Onze fascinatie voor bergen

Door Mangwa gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

Bergen beslaan ongeveer een vijfde deel van het landoppervlak op aarde en komen op alle continenten voor. Bergen zijn mooi, ontzagwekkend en creëren unieke leefgebieden. Ongeveer tien procent van de bevolking leeft in bergachtige gebieden.

Onze fascinatie voor bergen

Er bestaat geen formele definitie van een berg maar het kan omschreven worden als deel van het landschap dat zich duidelijk verheft boven het omringende landschap en waarvan de top minimaal 200 meter boven het omringende landschap uitsteekt. Is de top lager dan 200 meter dan spreekt men van een heuvel. De meeste bergen op aarde maken deel uit van een keten. Dergelijke ketens kunnen verbonden zijn en op hun beurt deel uitmaken van een wereldomspannende gordel.

f2a0301ee076bacfd325b7a76d0cee8f_medium.

Gebergten van de wereld

Er zijn twee grote berggordels op de wereld. De eerste is de circumpacifische gordel, gelegen aan de Grote Oceaan. Deze omvat de Andes in Zuid-Amerika, de cordilleras in Midden-Amerika, de Rocky Mountains in Noord-Amerika, de Aleoeten, geheel Japan, de Filipijnen en de bergketens van Indonesië, Nieuw Guinea en Nieuw Zeeland. Al deze gebergten liggen aan de rand van de Pacifische plaat, die uitzet en onder de aangrenzende continentale platen schuift. 

De tweede grote gordel is het kronkelende Alpen-Himalaya systeem, ook wel de Thetysgordel genoemd. Deze bergen markeren de zone waar de Euraziatische plaat botst met de Indo-Australische, de Arabische en de Afrikaanse platen. Deze gordel loopt van het Atlasgebergte in Noord-Afrika via de Pyreneeën, de Alpen, de Apenijnen via het Midden-Oosten en Centraal Azië naar de Himalaya en tot aan het Maleisisch schiereiland. 

Behalve deze twee grote gordels zijn er nog andere bergen en bergketens zoals de Oeral, het Scandinavische gebergte, de Apalachen in Noord-Amerika, de Great Dividing Range in Australië, het Ruwenzori gebergte en de Kilimanjaro in oost Afrika om er maar een paar te noemen.

5c204f558f66b6a5284ca19cd122b298_medium.

De hoogste berg ter wereld

De Mount Everest is met zijn 8848 meter de hoogste berg op aarde als wordt gemeten van zeeniveau tot top. Als je meet van de basis tot de top is de Mauna Kea op Hawaii veel hoger dan de Mount Everest. Deze berg verrijst recht uit zee en is totaal 10.205 meter hoog waarvan 6000 meter onder water. Aangezien de aarde geen perfecte bol is maar een bolling heeft rond de evenaar is de top van de “slechts” 5897 meter hoge Chimboraza in Equator het punt dat het verst verwijderd is van het middelpunt van de aarde.

691f1902652c3e4b0b6829b25f8b40e8_medium.

Hoe bergen ontstaan

Bergen ontstaan door geologische processen in de aarde. De meeste gebergten werden gevormd door mechanische krachten in het binnenste van de aarde. De aarde is opgebouwd uit een korst (buitenste laag), de mantel en een kern. De oceanische korst is op de meeste plaatsen 5 tot 6 kilometer dik, terwijl de continentale korst 30 tot 40 kilometer dik is, behalve op plaatsen waar bergen zijn waar de dikte van de korst kan oplopen tot wel 70 kilometer. De korst bestaat niet uit één stuk maar uit meerdere platen die ten opzichte van elkaar bewegen. Op plaatsen waar de platen botsen worden bergen gevormd. De Himalaya is een voorbeeld van bergen ontstaan door continentale botsing

Een andere vorm van plaatbeweging is als twee gedeelten van een continentale plaat uiteengetrokken worden zoals in de Great Riftvalley in oost Afrika gebeurd. Hierdoor ontstaat vulkanische activiteit en zo zijn Mount Kenya en de Kilimanjaro ontstaan. Door de druk van het binnenste van de aarde rekt de oppervlakte van de relatieve dunne oceanische platen op waardoor de platen uit elkaar drijven. In de opening die vormt kan nieuw gesteente worden gevormd. Een voorbeeld hiervan is de Middenatlantische Rug waar IJsland deel van uit maakt. ca18c74213df21d65fc65dd98c614e6a_medium.

Dit verschijnsel wordt gecompenseerd doordat op andere plaatsen platen onder elkaar schuiven. Dit verschijnsel heet subductie en de Andes is een voorbeeld hiervan. Door invloeden van klimaat, vegetatie, erosie, de soort gesteente en de loop van gletsjers zijn er bergen ontstaan met allerlei verschillende vormen en hoogte.

Deze tekst is geschikt om te gebruiken voor een werkstuk of spreekbeurt. 

labels/tags: bergen geologie bergketen MountEverest

©Copyright Mangwa

22/05/2018 09:35

Reacties (1) 

22/05/2018 10:55
Mooie uitgebreide informatie inderdaad ook fijn voor een spreekbeurt ;-)
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert