Ruis in mijn hoofd

Door Sanne blogt van zich af gepubliceerd in Sanne blogt van zich af

Ik ben een beetje doof, dat is altijd al zo geweest. Opgegroeid met een slechthorende moeder is het misschien wel genetisch bepaald. Ooit één keer heb ik mezelf laten testen, toen mijn dochter ook doofheidsklachten kreeg.

Ruis in mijn hoofd

564f9e715518abc773e7f19540745208_medium.

Zij was toen een jaar of vier, ik ergens midden dertig. Zowel mijn dochter als ik hadden een slechter gehoor in het middensegment, de hoge en lage tonen gingen prima. Een lastige afwijking, lieten we ons vertellen, die niet gemakkelijk op te lossen was. We gingen naar huis en er veranderde niets.

 

dove moeder

Mijn moeder was slechthorend, bijna doof, geboren en is zelfs naar de "dovenschool" geweest. Ze had een goed oor, waarmee ze zo'n 30% nog kon horen, en een slecht oor, dat echt bijna niets meer verwerkte. Pas in haar volwassen leven kreeg ze gehoorapparaten aangemeten. Wennen aan twee deed ze nooit; ze werd "gek" van het stereogeluid. Het gehoorapparaat aan haar slechtste oor bleef, de ander moest het op eigen kracht doen.

Zo groeide ik op met een moeder met doofheidsverschijnselen. Ik leerde goed te articuleren, altijd mijn mond zichtbaar te houden zodat ze kon liplezen en nooit "om een hoekje te praten". Wanneer ik in de keuken stond en zij in de huiskamer was, wist ik dat ze me niet kon verstaan. Dan moest ik echt even terug naar de kamer lopen om te zeggen wat ik wilde zeggen.

In de nacht lag haar gehoorapparaat op het nachtkastje. Dan kon je bij wijze van spreken een bom afschieten, en dan zou ze nog niet wakker worden. Dat wetende, kwam ik al jong altijd de slaapkamer in om haar wakker te schudden als er wat was. Roepen had geen enkele zin.

Ik zag het aan haar wanneer ze iets niet verstond, en op de gok "ja, ja" zei wanneer ze zag dat iemand antwoord verwachtte. Vooral op momenten wanneer er veel omgevingslawaai was gebeurde dat vaak. Verjaardagen, feesten en partijen, ze deed haar best lip te lezen om zo het gesprek nog enigszins te volgen, maar dat was vaak lastig. Vooral wanneer mensen door elkaar spraken of de monden niet zichtbaar waren. Ze knikte dan wat, werd stil en deed alsof.

Zo kon ze ook enorm schrikken wanneer ze een geluid niet hoorde aankomen, zoals een motor in de straat of een vliegtuig in de lucht. Voor haar was het geluid plotsklaps dichtbij en kon ze bovendien niet inschatten van welke kant het geluid kwam. Dat zorgde soms voor hilarische taferelen, waar we met elkaar gelukkig wel om konden lachen.

Haar slechte oren zorgden met regelmaat voor andere oorklachten, zoals pijn en een "loopoor". Dan moest ze ze weer laten uitspuiten, druppelen en zat ze met vette watten in haar oor. En dus zonder gehoorapparaat in. Ze was inmiddels een kei in liplezen geworden, dus ook op zulke momenten konden we gewoon met elkaar praten. Ik wist dat ik altijd in haar gezichtsveld moest staan en haar even moest aanraken zodat ze wist dat ik wat wilde zeggen.

74069da22b0945a4ec5c56f3dac457d4_medium.

 

mijn doofheid

Door mijn dove moeder heb ik mijn eigen doofheid altijd als normaal beschouwd. "Ik zal het wel van haar geërfd hebben", heb ik vaak gedacht.

In grote gezelschappen kan ik het gesprek niet volgen. Alle geluiden worden een grote brij en ik kan afzonderlijke stemmen niet meer onderscheiden. Gelukkig kan ik ook goed liplezen en probeer zo het gesprek te volgen. Wanneer dat niet lukt hou ik me stil en zeg desgevraagd op de goede gok "ja, ja". Wanneer mensen uit mijn gezichtsveld zijn vind ik het moeilijk om hen te verstaan en loop dan vaak naar hen toe om het gesprek beter te kunnen volgen. Ik heb gelukkig nooit last van oorpijnen en looporen.

De tv staat altijd hard en de radio ook. Op kantoor staat de radio zachtjes aan, en al hoor ik dát hij aanstaat, ik kan niet horen welk liedje erop is of wat de nieuwslezer vertelt. Ik laat met gemak zulke dingen los en hoor dan helemaal de radio niet meer. Ik kan me heel gemakkelijk concentreren op mijn werk en omgevingsgeluiden buitensluiten. Iemand moet me dan specifiek en duidelijk aanspreken, anders hoor ik niet dat er tegen me gepraat wordt. Wanneer anderen met elkaar praten en ik merk dat het gesprek privé is, kan ik me ook gemakkelijk afsluiten voor dat gesprek. De geluiden hoor ik wel, maar dringen dan niet door tot mijn hersens ofzo.

Ik heb ooit een korte periode callcenter werk gedaan, maar dat was geen succes. Aan de telefoon praat ik altijd erg hard (hoor ik van anderen), maar wanneer mensen in dezelfde ruimte als ik dan ook praten, kan ik het gesprek aan de telefoon niet meer volgen. Het hulpmiddel "liplezen" mis ik dan extra. In het callcenter kantoor was het altijd een kakafonie aan stemmen en geluiden en wanneer iemand aan de andere kant van de ruimte dan iets tegen mij zei, kon ik er geen chocola van maken.

76ae64c4463d17b0d2ef84221a384026_medium.

 

mijn dochters doofheid

Mijn dochter was een jaar of vier dat ze merkbaar doofheidsverschijnselen toonde. Niet ernstig, maar wel de mij bekende tekenen: niet om een hoekje, niets verstaan in drukke ruimtes, hard praten en de tv hard zetten. In die leeftijd kampte ze ook met regelmaat met oorpijnen, iets wat jonge kinderen vaak hebben.

Toch gingen we naar een oorarts die haar een piepjestest liet doen. En daarna mij ook, toen ik vertelde over onze familiekwaal. Het resultaat was duidelijk: we vertoonden allebei eenzelfde soort afwijking in het gehoor. Maar het was niet iets wat "opgelost" kon worden, anders dan de aanschaf van een gehoorapparaat.

Zo ernstig vond ik onze afwijking niet en we accepteerden gewoon ons verminderde gehoor. Samen grapten we wel eens dat we de erfenis van oma samen deelden. Dochters oorpijnen verdwenen met een jaar of zes, en alles leek verder normaal

5555ae79bbe5a71304d45ff8b415f5f9_medium.

inzichten

De laatste jaren is er in de media steeds meer aandacht voor gehoorbeschadigingen en oorzaken daarvan. Geluidsoverlast bij popconcerten bijvoorbeeld. Nu heb ik er daarvan nogal wat gedaan, en in de jaren '80 en '90 was het dragen van gehoorbeschermers nog lang niet zo normaal als nu. Stukje bij beetje realiseerde ik me dat mijn doofheid misschien wel voor een deel veroorzaakt is door al die concertbezoeken.

De media-aandacht zorgde er ook voor dat ik beter naar mijn eigen doofheid ging luisteren. Wat hoorde ik nu eigenlijk wel en niet en had ik last van de bekende piep?

Ik merkte bij mezelf dat mijn doofheid best voor ongemak zorgt, al heb ik mijn leven lang al allerlei foefjes aangeleerd om ermee om te gaan. Het feit dat ik niet graag telefoneer bijvoorbeeld komt door mijn doofheid.

Door goed naar mezelf te luisteren heb ik ontdekt dat het nooit stil is in mijn hoofd. Ik hoor geen piep, zoals mensen met gehoorbeschadiging vaak horen. Ik heb een continue ruis in mijn hoofd. Soms hard, soms zacht, soms eentonig en soms golvend. Maar altijd aanwezig. Het is als het geraas van de zee, of het ruizen van je hartslag die je hoort als je een schelp tegen je oor houdt.

Nu dit besef er is, begrijp ik ook waarom ik minder goed hoor. Alle geluid moet altijd de ruis overstemmen, wil ik het goed kunnen horen. Het is gek dat ik me eerder nooit bewust was van de ruis, al weet ik dat ik deze ruis altijd mijn hele leven lang al bij me draag. Hij is mij zo gewoon. Toch weet ik nu, door alle mediabekendheid over gehoorbeschadiging, dat het niet gewoon is. Door dit besef ben ik nu wel oordopjes gaan dragen bij concerten. Ruis is te doen, maar stel dat er nog een piep bijkomt?

8152d4fe68e560b352da3124e1aa16e4_medium.

wetenschap

Het heeft een naam gekregen, Tinnitus, en er wordt tegenwoordig veel onderzoek naar gedaan. Er zijn theorieën dat voeding en suikers van invloed zijn op de mate en de oorzaak van oorsuizen. Er zijn allerlei behandelingen, reguliere zorg en alternatieve, die al dan niet effect zouden kunnen hebben.

Ik heb me er nog niet echt in verdiept. Eigenlijk stoort mijn oorsuis mij niet zo erg. Ja, het is nooit stil, en ja, het maakt me doof. Maar ik weet eigenlijk niet beter. En Godzijdank is het geen piep maar een ruis. Mijn doofheid is me zo gewoon. Misschien dat ik ooit de stap zet en het medische circuit inga, maar nu nog even niet.

8c5ddee1d0a2cc1f4a68e79ea5b7daae_medium.

© Sanne Schrijft 2018

 

04/06/2018 10:20

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert