Uranus, de moderne planeet

Door Mangwa gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

Uranus was de eerste planeet die pas ontdekt werd na de uitvinding van de telescoop. De planeet was sinds laat in de jaren 1600 al opgemerkt maar men dacht dat het gewoon een ster was.

Omdat hij zo ver weg staat lijkt Uranus met het blote oog net een gewone ster. Pas in 1781 realiseerde de Engelse sterrenkundige William Herschel zich dat het geen ster was. Hij dacht eerst dat het een komeet was, maar studies wezen uit dat het een cirkelvormige baan om de zon had in plaats van de sterk elliptische of parabolische baan van een komeet. Daardoor moest het wel een paneet zijn. Herschel noemde het “Georgium Sidus” (de Gregoriaanse planeet) maar in 1800 kwam de naam Uranus overal in gebruik. Uranus is een Latijnse versie van het Griekse woord Ouranos, die de god van de lucht of hemel was.

 

Onevenwichtige planeet  

 
Uranus is de derde grootste planeet in het zonnestelsel qua diameter. Hij staat ongeveer twee keer zo ver van de zon als Saturnus en negentien keer zo ver weg als de aarde. Het duurt iets meer dan 84 aardse jaren om een baan om de zon te maken. De planeet draait in net iets meer dan zeventien uur om zijn eigen as. Uranus is uniek in het zonnestelsel in het feit dat zijn as zo ver gekanteld is (98 graden) dat hij eigenlijk op zijn zij rolt, terwijl de andere planeten een stand van de as hebben die bijna loodrecht op hun baanvlak staat. Door deze stand is één pool naar de zon gekeerd, terwijl de andere pool een periode zonder zonlicht heeft van minimaal eenentwintig jaar. Ondanks dit is het gebied rond de evenaar warmer dan de pool die naar de zon gekeerd is. Wetenschappers weten nog niet waarom.

Samenstelling van Uranus


Uranus is één van de gasplaneten en bestaat vooral uit waterstof (83 procent), helium (15 procent) en methaan (2 procent), met sporen van andere gassen zoals ammonia, ethaan, koolstof monoxide en watersof sulfaat. Het is het methaan in de atmosfeer dat Uranus zijn lichtblauwe kleur geeft, aangezien het methaan de rode golflengtes van het zonlicht absorbeert, waardoor alleen de blauwe golflengtes overblijven om te worden gereflecteerd. Aangezien hij zover van de zon staat is de planeet erg koud. De temperatuur van de wolken is -220 graden Celsius. Uranus heeft een rotsachtige kern ter grootte van die van de aarde. Uranus genereert veel minder warmte in zijn kern dan Jupiter en Saturnus, de eerste geeft zelfs meer warmte af dan hij ontvangt van de zon. De temperatuur van de kern ligt rond de 6.700 graden Celsius, wat betekent dat de convectie stroom die in de atmosfeer gegenereerd word veel minder sterk is dan op Jupiter en Saturnus. Hierdoor heeft Uranus niet de kenmerkende wolkenbanden en patronen die de grotere planeten hebben.
 

Manen en ringen van Uranus


Uranus heeft zevenentwintig bekende manen en het is waarschijnlijk dat er nog meer gevonden worden. De eerste vijf manen zijn met een telescoop ontdekt. De anderen zijn pas later ontdekt, toen de Voyager 2 ruimtesonde in een baan om de planeet vloog. De vijf belangrijkste manen van de planeet bestaan waarschijnlijk vooral uit ijs en rots. 
De binnenste van de grotere manen, Miranda, wordt beschouwd als de geologisch meest actieve maan in het zonnestelsel. De oppervlakte van deze maan is bedekt met breuken en richels, een aanduiding voor een “jong” oppervlak. Alle manen van Uranus zijn vernoemd naar karakters in fictiewerken van Shakespeare en Alexander Pope, terwijl de meeste andere manen in het zonnestelsel vernoemd zijn naar goden en personen uit de Griekse en Romeinse mythologie. Uranus heeft ook twee ringsystemen. De eerste was ontdekt door de Voyager 2 ruimtesonde en de tweede door de Hubble telescoop.

Deze tekst is geschikt voor een werkstuk of spreekbeurt.
 

Bronnen:
Astronomica ISBN 078 1 921209 07 9
Starwise ISBN 978 1 77007 624 2
Stars of the Southern skies ISBN 1 86814 410-0

 

 

01/06/2018 09:24

Reacties (1) 

01/06/2018 13:30
Interessant ;-)
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert