorst. Op termijn vergiftigt het dier zichzelf door de afvalstoffen van de eiwitten; dit noemt men een ketoacidose.

Het dier kan in coma geraken en sterven. Behandeling door een dierenarts is onontbeerlijk wil het dier het overleven.

Gal en galblaas

De levercellen produceren gal, een alkalische vloeistof van onder meer galpigmenten, galzouten, lecithine en cholesterol. Gal is nodig voor de bewerking van vetten. De galpigmenten zijn de afbraakproducten van de kleurstof van de rode bloedlichaampjes, oftewel hemoglobine. De kleurstof van de galpigmenten wordt ook wel bilirubine genoemd en deze is verantwoordelijk voor het kleuren van de ontlasting.

91979b2075540d0cbfe7850d04b2f3da_medium.De galzouten zijn in staat om de oppervlaktespanning van de vetten zodanig te verminderen, dat ze tot kleine druppels kunnen worden afgebroken. Hierdoor kunnen de vetsplitsende enzymen van de alvleesklier beter op de vetten inwerken, zodat ze uiteindelijk kunnen worden omgezet in glucose.

De gal, die door de lever wordt uitgescheiden, vloeit via kleine en grotere galkanalen. Deze monden uiteindelijk uit in de galblaas. De galblaas is dan ook niet meer dan een soort zakje, waarin de gal wordt bewaard en van waaruit de galgang naar de dunne darm loopt. Deze galgang en de de uitgang van de alvleesklier in de dunne darm liggen overigens dicht bij elkaar.

Geelzucht

0a5b2013f3e87a0be0014e0d50075c0c_medium.Een afsluiting van de galgang door (meestal) een galsteen (ontstaan door kristalvorming van cholesterol) kan over het algemeen snel worden herkend. Het oogwit, het tandvlees en de huid kleuren dan geel door de ophoping van galpigmenten in het bloed en de weefsels; deze aandoening wordt geelzucht genoemd.

Links: geelzucht bij kat (bij de huid van het oor).

Ook aan de kleur van de ontlasting kan een galafsluiting worden herkend: door het ontbreken van de bilirubine zal de ontlasting wit tot lichtgrijs gekleurd zijn. Onderzoek en behandeling door een dierenarts is dan noodzakelijk.

 

Oxalis.

© 2018, foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

Rechts: geelzucht bij hond (bij de ogen).

fafbd2aa102a3f8c4f72b1bd7d644f1d_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Gezondheid-van-hond-en-kat-spijsvertering-en-darmstelsel

Gezondheid-van-hond-en-kat-problemen-met-de-spijsvertering

Gezondheid-van-hond-en-kat-darmparasieten

Gezondheid-van-hond-en-kat-de-alvleesklier-en-mogelijke-problemen

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

 

12/07/2018 14:14

Reacties (9) 

1
15/07/2018 19:40
Zeer helder en interessant artikel
1
13/07/2018 03:02
Mooi duidelijk artikel met goede info
1
13/07/2018 00:06
Leuk informatief artikel.
1
12/07/2018 23:02
Goed en duidelijk artikel.
1
12/07/2018 21:24
Prima info
1
12/07/2018 18:04
Organen zijn van levensbelang bij mens en dier.. goed artikel
1
12/07/2018 15:08
Weer het nodige bijgeleerd over het wel en wee bij sommige van onze huisdieren.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert