De Afrikaanse olifant, zachtaardige reus

Door Mangwa gepubliceerd in Dieren en natuur

De Afrikaanse olifant is het grootste en zwaarste landzoogdier ter wereld. Het zijn intelligente en krachtige dieren die hun omgeving aanpassen, vaak ter verbetering maar soms ten nadele van hele ecosystemen.

Zachtaardige reuzen

Olifanten zijn dieren die zich goed aanpassen aan hun omgeving doordat ze hun dieet kunnen veranderen aan wat er beschikbaar is aan voedsel. Ze kunnen grote afstanden afleggen om vergelegen voedselbronnen te bereiken. Helaas zijn hun aantallen drastisch gedaald door menselijke ontwikkelingen en stroperij.

 

Kenmerken en verspreiding

olifant

Olifanten zijn de grootste landzoogdieren en hun neus is verlengd tot een slurf. De Afrikaanse olifant heeft twee, op vingers lijkende, uitsteeksels aan het einde van hun slurf, waar de Aziatische olifant er slechts één heeft. De Afrikaanse olifant kan gemakkelijk van de Aziatische olifant onderscheiden worden door zijn veel grotere oren. Olifanten blijven hun hele leven groeien en een volwassen stier kan wel zesduizend kilo wegen en een schouderhoogte hebben van meer dan drie meter. Koeien zijn wat kleiner en wegen tot vierduizend kilo. De meeste, maar niet alle, olifanten hebben slagtanden, wat gewoon aangepaste snijtanden zijn. Ze gebruiken hun slagtanden om zich te verdedigen en als gereedschap om te graven of om bast van een boom te halen. Meestal gebruiken ze één kant meer dan de andere kant en soms breekt er een slagtand af. Het Krugerpark in Zuid-Afrika staat bekend om zijn olifanten met grote slagtanden. Olifanten kwamen vroeger voor in heel Afrika ten zuiden van de Sahara. Ze kunnen in elk woongebied overleven waar genoeg voedsel, water en schaduw aanwezig is, inclusief moeras, regenwoud, bos, savanne, woestijn, grasland, heuvels, bergen en half woestijn. De Afrikaanse olifant, Loxodonta Africana, is deel van de orde van Proboscidea en hun dichtstbijzijnde familie is de hyrax of klipdas. Hun gezamenlijke voorouders scheidden zich vroeg in de tijd van de zoogdieren af, dus ze zijn niet nauw aan elkaar verwant, maar ze delen gezamenlijke kenmerken die hen in dezelfde superorde van bijna-hoefdieren (Paenungulata)plaatst.
 

Gedrag van olifanten

 
Olifanten kunnen in vrijwel alle leefgebieden overleven als er maar genoeg voedsel en water is. Een optimaal leefgebied heeft zowel gras als andere vegetatie. Het dieet van de olifant varieert afhankelijk van het seizoen en wat er beschikbaar is, maar over het algemeen zullen ze de meest voedzame en smakelijke planten kiezen. Net als andere gemengde eters, hebben ze de neiging om zich in het regenseizoen op gras en kruiden te concentreren en in het droge seizoen op houtachtige planten. Dankzij hun grootte, de beweeglijke slurf en de twee paar lange, raspachtige kiezen, kunnen ze een grote verscheidenheid aan planten, bomen en wortels eten. Vanaf de grond, waar ze noten oprapen, tot op zes meter hoog, waar ze takken afbreken en bladeren en bast van de boom strippen. Een olifant moet dagelijks 170 tot 300 kilogram voedsel eten, wat verrassend weinig is voor een dier dat zo groot is. De vezelachtige uitwerpselen laten zien dat de spijsvertering niee283c9c40867c36835163e49e5acb6c9_medium.t optimaal is, met slechts vierenveertig procent van het voedsel dat opgenomen wordt. Olifanten compenseren door grote hoeveelheden grof voedsel in een snel tempo tot zich te nemen. Deze dieren hebben meer impact op hun omgeving dan welk zoogdier dan ook behalve de mens. Dit was goed omdat ze zo bijdroegen aan een verscheidenheid aan leefgebieden en het omwoelen van de grond. Maar nu hun leefgebied snel kleiner wordt, is het een toenemend probleem.
 

Sociale organisatie

 

Olifanten leven in matriarchale kuddes en clans van verwante vrouwtjes en hun jongen. Volwassen mannetjes vormen kleine groepjes of zwerven alleen rond. Een basis sociale eenheid is een groep van verwante vrouwtjes, bestaande uit een moeder met haar dochters en hun jongen. Kuddes variëren in grootte van twee tot ongeveer vierentwintig leden. Als een familie te groot wordt, splitst deze zich vaak op in twee kuddes, maar de families zullen bevriend blijven en veel met elkaar omgaan. De grootste koe van een familie is het hoofd van de familie en zij zal activiteiten initiëren, de richting en snelheid van bewegen aangeven. De leden van een familie-eenheid blijven dicht bij elkaar. Leiderschap en ervaring spelen zo'n belangrijke rol in de sociale organisatie dat de levensduur van een vrouwtje zich uitstrekt tot voorbij de leeftijd waarop ze zich kan voortplanten. Olifanten vertonen altruïstisch gedrag door gewonde of zieke familieleden te helpen en ze lijken te treuren over dode soortgenoten. Mannetjesolifanten verlaten de kudde tijdens adolescentie (tussen twaalf en twintig jaar oud). De afscheiding is een geleidelijk proces en ze zullen de kudde nog een tijdje op afstand volgen voordat ze onafhankelijk worden. Een bepalende factor is de intolerantie van de vrouwtjes van het onstuimige gedrag van de jonge mannetjes. Nadat ze de kudde verlaten hebben, zoeken de jonge mannetjes vaak het gezelschap van andere mannetjes. Oudere stieren worden ook vaak alleen gezien.
olifant

Deze tekst is geschikt om te gebruiken voor een werkstuk of spreekbeurt.

lables/tags: olifant Afrikaanseolifant # LoxodontaAfricana dieren

©Copyright Mangwa


Bronnen:
Behaviour guide to African mammals ISBN 1-875091-10-6
Gameranger in your backpack ISBN 978-1-920217-06-8

 
20/05/2018 11:11
Wil jij ook artikelen publiceren op Tallsay.com?

Tallsay is een leuke en makkelijke manier om verhalen, artikelen en recepten te publiceren. Publiceer vandaag nog jouw eerste artikel!

Aanmelden Over ons

Reacties (5) 

21/06/2018 22:41
Olifanten zijn prachtige dieren, kunnen zoveel emoties voelen als wij mensen dat kunnen. Ook rouwen is heel gevoelig om naar te kijken. Prachtig artikel.
03/06/2018 19:50
De volwassen mannetjes kunnen bloedlink worden als ze in de paartijd geen vrouwtje kunnen vinden. Dan spelen de hormonen op en worden ze behoorlijk agressief (musth).
Mensen schijnen daar ook last van te hebben trouwens: teveel testosteron.
Het verklaart deels de hoge criminaliteitscijfers bij post-pubertaire jongens.
23/05/2018 19:05
Ik zag net een docu over de dierentuin in Hamburg (Hagenbeck's Tierpark). Daar zag ik dat een volwassen olifant behalve gemiddeld 250 kg gras en bladeren, per dag ook nog eens 150 tot 200 l water nodig heeft.
20/05/2018 21:32
Mooi informatief verhaal. Heb ze meerdere malen zowel in Afrika als in Azie in het wild mogen aanschouwen. Prachtige dieren zijn het.
20/05/2018 11:59
Dit zijn mijn favorieten, prachtige dieren ;-)
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert