Onze satelliet, de Maan

Door Mangwa gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

De maan is de enige permanente, natuurlijke satelliet van de Aarde. Satelliet is de officiële term voor een object dat in een baan om een ander object draait. In die betekenis zouden de natuurlijke satellieten van andere planeten dan ook geen manen genoemd mogen worden, maar door algemeen gebruik is de term blijven hangen.

Omdat de diameter van de maan meer dan een kwart is van die van de Aarde, is het een beetje misleidend om de maan een satelliet te noemen. Misschien zou het beter zijn de Aarde en de maan een paar te noemen, aangezien geen enkele andere planeet een satelliet heeft die zo groot is vergeleken met de grootte van de planeet.
maan

De vorming van de Maan


De algemeen aanvaarde theorie vandaag de dag, is dat de maan gevormd is door een gigantische inslag op de Aarde door een object ter grootte van Mars. Deze inslag zou plaats hebben gevonden in de jonge jaren van het zonnestelsel, toen er nog veel grote objecten rondvlogen zonder duidelijke baan. De inslag zou het object verbrijzeld hebben, en veel van zijn zware ijzer zou met de Aarde versmolten zijn. Het puin, zowel van het object als stukken van de Aarde, zou de ruimte ingestoten zijn. Een gedeelte van dat materiaal kwam in een baan om de Aarde en vormde uiteindelijk de maan. Er zijn nog steeds wat problemen met deze theorie, maar de wetenschappers werken om meer antwoorden te vinden.

 
De impact zou de schuine stand van de as van de Aarde verklaren. Ook zou het verklaren waarom de samenstelling van rotsen die op de maan verzameld zijn opzienbarende gelijkenis met de samenstelling van de mantel van de Aarde vertonen. De Aarde en de maan bewegen langzaam uit elkaar, ongeveer 2,5 centimeter per jaar, wat betekent dat ze in het verleden veel dichter bij elkaar stonden. 
 
De maan laat altijd dezelfde kant zien aan de Aarde, omdat een dag op de maan even lang duurt als de maan nodig heeft om één keer om de Aarde te draaien. De baan van de maan om de Aarde is vrij elliptisch, waardoor de maan op het dichtstbijzijnde punt in zijn baan op 363.104 kilometer staat en op het verste punt op 405.696 kilometer staat. De maan draait niet om de evenaar, zoals de meeste manen bij hun planeet doen, maar zijn baan staat in een hoek van vijf graden in vergelijking met het baanvlak van de Aarde om de zon.
 

De fasen van de maan


De maan laat fasen zien door de verandering van de hoek tussen de zon, Aarde en de maan. Als de maan aan dezelfde kant staat van de Aarde als de zon, is zijn verlichte kant van ons afgekeerd en zien we geen maan. Dit wordt nieuwe maan genoemd. Als de maan aan de andere kant van de Aarde staat dan de zon, kijken we recht op het verlichte maanfasendeel en hebben we volle maan. Tussenin zien we verschillende maten van een sikkel. Als het deel van de maan dat verlicht is elke dag wat groter wordt, spreken we van een wassende maan. Als we net een volle maan gehad hebben en de sikkel elke dag een beetje kleiner wordt, spreken we van afnemende maan. Door de beweging van de maan komt deze elke dag ongeveer 45 minuten later op. De maan doet er 27.3 dagen over om één set fasen te doorlopen. Als er slechts een kleine sikkel te zien is, rondom nieuwe maan, kan ook het donkere deel van de maan gezien worden. Het wordt dan verlicht door reflectie van licht van de Aarde
 

Maansverduistering


Een maansverduistering vindt plaats als de maan door de schaduw van de Aarde beweegt. Dit kan alleen gebeuren met volle maan, als de maan aan de andere kant van de Aarde staat dan de zon. De reden dat we niet elke volle maan een maansverduistering hebben is dat de baan van de maan om de Aarde gekanteld is ten opzichte van de baan van de Aarde om de zon, de ecliptica genaamd. Om een maansverduistering te krijgen moet de volle maan zich dicht bij de ecliptica bevinden. In de meeste maanden passeert de maan boven of onder de schaduw van de Aarde en kunnen we een volle maan zien. 
maansverduistering
Vanaf elk punt op de Aarde kun je ongeveer elke drie jaar een volledige maansverduistering zien. Een maansverduistering duurt maximaal 3 uur en 48 minuten, waarvan 1 uur en 42 minuten een volledige verduistering is. Een maansverduistering kan penumbraal, gedeeltelijk of totaal zijn. Een totale verduistering vindt plaats als de maan door de donkere kernschaduw (umbra) van de Aarde passeert. Als de baan van de maan slechts gedeeltelijk door de kernschaduw gaat krijgen we een gedeeltelijke verduistering en als de maan alleen door de minder donkere bijschaduw (prenumbra) passeert krijgen we een we een penumbrale verduistering. Zelfs tijdens een totale verduistering blijft de maan zichtbaar als een roodachtige schijf. De kleur zal donkerder zijn naarmate er meer stof in de hogere delen van de atmosfeer is.
 
Deze tekst is geschikt voor een spreekbeurt of werkstuk.
 
labels/tags: maan maanfasen maansverduistering eclips

Bronnen:
Astronomica ISBN 078 1 921209 07 9
Starwise ISBN 978 1 77007 624 2
Stars of the Southern skies ISBN 1 86814 410-0
30/05/2018 09:19

Reacties (1) 

30/05/2018 09:22
De maan zet ik regelmatig op de foto, mooi hoor ;-) Leuk om er ook iets meer over te weten nu
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert