x

Misbruik melden

Bedankt dat je Tallsay wilt helpen door schendingen van onze regels en richtlijnen te melden.

Wil je een inbreuk op jouw auteursrecht of intellectuele eigendom melden? Gebruik dan a.u.b. het formulier Inbreuk auteursrecht / intellectuele eigendom

Welke vorm van misbruik wil je melden?




Annuleren

Aarde, de derde rots vanaf de Zon

Door Mangwa gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

De Aarde is uniek. Voor zover als we weten is het de enige planeet in het hele universum waar leven op is. Bijna zeventig procent van de oppervlakte is bedekt met water en de landmassa’s zijn in beweging door middel van tektonische platen.

De derde rots vanaf de Zon is de Aarde. Deze planeet wordt soms ook wel Terra genoemd, naar de Romeinse Godin van de aarde. 
Aarde is uniek omdat het de enige planeet in ons zonnestelsel is die dicht bij het centrum van de ecosfeer ligt, de ruimte om de Zon waar condities geschikt zijn voor leven. Venus ligt te dicht bij de binnengrens van deze zone en heeft een hete, giftige atmosfeer, terwijl Mars te koud is met alleen een ijle atmosfeer. Aarde is ook de enige planeet die we kennen met vloeibaar water.
2a1ff795843cb728d3a0bd46b51ca3f8_medium.

Structuur van de Aarde


De Aarde is ongeveer 4,57 miljard jaar oud en werd gevormd uit een de nevel waar ook de Zon en de andere planeten uit gevormd werden. In het begin was de Aarde een bal van gesmolten steen. In miljoenen jaren koelde de planeet af en werd een korst gevormd op de oppervlakte. Onze Aarde bestaat nu uit een vaste kern van ijzer, omgeven door een laag gesmolten ijzer en nikkel, de buiten kern. De kern genereert een magnetisch veld dat zorgt voor een magnetosfeer om de planeet, die het beschermt tegen straling van de Zon. De kern wordt omgeven door de mantel, een laag van semi-vaste rots waarop de vaste korst “drijft”. Het vaste oppervlakte van de Aarde is verdeeld in een aantal segmenten, platen genaamd die ten opzichte van elkaar bewegen. De beweging van, en de botsingen tussen de platen veroorzaken aardbevingen, vulkanische activiteit en vormen bergketens. Het hoogste punt boven het gemiddelde zeeniveau is de Mount Everest, met 8.848 meter. Het laagste punt in de oceaan is de Mariana Trog in de Grote Oceaan, 10.900 meter beneden het gemiddelde zeeniveau. Ongeveer zeventig procent van het aardoppervlak is bedekt met zout water. Deze zeeën en oceanen absorberen een heleboel warmte van de Zon, en stromingen binnen deze enorme oceanen transporteren het warmere en koelere water naar alle delen van de aardbol.
 

Derde rots van de Zon


De diameter van de Aarde aan de evenaar is 12.756 kilometer. De afstand tussen de polen, van noord naar zuid, is slechts marginaal minder, 12.713 kilometer, waardoor onze planeet vrijwel perfect rond is. De Aarde beschrijft een bijna ronde baan om de Zon, waarbij de gemiddelde afstand 150 miljoen kilometer bedraagt. Een baan om de Zon duurt een jaar, net iets meer dan 365 dagen. Omdat ons jaar 365 dagen heeft, wordt elk vierde jaar een extra dag toegevoegd om te compenseren dat de andere jaren eigenlijk een kwart dag te kort zijn. Dit heet een schrikkeljaar. De baan van de Aarde is tegen de klok in om de Zon als je het van boven ziet. De Aarde draait in één dag, of 24 uur, om zijn eigen as. Eigenlijk heeft de Aarde bijna vier minuten minder nodig om één keer om zijn eigen as te draaien. Omdat de planeet door de ruimte beweegt in zijn baan om de Zon is er iets meer dan een volle rotatie nodig om de Zon weer boven dezelfde meridiaan te laten staan. De as van de Aarde staat in een hoek van 23,4 graden, in verhouding tot het vlak van zijn baan om de Zon en hierdoor worden de seizoenen veroorzaakt. We hebben een natuurlijke satelliet, onze Maan.
68ae8b6851130eedad6d2d6d1edbb59e_medium.

De seizoenen

Omdat de as van de Aarde in een hoek staat krijgt niet de hele planeet evenveel zon. Als de Aarde aan de ene kant van de Zon staat is het noordelijk halfrond naar de Zon gericht terwijl het zuidelijk halfrond ervan afgekeerd is. Het noordelijk halfrond heeft nu zomer, terwijl het op het zuidelijk halfrond winter is. Als de Zon zijn meest noordelijke positie bereikt op 21 juni, boven de Kreeftskeerkring, wordt dit zomer zonnewende genoemd op het noordelijk halfrond. Zes maanden later staat het noordelijk halfrond weg gekanteld van de Zon, terwijl het zuidelijk halfrond nu naar de Zon gekeerd is. Nu heeft het noordelijk halfrond winter en op 21 december bereikt de Zon het zuidelijkste punt boven de Steenbokskeerkring. Tussenin passeert de Zon de evenaar en dit wordt een equinox genoemd. Deze markeren het begin van de lente en de herfst.
441c01012877fd3e6b3f9b36093687f2_medium.

De atmosfeerb4c330b6a2f624be5ca32d0f8254b241_medium.


De atmosfeer van de Aarde bestaat uit ongeveer 78 procent stikstof, 21 procent zuurstof en kleine hoeveelheden van andere gassen. Dit gas mengsel is niet altijd hetzelfde geweest. In het verleden is het zuurstofniveau veranderd van slechts een paar procent tot het huidige niveau in de laatste half miljard jaar. Wetenschappers geloven dat het percentage zuurstof op een bepaald moment zelfs wel 35 procent was. Sommige gassen, zoals waterdamp, kooldioxide en methaan, voorkomen dat warmte van de oppervlakte terugkaatst naar de ruimte. Dit wordt het broeikaseffect genoemd. In de hogere regionen van de atmosfeer helpt een dunne laag ozon de planeet beschermen tegen schadelijke ultraviolette straling van de Zon. De atmosfeer is onderverdeeld in verschillende lagen. De eerste laag om de Aarde is de troposfeer en dit is de laag waar bijna al onze weersverschijnselen plaatsvinden. Deze laag wordt gevolgd door de stratosfeer, de mesosfeer, de thermosfeer en tenslotte de exosfeer.

Deze tekst is geschikt voor een spreekbeurt of werkstuk.


labels/tags: Aarde planeet atmosfeer seizoenen Terra

Bronnen:
Astronomica ISBN 078 1 921209 07 9
Starwise ISBN 978 1 77007 624 2
Stars of the Southern skies ISBN 1 86814 410-0

 

30/05/2018 08:27

Reacties (1) 

30/05/2018 09:21
De aarde ;-) die ken ik , maar al die wetenswaardigheden, leuk om te lezen
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert