Naaien voor beginners (28) ritssluitingen

Door Asmay gepubliceerd in Handwerken en naaien

Een ritssluiting is een ideaal soort sluiting met heel veel toepassingen. Niet alleen in zelfmaakmode, maar ook in tal van andere toepassingen (te denken valt bijvoorbeeld aan tenten, koffers, laarzen en opberghoezen). De sluiting zelf bestaat uit twee in elkaar grijpende spiralen, die door middel van het mechaniek in de trekker worden geopend of gesloten. Ze zijn te koop in heel veel kleuren, lengtes en soorten.

Ritssluitingen in soorten, maten, kwaliteiten en diktes

De meeste keus is er in de soepele, dunne ritssluitingen, die vrijwel allemaal uit nylon zijn gemaakt. Deze ritssluitingen zijn uitermate geschikt voor jurken, bloezes en alle andere kleding, die wordt gemaakt van dunne stoffen. Omdat de ritssluiting uiterst soepel is, wordt de naad waarin hij wordt gezet, niet stijf of stug.

7b4b89f3b556c8c74aefa5d3cec73a32_medium.Er zijn ook zogenaamde ‘blinde’ ritsluitingen, die bijna onzichtbaar kunnen worden ingezet. Bij deze soort vallen de spiralen namelijk niet aan de bovenkant, maar aan de onderkant van de rits, waardoor ze bijzonder geschikt zijn voor dunne stoffen.

Voor rokken, maar vooral voor broeken, zijn speciale ritssluitingen te koop, die wat zwaarder en sterker zijn. Deze speciale ritssluitingen zijn er in een zwaardere kwaliteit nylonspiraal of in de ouderwetse uitvoering met metalen tandjes. Bij het kopen van een ritssluiting moet dus niet alleen worden gelet op de juiste kleur en lengte, maar ook op de juiste dikte of zwaarte ten opzichte van de stof, waarin hij moet worden gezet.

cf6e34a5fbccc5e5d0c0c7ff2592b01a_medium.

Op de foto zijn enkele soorten ritssluitingen getoond, van een lichte en soepele tot een zwaardere en stevige kwaliteit. De meest linkse rode rits heeft een fijne en soepele spiraalsluiting en zal het meest worden gebruikt in kledingstukken, die zijn gemaakt van dunne stoffen. De donkerblauwe rits is al een wat zwaardere uitvoering en is bij uitstek geschikt voor rokken en broeken van een gemiddeld dunne stof. De derde (eveneens rode) rits heeft metalen tandjes en is geschikt voor rokken en broeken van een niet al te dunne, maar eerder wat dikkere of stuggere stof, zoals bijvoorbeeld denim.

58b20acbc2358b99a482ca0936c6d6c6_medium.De oranje rits is een stevige en deelbare (dat wil zeggen in 2 helften uiteenvallende) spiraalritsluiting en past uitstekend in vesten, jacks en jassen; de spiraal is grover en sterker dan die van de eerste twee ritssluitingen. De laatste gele rits is extra zwaar, hetgeen al herkenbaar is aan de dikke trekker of zipper. De rits heeft verder nylontandjes (vrij grote zelfs) en het band is van een steviger soort katoen. Deze zwaardere ritssluitingen, die vrijwel altijd ook deelbaar zijn, worden eveneens veel in jacks en jassen gebruikt, maar dan die gemaakt zijn van dikkere stoffen (voor de winter bijvoorbeeld).

Uitvinding van de ritssluiting

825d6d105300dfbd92321abd1baf968b_medium.De rits als sluiting kennen we al weer een tijd, maar – in vergelijking tot bijvoorbeeld knopen, die al dateren van 1500-2000 voor Chr – eigenlijk toch nog maar betrekkelijk kort. Het was de Amerikaanse verkoper en vertegenwoordiger Whitcomb L. Judson (1846–1909), die in 1893 met het eerste prototype van de ritssluiting op de proppen kwam. Judson was een hobby-uitvinder, die in 16 jaar tijd maar liefst 30 patenten op zijn naam wist te zetten. 14 van die patenten betroffen mechanismen voor het voortbewegen van trams in de stad (toen nog niet elektrisch), maar deze ideeën van Judson bleken geen van alle levensvatbaar. Het was echter voor de ritsluiting, dat zijn naam in de geschiedenisboeken werd opgenomen. Hij noemde de sluiting aanvankelijk ‘chain-locker’ (kettingslotsluiting) en later ‘clasp-locker’ (haaksluiting); deze was in eerste instantie bedoeld voor schoenen en laarzen. In het patent, dat hij voor zijn vinding ontving, stonden ook andere toepassingen genoemd, zoals korsetten, handschoenen, posttassen en “in het algemeen, daar waar het wenselijk is om twee naast elkaar liggende soepele delen te sluiten”. Judson ontwierp ook een automatische machine om zijn ‘clasp-locker’ snel en goedkoop te maken, hetgeen zeker tot het succes van de ritsluiting heeft bijgedragen.

1c12a04bd9372b02fc9ab924bea69bdd_medium.De eerste versie van de ritsluiting was een complexe haak-en-oogsluiting: er lagen een rij haken en ogen tegenover elkaar, die door een soort ‘gids’ (de trekker) automatisch en snel konden worden geopend en gesloten. Het eerst werd deze sluiting van Judson toepast in schoenen.

Volgens de overlevering zou hij de sluiting daar in eerste instantie voor hebben ontworpen: Judson zou een hekel aan de in die tijd modieuze hoge schoenen, die elk met een rij knoopjes werden afgesloten, hebben gehad, omdat hij die veel te tijdrovend vond.

De Engelse naam ‘zipper’ voor de ritsluiting is pas jaren na de dood van Judson in gebruik genomen en had waarschijnlijk meer te doen met het roetsende geluid die de latere nylon ritssluitingen maakten.

Inzetten van een ritssluiting

Er zijn diverse manieren om een ritssluiting in te zetten; omdat dit echter een handleiding voor beginners is, worden alleen de eenvoudige, maar meest gebruikelijke manieren van inzetten besproken.

afd521ce516362b9c30ef146d0d6cabf_medium.Bij de meeste naaimachines hoort een speciaal ritsvoetje (een smal voetje, waarmee dicht langs de spiraal van de ritsluiting kan worden gestikt).

  1. Allereerst kun je de stof zo vlak tegen de rand van de ritsluiting laten vallen, dat de spiraal zichtbaar blijft.

  2. Echter, je kunt de stof ook iets verder over de rits heenvouwen, zodat de stofvouwen van beide kanten tegen elkaar aan vallen en de rits eronder dus niet meer te zien is.

  3. Als derde mogelijkheid kun je de ritsluiting natuurlijk ook altijd met de hand inzetten. Het gemakkelijkst is dit, wanneer je eerst met de naaimachine een stiksel maakt door de omgeslagen stofvouwen. Daarna kan de rits er achter worden gespeld en met kleine steekjes worden vastgezet; deze kleine steekjes maak je over het machinestiksel heen, waardoor het naaiwerk recht blijft, niet trekt en er netjes uitziet.

Werkwijze inzetten ritssluiting met de naaimachine:

fd1a4b78a29b6eadb9784100321df1d9_medium.Stik de naad van het kledingstuk (bijvoorbeeld een jurk of rok) dicht tot precies daar, waar de rits moet beginnen. Strijk daarna de naad open.

Leg de vouw van de stof precies tegen de verhoging van de rits (voor methode 1) of vouw de stof er iets overheen (voor methode 2). Speld en rijg de (open) rits zo soepel mogelijk in de naad van het kledingstuk, zodat deze niet gaat trekken.

Breng het ritsvoetje aan op de naaimachine.

Stik vervolgens eerst de ene kant van de rits vast. Zorg dat het stiksel altijd tenminste 2-5 millimeters vanaf de ritsspiraal loopt, want de trekker van de rits moet er immers goed langs kunnen bewegen.

fc0a251dfe87414e678d05c91b11e50e_medium.Stik tot voorbij de trekker aan de onderkant van de open rits, laat de machinenaald in het werk staan en keer het werk een slag onder de naaimachine. Stik nu een stukje dwars, over de onderkant van de rits, net onder maar uiteraard niet over het mechaniek van de trekker (de machinenaald zou er direct op breken). Laat opnieuw de machinenaald in het werk staan en keer het werk opnieuw een slag, zodat nu de andere kant van de rits op dezelfde wijze als de eerste kant kan worden vastgestikt. Zorg voor een soepele inzet van de rits; wanneer het stiksel te strak zit, zal de rits gaan trekken op de naad. Dat is niet alleen lelijk, maar ook niet meer te verhelpen, anders dan door de ritsluiting er uit te tornen en er opnieuw in te zetten.

 

ASMAY.

© 2018 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

(Inspiratiebron: Marion Mode.)

 

577f1741047e641cea5096782607c17b_medium.Zie ook:

Naaien-voor-beginners-(23)-mouwen-in-het-algemeen

Naaien-voor-beginners-(24)-mouwen-inzetten

Naaien-voor-beginners-(25)-manchetten

Naaien-voor-beginners-(26)-knopen-en-knoopsgaten

Naaien-voor-beginners-(27)-drukknopen-haken-en-ogen

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

09/05/2018 09:54

Reacties (3) 

1
09/05/2018 11:01
Handige tips. Ritssluitingen inzetten is niet mijn favoriete bezigheid op naaigebied.
1
Asmay tegen ZiaRia
09/05/2018 11:11
Het mijne ook niet direct.
1
09/05/2018 11:00
Leuk artikel. Ik had geen idee dat de ritsluiting (toch al) aan het einde van de 19e eeuw was uitgevonden.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert