Literatuuranalyse 'Het gouden ei'

Door Appeltjerood gepubliceerd in Boekverslagen

Titel
Saskia had ooit een droom waarin ze opgesloten zat in een gouden ei, die door het heelal zweefde. Ze kon niet sterven voordat ze tegen een ander ei aan zou botsen dat ook in het heelal zeefde. Aangezien het heelal ongelofelijk groot is was de kans op een botsing erg klein en was Saskia voorbestemd om opgesloten te blijven zitten.

Toen Saskia deze nachtmerrie aan Rex vertelde had hij haar ermee geplaad, maar acht jaar na Saskia's verdwijning krijgt hij diezelfde droom die hij opvat als een teken van Saskia en gaat hij opzoek naar Saskia.

Levend begraven zijn lijkt op opgesloten zitten in een gouden ei, net als het eindeloos wachten op Saskia zonder te weten waar ze is en wat er gebeurd is. 

De schrijver
De schrijver van dit boek heet Hans Maarten Timotheus (Tim) Krabbé hij is geboren in Amsterdam op 13 April 1943. De ‘Vertraging’ ‘Een tafel vol vlinders’ en ‘De Renner’ zijn bekende boeken van de schrijver. In vele boeken is de passie voor schaken en wielrennen van Tim Krabbé terug te vinden. Ook schrijf hij misdaad boeken, zoals dit boek.    

Genres die hij heeft geschreven zijn: poëzie, roman, thriller, kort verhaal, column, essay en biografie.

Typerend voor Krabbé is dit citaat: ''Iedereen heeft een leeftijd die hij zijn hele leven is. Toen we het daar in gezelschap eens over hadden, riep iemand tegen mij: ‘Jij bent dertien.’ Ik vond dat een ongelooflijk compliment. In m’n hart ben ik ook hoogstens dertien, dat moet wel duidelijk maken wat ik van m’n eigen karakter vind.''

Bronnen:          https://nl.wikipedia.org/wiki/Tim_Krabb%C3%A9
                        http://www.zoekboekverslag.nl/boekverslag_incach.php?gid=9638

Samenvatting
Rex Hofman en Saskia Ehlvest kennen elkaar al een tijd en zijn op weg naar hun vakantiebestemming in Frankrijk. Onderweg stoppen ze bij een benzinestation, Saskia gaat iets te drinken halen. Maar ze keert nooit meer terug van het tankstation. Rex doet zijn uiterste best haar te vinden, hij ondervraagt medewerkers, belt de politie en neemt ook contact op naar het hotel waar ze naar toe zouden gaan, maar niemand kan hem helpen. Saskia is spoorloos verdwenen.

Raymond Lemorne heeft al zijn hele leven vreemde gedachten. Zo vraagt hij zich op zijn zestiende af wat er gebeurt als hij van een flat afspringt. Het resultaat is dat hij zes weken in het ziekenhuis moet liggen. Eenentwintig jaar later is hij scheikundeleraar, getrouwd en heeft twee kinderen. Nadat hij een kind van de verdrinkingsdood heeft gered, vraagt hij zich af of hij ook in staat is om een misdaad te plegen. Vanaf dat moment begint hij met de voorbereidingen voor de perfecte misdaad; iemand levend begraven. De man laat zijn familie geloven dat hij zijn vakantiehuisje gaat opknappen.. Raymond werkt alles tot in de puntjes uit. Toch mislukken zijn eerste pogingen, omdat niemand in de auto van een vreemde man durft te stappen. Als Lemorne op een tankstation koffie haalt vraag Saskia hem naar zijn sleutelhanger waar de grote letter ‘R’ aan hangt. De man vertelt Saskia dat hij ze verkoopt dat ze er in zijn auto nog meer liggen. Zo lokt hij Saskia mee naar zijn auto, bedwelmt haar en rijdt met haar weg.

Acht jaar later is heeft is Rex verloofd met een nieuw meisje, Lineke. Toch denkt hij nog veel na over Saskia. Nadat hij een nachtmerrie heeft gehad over het gouden ei besluit hij een opsporingscampagne te starten. Hij roept in advertenties mensen op, die Saskia toen hebben gezien. Na een aantal dagen meldt een Franse Raymond zich. Rex herkent deze man: hij was de man met de mitella bij het tankstation, acht jaar geleden. Raymond wil hem wel vertellen wat er met Saskia is gebeurd, maar alleen als Rex hetzelfde lot ondergaat. Rex stemt toe, ook al weet hij dan zal sterven. Raymond neemt Rex mee naar het tankstation en laat hem koffie met een slaapmiddel drinken. Daarna vertelt Lemorne wat er was gebeurd. Als Rex wakker wordt, ligt hij op een matras in een doodskist onder de grond. Lieneke zoekt Rex maar van zowel Rex als Saskia werd nooit meer iets vernomen. 

Personages
Rex Hofman, medewerker van een populair jeugdtijdschrift, woont in Buitenveldert. Hij is negen jaar ouder dan Saskia. Zijn grootste probleem is dat hij niet weet wat er met Saskia gebeurd is. Zelfs als hij Saskia al acht jaar kwijt is en hij een andere vriendin heeft kan hij Saskia maar niet los laten en wil hij perse weten wat er gebeurd is met haar. ‘’Maar als ik terug mocht naar dat benzinestation dan zou ik dat doen.’’ (blz. 39) Zijn zoektocht naar Saskia wordt een soort obsessie. Het wordt zelf zo erg dat hij zijn eigen leven ervoor over heeft om erachter te komen wat er met Saskia gebeurd is.

Over zijn uiterlijk wordt niks verteld. In het begin van dit verhaal is deze rustige maar nieuwsgierige man 33 jaar en aan het einde van het boek is hij 41 jaar.

Rex' karakter veranderde gedurende het boek. Voordat Saskia ontvoerd werd, maakte Rex zich haast nergens zorgen over. Als Saskia vermist raakt begint hij zich steeds meer zorgen te maken en zelfs acht jaar later piekert hij nog over haar verdwijnen. Zo droomt hij zelfs over het gouden ei.  

Raymond Lemorne is een Fransman van ongeveer 50 jaar oud en woont in Autun. Hij is gelukkig getrouwd en heeft twee dochters, Denise en Gabrielle. De man geeft les als scheikunde leraar. Raymond heeft vaak last van vreemde gedachtes, zo vraagt hij zich op zijn zestiende af wat er gebeurt als hij van een flat afspringt.

Op een dag redde hij toevallig een jong meisje van de verdrinkingsdood. Raymond vraagt zich af of hij ook in staat is om een misdaad te plegen. Hij besluit de, in zijn ogen, perfecte misdaad voor te bereiden. Zo maakt hij een pot chloroform, koopt hij een pistool en een oude matras en verstopt hij alles in het vakantiehuisje, afkomstig uit een erfenis van zijn vrouw.

Lemorne schoot zonder pardon twee kampeerders dood. Rex en Saskia komen evenals door Raymond om het leven. Hoe veder je leest, hoe duidelijker het wordt dat hij ziek in zijn hoofd is.

Lemorne is wel erg doelgericht. Hij wil koste wat kost zijn doel bereiken en heeft daar alles voor over. Hij oefent door verschillende vrouwen naar zijn auto te lokken en noteert de dingen die hij fout deed want, alles moest perfect zijn.

Het woord ‘morne’ in de naam ‘Lemorne’ betekend in het frans ‘akelig’ of ‘somber’.* Zelfs over zijn naam is dus nagedacht.

Saskia Ehlvest wordt niet erg duidelijk beschreven. Wat wel in het boek staat is dat Sakia ijdel is, niet van autorijden houdt, vrij koppig is en ook ook kinderachtig kan zijn,naar Rex’ gevoel. Verder heeft ze rood haar en sproeten. Ook wordt beschreven dat ze last heeft van claustrofobie en daar wil ze dan niet alleen opgesloten zitten in bijvoorbeeld een auto of toilet.  

Lieneken, de vriendin van Rex, weet precies wat zich allemaal in Rex afspeelt wat betreft de verdwijning van Saskia en kan daarom met hem meeleven. Ze steunt hem ook in de dingen en laat Rex voelen dat ze wel een relatie met hem aan wil. Maar ze komt er al gauw achter dat Saskia altijd tussen hen in zal blijven staan. Ook al was Lieneke ten huwelijk gevraagd door Rex.

De enige rol die Lieneke in het verhaal speelt is de vriendin van Rex, maar ze heeft verder niet echt wat ondernomen. 

*bron: https://translate.google.nl/fr/nl/morne

Perspectief
De verteller van dit verhaal staat als het ware boven het verhaal en overziet alles, je weet van meerdere personages wat ze denken en voelen, zonder dat er sprake is van een ik-figuur. Het is dus een auctoriaal verhaal. Je ziet de gebeurtenissen als het ware vanuit Rex Hofman in de eerste twee hoofdstukken en het vierde hoofdstuk. ''Rex dekte ze toe met een grote kiezelsteen. Hij telde; het was de achterste paal van het einde van het hek.'' (blz. 11)

In het derde hoofdstuk wordt het verhaal vanuit het perspectief van Raymond Lemorne verteld. ''Lemore wist dat hij op hun beider desinteresse kon rekenen, al herkende hij in de ogen van Denise een voorproefje van de ondeugende feestjes die ze later in het huisje zou geven.'' (blz. 48)

In het laatste hoofdstuk kun je de situatie lezen door de ogen van de mensen bij Rex in de buurt en de politie. ''Toen Lieneke Rex’ brief kreeg was ze bezig aan de maandelijkse schoonmaakbeurt van haar kamer. Ze legde de brief op tafel en maakte eerst alles af.'' (blz. 92)

Ruimte
Het verhaal speelt zich op verschillende plaatsen en tijdstippen af. Het boek begint in Frankrijk, vlakbij een total-benzinepomp. Dit is een belangrijke plek, omdat Saskia daar ontvoerd wordt.

Een andere ruimte is het vakantiehuisje van Lemore. Dit huisje is in een slechte staat, en hij gebruikt het huisje als smoes om vaak weg te kunnen gaan om zijn voorbereidingen te treffen voor zijn daad die hij wil begaan. Het gebouwtje ligt 26  kilometer van Autun, aan de rand van een plaatsje dat Effours heet en direct aan de departementale weg, maar toch staat het verscholen en alleen. Ik denk dat dit de perfecte plek is voor een misdaad. Het huisje staat verscholen achter bomen en zo kon Lemore in alle rust een misdaad plegen.

Ook de plaats Amsterdam komt voor in het boek, daar hebben Lieneke en Rex een flatje.

Verhaalbegin
Het verhaal begint in de auto op de weg, vlakbij een total-benzinepomp. Rex en Saskia rijden naar het tankstation waar Saskia uiteindelijk wordt ontvoerd. Het verhaal loopt dus op naar een belangrijke gebeurtenis van het verhaal; de ontvoering van Saskia.

Afloop
Het verhaal heeft een gesloten einde. Het grootste probleem in dit boek is de vraag wat er met Saskia gebeurd is. Aan het einde van het boek weet je wat er met Saskia gebeurd is, ze is eerst buiten bewust zijn gebracht, levend begraven en vervolgens is ze overleden.

Tijd
Het verhaal speelt zich af tussen 1950 (het jaar waarin Lemorne 16 jaar was) en 1983 (het jaar waarin Rex overlijdt). De vertelde tijd is ongeveer 8 jaar. Eerst vertelt het verhaal het moment waarop Rex en Saskia op vakantie gaan en Saskia vermist wordt. Dan gaat het verhaal 8 jaar later verder (tijdverdichting) bij Rex en Lieneke en besluit Rex om opnieuw naar Saskia te gaan zoeken. Vervolgens wordt de geschiedenis van Raymond verteld. Pas aan het einde van het boek wordt duidelijk wat er gebeurd is met Saskia.  

Het boek is niet chronologisch. Het bestaat uit flashbacks, die je na een tijdje een volledig beeld geven van de achtergrond van de personages. Zo wordt vertelt dat Lemorne op zestienjarige leeftijd van een flat af springt en dat Saskia droomde over het gouden ei.

Thematiek
Het thema van dit boek is liefde. Het boek gaat over de onvergetelijke liefde tussen Saskia en Rex. Nadat Saskia acht jaar vermist is denkt Rex nog steeds aan haar en gaat hij zelfs opzoeken naar de moordenaar. De liefde voor Saskia leidt zelfs tot de dood van Rex. Omdat hij perse wil weten wat er met haar is gebeurd en zichzelf daarvoor hetzelfde heeft laten ondergaan om tot een oplossing te komen.

Het belangrijkste motief is het getal acht, deze staat van eeuwigheid, de eeuwige liefde tussen Saskia en Rex.

Saskia en Rex hebben muntjes begraven onder de achtste paal bij het station. Acht is het geluksgetal van Saskia, die in augustus (de achtste maand) om acht uur wordt ontvoerd. Acht jaar nadat Saskia vermist raakte overlijdt Rex. De advertentie die Rex plaatst in de hoop dat hij Saskia terug vind heeft hem 80.000 gulden gekost. En op de voorkant van het boek staat een rivier in de vorm van een acht. Wat opvalt is dat alle verwijzingen naar het getal acht gaan over Rex en Saskia en niet over Lieneke en Rex.  Rex verlangt er ook naar om bij Saskia te zijn en erachter te komen wat er met haar gebeurd is.

Een ander motief is sleutels. Saskia neemt haar autosleutels mee vlak voor de ontvoering. En door een sleutelhanger wordt Saskia Lemorne’s auto ingelokt wat uiteindelijk haar dood betekend. Lemorne kan Rex ervan overtuigen dat hij meer weet van Saskia’s verdwijning doordat hij haar sleutels heeft. Door de sleutels van Saskia wordt ook Rex de dood ingelokt. In deze gevallen staat de sleutel voor opsluiting. De sleutel komt ook terug in de vakantie van Rex en Lieneke, wanneer ze bij de ingang van een baai zijn die ook wel ‘het sleutelgat’ wordt genoemd. Hier verwijst de sleutel juist naar een opening. De baai is bijna van het hele strand afgesloten alleen door de ingang tussen de rotsen, die ook wel het ‘sleutelgat’ wordt genoemd, kun je naar binnen.

Spanning
Het boek valt in het genre ‘Thriller’ dit betekend dat het wel degelijk een spannend boek is.

De spanning wordt uitgebouwd uit een wisselend perspectief. Het boek begint vanuit het leven van Rex, je weet dat Saskia verdwenen is, maar je weet niet wat er precies gebeurd is, de schrijver houdt namelijk belangrijke informatie achter. Dan wisselt het perspectief en kon je van alles te weten over de Fransman Raymond Lemorne. Al snel kwam ik erachter dat hij geestelijk niet helemaal in orde is en dat hij waarschijnlijk meer weet van de verdwijning van Saskia. Toch blijft het tot aan het einde van boek spannend en lees je pas op de laatste paar bladzijdes van het verhaal wat er gebeurd. ''Hij lag in een kist, levend begraven. Dat dit Saskia was aangedaan! Dat zij hier zo had gelegen, smekend dat hij haar zou komen redden, tegelijk zeker wetend dat hij niet kòn komen...'' (blz. 89)

Ik dat het verhaal extra spannend was omdat het boek uit korte hoofstukjes met veel gebeurtenissen bestaat. Het boek was geen moment saai.

De beoordeling
Het thema, liefde, komt duidelijk in het boek terug. De liefde voor Saskia leidt zelfs tot de dood van Rex, Rex wil namelijk perse weten wat er met Saskia gebeurd is. Ik vind het wel heel mooi om te zien hoe ver het personage Rex gaat voor zijn geliefde. Zijn liefde voor haar was zo groot dat hij zelfs de angst voor de dood overwon om achter te komen wat er met haar gebeurd was.

De onderwerpen ‘misdaad’ en ‘moord’ spreken me zeker aan. Ik vind het leuk om door de stille hints van de schrijver zelf te achterhalen wat er gebeurd is met de vermiste. Een van de hints die de schrijver gaf was dat Saskia vroeger een droom had gehad waarin ze opgesloten zat in een Gouden Ei.  Ze kon niet sterven voordat ze tegen een ander ei aan zou botsen dat ook in het heelal zeefde. Aangezien het heelal onvoorstelbaar groot is was de kans daarop erg klein en was ze voorbestemd om opgesloten te blijven zitten. In een doodskist zit je ook opgesloten en de kans dat iemand je vind is ongelofelijk klein, waardoor Saskia voorbestemd was om voor altijd in de kist te blijven.

Het verhaal begint in de auto op de weg. Rex en Saskia rijden naar het tankstation waar Saskia uiteindelijk wordt ontvoerd.  Het verhaal loopt dus met vaart op naar de ontvoering van Saskia.

Ik was blij met het gesloten einde,  je weet wat er met Saskia gebeurd is en je hoeft je ook niet af te vragen hoe het met Rex veder gaat, want het is wel duidelijk dat hij dood gaat. ''Van geen van beiden werd ooit nog iets vernomen – ze leken van de aardbodem verdwenen.’’ (blz. 93) Het was weleens waar een schokkend einde, maar het laat mij in ieder geval niet achter met vragen.

Het boek bestaat uit twee verhaallijn. Het eerste verhaal gaat over Rex Hofman, waarvan zijn vriendin, Saskia, verdwijnt. In de andere verhaallijn staat Raymond Lemorne centraal, de ontvoerder van Saskia.  Wat mij vooral aansprak was de aanpak van de misdadiger. Doordat dit boek bepaalde gedachtes van de ontvoerder verteld, geeft het boek je een inkijkje in het leven van een misdadiger. Lemorne was dan wel ziek in zijn hoofd, maar ik kan ergers zelfs begrijpen waarom hij de misdaad wilde plegen, hij wilde kijken hoever hij kon gaan en of hij in staat was een misdaad te plegen. Dit heeft mij aan het denken gezet. Als ik naar huis ga hoeft er maar één gek rond te lopen die net zo denkt als Lemorne en je leven kan zomaar voorbij zijn. Ik zal dan ook nooit de twee regels van mijn ouders vergeten: ‘fiets nooit alleen in het donker naar huis’ en ‘stap onder geen enkele voorwaarde bij een vreemde in’.

Omdat de schrijver duidelijk laat merken door wiens ogen je het verhaal bekijkt was het niet heel lastig te volgen, ondanks dat het verhaal steeds van hoofdrolspeler switchte.

Doordat het boek uit korte hoofdstukjes en veel gebeurtenissen bestaat was het boek eigenlijk nooit saai. De spanning was telkens aanwezig, want ik wilde er graag achter komen wat er nou precies gebeurd was met Saskia.

Soms kwam Lemorne onder verwacht uit de hoek en begreep ik zijn acties niet helemaal, bijvoorbeeld toen hij die twee kampeerders zonder echt goede reden dood schoot. In het boek wordt verder ook niet duidelijk de gedachtegang van Lemorne op dat moment beschreven. Ik dacht dat omdat hij het leven van één persoon gered had, hij het leven van een ander wilde nemen. Maar in plaats van één leven nam Lemorne er vier; die van de twee kampeerders, die van Saskia en die van Rex. Het is overduidelijk dat ik Lemorne de minst sympathieke personage van dit boek vindt, hij houd rekening met niemand en vermoord zonder pardon vier mensen die hem nooit kwaad gedaan hebben. Lemorne gedraagt zich dan ook absoluut niet zoals het volgens mij hoort.

Het taalgebruik was duidelijk en realistisch. Het boek is in 1984 uitgegeven, zo komen er af en toe wel iets ouderwetsere woorden in voor zoals ‘wegwuiven’.  ''Op een avond had hij de laatste pomp weggewuifd, zwerend dat er genoeg in zat om het hotel te bereiken en Saskia had drie uur op een pikdonkere Italiaanse landweg moeten wachten tot hij terug was met een jerrycan.'' (blz. 7).

Het verhaal is vaak in korte zinnen beschreven, dit is makkelijk te volgen en er was eigenlijk weinig tot geen sprake van beeldspraak. ''Ze boog zich over het dashbord. ‘Wat doe je?’ ‘Ik kijk even naar de benzine.’ ‘We hebben net getankt!’ 'Ik kíjk alleen maar even!’ De benzinemeter van Rex’ auto was kapot.'' (blz. 7)

De gedachtegang van de verschillende karakters is goed beschreven.  ''‘Kalm blijven,’ dacht hij. ‘Ik lig hier een kwartier. Ik heet Rex Hofman.’ Toen hij bedacht hoe belachelijk het was om op deze plaats een naam te hebben begon hij te lachen.'' (blz. 89) Dankzij deze goede beschrijving kon je alle personages goed begrijpen. En kon ik mij goed inleven in Rex. Ik ben van nature ook erg nieuwsgierig en als iemand die ik lief heb vermist zou raken zou ik ook alles op alles zetten om erachter te komen wat er met diegene gebeurd zou zijn.

Kortom een dun en spannend boek. Zeker weten een aanrader, tenzij je binnenkort naar Frankrijk op vakantie gaat. :-) 

05/07/2018 18:12

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert