Wat is weer en hoe ontstaat het?

Door Mangwa gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

Er bestaat waarschijnlijk geen onderwerp waarover mensen zoveel praten, en klagen, als het weer. Iedereen heeft er dagelijks mee te maken en het beïnvloedt ons doen en laten en zelfs ons humeur. Het is dus niet verwonderlijk dat meteorologie één van de oudste wetenschappen is, maar je hoeft geen wetenschapper te zijn om iets van het weer te begrijpen. 

Het verschil tussen weer en klimaat

Wat is weer nu eigenlijk? De term weer wordt gebruikt voor de veranderingen in de atmosfeer die van dag tot dag plaatsvinden. Wij ervaren dit als warmte, kou, wind en neerslag. Het weer is een systeem van kringlopen en krachten in de atmosfeer rond de aarde. Dit systeem wordt tot stand gebracht door de warmte van de zon. Met klimaat bedoelt men het weer over een langere periode, zoals de gemiddelde maandelijkse regenval of de minimum- en maximum temperaturen in een bepaalde periode.
landschap met wolken

Wind


Wind is de verplaatsing van lucht van de ene plaats naar de andere. Deze verplaatsing ontstaat doordat er verschil is in druk. Op warme plaatsen stijgt de lucht op en zorgt daardoor voor een lage druk, terwijl op koude plaatsen de lucht neerdaalt waardoor een hoge druk ontstaat. De koelere lucht zal dan naar het lagedrukgebied stromen in een poging de druk te egaliseren. De ongelijke opwarming van de aarde zorgt voor mondiale winden. Daarbij stijgt warme, vochtige lucht op van de tropen en stroomt naar de polen. Deze koelt geleidelijk af en het grootste deel daalt rond de dertigste breedtegraad weer neer, 

globale winden

waarna hij weer naar de evenaar stroomt terwijl het langzaam opwarmt. De dalende koele lucht zorgt voor hoge druk, iets wat meestal gepaard gaat met mooi weer. De meeste woestijnen op aarde komen dan ook rond de dertigste breedtegraad voor. Het deel van de koele lucht dat niet neerdaalt, gaat verder naar de polen waar iets soortgelijks gebeurt maar minder krachtig. Lokale opwarming of kenmerken in het landschap zoals bergen of zee kunnen ook voor wind zorgen, dit zijn lokale winden. 
 
Door de draaiing van de aarde volgen de winden geen rechte lijn van coriolis effectnoord naar zuid en omgekeerd. Op het noordelijk halfrond draaien winden met de klok mee, terwijl ze op het zuidelijk halfrond tegen de klok indraaien. Dit wordt het Coriolis effect genoemd naar Gustave Gaspard Coriolis, die dit verschijnsel als eerste beschreef.
 
 

Wolken


Wolken worden gevormd door condensatie van water. De warme lucht die opstijgt van de aarde bevat een bepaalde hoeveelheid waterdamp. Naarmate de lucht stijgt, koelt deze af en kan daardoor minder waterdamp bevatten. Als de luchtmassa verzadigd is condenseert de waterdamp en er ontstaan wolken. Het type wolk dat ontstaat wordt bepaald door de hoeveelheid vocht in de lucht, de manier van opstijgen en de stabiliteit van de atmosfeer. 
 
Er zijn drie veel voorkomende manieren waarop de lucht kan opstijgen. De eerste is door opwarming van de aarde door de zon, dit wordt convectie genoemd. De tweede manier is als twee luchtmassa’s van verschillende temperatuur elkaar ontmoeten, de koudere lucht zal dan de warmere lucht omhoog stuwen. De derde manier vindt plaats wanneer een luchtmassa een bergketen of ander groot obstakel ontmoet. 
 
Er zijn twee basis typen wolken, cumulus en stratus. Cumuluswolken zijn afzonderlijke dichte wolken met een vrijwel horizontaal ondervlak. Stratuswolken bestaan meestal uit een aaneengesloten wolkenlaag van vormeloze wolken. Deze twee basis typen worden verder onderverdeeld naar de hoogte waarop ze zijn ontstaan. Lage wolken worden aangeduid met stratus en cumulus terwijl wolken die tussen 2.000 en 5.000 meter ontstaan het voorvoegsel alto- krijgen. Hoge wolken krijgen het voorvoegsel cirro- of worden cirrus (veerwolken) genoemd.
soorten wolken

Neerslag


Neerslag ontstaat wanneer de talloze microscopisch kleine waterdruppels of ijskristallen in een wolk voldoende groot geworden zijn om naar de aarde te vallen. Neerslag wordt onderverdeeld naar de vorm waarin hij de aarde bereikt. Neerslag die de aarde bereikt in vloeibare vorm wordt regen genoemd, als de druppels erg klein (een diameter minder dan 0,5 mm) zijn wordt de neerslag motregen genoemd. Als de temperatuur in de wolk erg koud is worden ijskristallen gevormd in plaats van waterdruppels. Als deze door koude lucht omlaag vallen kunnen ze aangroeien tot sneeuw. Hagel wordt gevormd als onderkoelde waterdruppels circuleren in een onweerswolk, cumulusnimbus. Terwijl de druppels door gebieden met verschillende temperaturen en vochtigheidsgehaltes circuleren, groeien ze aan met verschillende soorten ijs.

Deze tekst is geschikt om te gebruiken voor een werkstuk of spreekbeurt. 

labels/tags: weer klimaat wind neerslag wolken corioliseffect  cumuluswolken

©Copyright Mangwa

 

20/05/2018 10:27

Reacties (2) 

15/06/2018 11:00
Dank jewel voor de goede verwoording. Nederlanders hebben altijd wel iets te klagen over het weer, maar het kan soms ruig en nat aan toe gaan, dat ik de zon toch wel graag omarm.
20/05/2018 11:53
Duidelijke uitleg ;-) Vandaag hier zonnig maar vanavond kans op een bui ;-)
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert