'Politieke correctheid': de terminale fase van de post-kapitalistische maatschappij? Deel 3

Door Zevenblad gepubliceerd in Geschiedenis

Vorige delen:

Deel1, Deel2

Ik zei het al: de wortels van de politieke correctheid gaan diep. Zo u wilt tot 2000 jaar geleden, toen Jesus zijn volgelingen opriep om hun vijanden lief te hebben en haat met goedheid te bejegenen.

7d4d28518169c4ca9bc6db69e41ef5eb_medium.

U kunt ook teruggaan naar de Franse Revolutie, waar, iets minder geweldloos maar niet minder effectief, voor vrijheid, gelijkheid en broederschap gestreden werd. Vrijheid betekende toen de bevrijding van de horigheid, gelijkheid de strijd tegen de privileges van de adel en broederschap de verplichting om samen met andere onderdrukte burgers het absolutisme af te schaffen. Zoals u weet werd dat uiteindelijk een brute slachtpartij die in een hele reeks terechtstellingen eindigde: last but not least in die van hun eigen aanvoerders. Toch zijn de constituties respectievelijk grondwetten van de meeste westerse democratieën op deze leuzen gebaseerd.

0812b709d9cff3cd8e5175d57b91019b_medium.

In Amerika dienden ze als rechtvaardiging voor de strijd tegen de Franse en de Britse koning in de onafhankelijkheidsoorlog, wat ze echter niet hinderde om in de daarop volgende eeuw massa's (door met name Arabieren) in Afrika buitgemaakte slaven te importeren. De koloniale grootmachten in Europa tapten uit hetzelfde vaatje, totdat het begon door te dringen dat je je daarmee een gigantisch probleem op de nek haalde. De voornamelijk christelijke abolitionisten (de calvinistische tegenstanders van de slavernij) vonden namelijk dat ook zwarte slaven volwaardige mensen waren. Die controverse eindigde met een burgeroorlog die 5 jaar zou duren en in 1865 met de overwinning van de Noordelijken eindigde.

eb67bfc592311fcba61ebd1a584c5039_medium.

Amerika had een nieuwe onderklasse gekregen, maar het zou nog 100 jaar duren voordat de eerste zwarte emancipatiebewegingen op gang kwamen. Die eisten na de vrijheid ook de gelijkheid op, en tegenwoordig ook wat zij onder 'broederschap' en 'eerlijk delen' verstaan.

De derde hoofdwortel van de politieke correctheid komt uit de klassenstrijd. Hier ging het, in de tweede helft van de negentiende eeuw, tussen de 'have nots' en de 'have's' – de in de opkomende industrialisatie rijk geworden burgerlijke bezitters van de productiemiddelen en het uitgebuite proletariaat, zowel in de agrarische als in de industriële sector. Het werkterrein van Marx en Engels was naast Duitsland vooral Engeland, waar het kapitalisme hoogtij vierde. Toch sloeg de revolutie het eerst in Rusland toe: het land waar de tsaren nog steeds kans gezien hadden om de absolute monarchie te handhaven. Daar toonde de revolutie van de onderdrukten zich in volle hevigheid, aangevoerd door een relatief kleine groep elders in Europa geschoolde intellectuelen: Lenin, Trotzki en uiteindelijk Stalin. Hier ging het niet meer om vrijheid of gelijkheid, maar uitsluitend om macht, met als uiteindelijk doel de wereldheerschappij. Het lijf- en strijdlied van de orthodoxe socialisten is nog steeds de 'Internationale'.

074e7fad8c38372fccf3bb7691d3c76e_medium.

De jongere wortels van de politieke correctheid dateren uit de tweede helft van de twintigste eeuw. Hierbij gaat het om emancipatiebewegingen, al dan niet geïnspireerd door marxistisch of cultuurrelativistisch gedachtengoed. Ze hebben met elkaar gemeen dat zij zich tegen de dominantie (en tevens de arrogantie) van de blanke westerse wereld richten die haar prestige en haar rijkdom vooral aan de uitbuiting van andere continenten en beschavingen dankt.

Een van de exponenten is de Palestijn Edward Said, die bekend werd door het nogal opzienbarende boek 'Orientalism' (1978). Hij genoot zijn opleiding in Amerika en studeerde Engelse literatuur aan de Princeton - en Harvard Universiteit. Op Harvard promoveerde hij, waarna hij in 1963 overstapte naar de Columbia University. Said stelt dat het Westen zijn beweerde superioriteit ten opzichte van de Orient uitsluitend claimt om alle misdaden van het kolonialisme en het imperialisme te rechtvaardigen. In die zin is hij een cultuurrelativist in het vaarwater van Lévi Strauss, maar een heel stuk militanter. Toch kreeg hij het voor elkaar om in Nederland een eigen instituut te vestigen: een speciaal centrum voor de geschiedschrijving vanuit een niet-westerse invalshoek. Het centrum is een samenwerking tussen het Amsterdamse Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) en de Amerikaanse Harvard Universiteit. https://isgeschiedenis.nl/nieuws/edward-said-en-orientalism

56c2cc24ccaa3f836380609063278bf1_medium.Een ander voorbeeld is de psychiater en vriend van Jean-Paul Sartre, Frantz Fanon, geboren op Martinique en nauw betrokken bij de Algerijnse onafhankelijkheidsstrijd, die sinds in de jaren zestig van de vorige eeuw vertwijfeld uitriep dat Europa al eeuwenlang de gehele mensheid verstikte en zijn lotgenoten smeekte om eindelijk op te houden met hun 'walgingwekkende pogingen tot nabootsing'. Hij is een van de vertegenwoordigers van het revisionistische post-koloniale denken. Zijn meest bekende werk is 'Black Skin, White Mask', waarin hij betoogde dat de blanke overheersing tot een identiteitscrisis en een minderwaardigheidscomplex bij de zwarte mens geleid heeft.

https://ifthenisnow.eu/nl/artikelen/frantz-fanon

Er zijn ook diverse Afrikaanse en Afro-Amerikaanse  wetenschappers en schrijvers (teveel om hier op te noemen) die echter allemaal gemeen hebben dat zij in westerse landen opgeleid zijn en de beginselen van de westerse wetenschappelijke discussie overgenomen hebben. De meesten van hen putten zich uit in verwijten aan het overheersende 'witte' gedachtengoed dat hen, met of zonder opzet, onderdrukt en gekleineerd heeft. Ik zou mij kunnen voorstellen dat deze boeken (Said, Fanon en de andere) ook bij onze Anti-Zwarte-Piet lobby in de kast staan. Inspiratie genoeg, en handvatten ook. Daar wordt vooral aan het schuldgevoel van de westerse mens getimmerd.

De jongste wortel van de boom van de politieke correctheid is de ecologische beweging. Bij de beschuldiging van uitbuiting en onderdrukking van de Derde Wereld door het westerse kapitalisme komt nu, sinds ongeveer 20 jaar, ook het verwijt dat het de aarde vernietigt. De klimaatverandering wordt geïnstrumentaliseerd om vooral het Westen in de beklaagdenbank te zetten: dat heeft tenslotte, door de technische vooruitgang en het niets ontziende winstbejag, het milieu vervuild en het broeikaseffect veroorzaakt. e5348f6a270ee06667e69347aef386a2_medium.

Een van de 'profeten' die deze conclusie wereldwijd onder de aandacht brachten  is Al Gore, de running mate en vicepresident van Bill Clinton. Het koppel won de presidentsverkiezingen in 1992 en in 1996. Zijn boek 'An Inconvenient Truth' en de daarna uitgebrachte film veroorzaakte een wereldwijde paniekgolf en leverde hem in o.a. 2007 de Nobelprijs op. De daarop volgende klimaatconferenties (Stockholm, later Parijs) lieten onmiddellijk zien dat ook voor deze 'zonden' van het kapitalistische Westen betaald moest worden: de klimaatverdragen voorzien in een gigantische overheveling van kapitaal van de rijke naar de armere landen – de voornaamste reden waarom Trump nu uit het Verdrag van Parijs wil stappen. Over de hoofdreden van de milieuvervuiling - de explosieve bevolkingsgroei in de Tweede en Derde Wereld (vooral in India, China en Zuid-Amerika) – wordt amper gerept: die landen hebben immers, wat welvaart en prestige betreft, nog een enorme achterstand in te halen, die door het westerse imperialisme en het kolonialisme veroorzaakt is.

Dat het vooral een deel van de Arabische wereld was dat van de fossiele brandstoffen geprofiteerd heeft was geen argument. Evenmin werd toegegeven dat een aanzienlijk deel van de afbraak van het milieu juist in de armere opkomende econonomiën plaatsvond: door het kappen van het regenwoud (in Zuid-Amerika en Zuid-Oost Azië) om de explosief groeiende bevolking van landbouwgrond te voorzien, en door het zorgeloos dumpen van afval in kwetsbare natuurgebieden, inclusief het oppervlaktewater en de oceanen. Maar daar kun je natuurlijk geen eco-tax heffen, bij de 'rijke' burgers van de westerse industrielanden wél. De overheden daar hebben immers alleen maar gigantische schulden aan de uitbuiting overgehouden.

Politiek Links was er als de kippen bij: het claimde onmiddellijk de milieubeweging en noemt zich sindsdien bij voorkeur 'groen'. Het paste naadloos in de reeks van verwijten die het kapitalistische Westen al eerder over zich heen kreeg: de onderdrukking, de vernedering, de uitbuiting, de nietsontziende hebzucht en arrogantie, en nu ook nog de vernietiging van de aarde, die immers van allen is. Wat heb je nog meer nodig om de gewone mens in het Westen een schuldcomplex aan te praten?

Die is inmiddels zo murw gebeukt dat die elk verwijt slikt. De tegenwoordige migraties zijn 'immers' een direct gevolg van de zonden der vaderen: de hebzucht van het kapitalisme en de 'gestolen' welvaart. Er moet eindelijk daadwerkelijk 'gedeeld' worden: rijkdom, kennis, prestige en vooral macht.

En dan zijn wij weer terug bij het Marxisme. De 'verworpenen der aarde' eisen hun aandeel, en een onmens die zich hen in de weg stelt.

 

In het vierde (en laatste) deel zal ik wat kunstgrepen en strategieën uit de doeken doen om het schuldgevoel er nog verder in te rammen.

 

08/04/2018 11:40

Reacties (9) 

1
10/04/2018 17:58
Heel duidelijk!
Wat heb je hier werk in gestoken. Ik heb dit heel graag gelezen.
Jouw reactie op Mippel zegt NOG eens de waarheid!!
10/04/2018 12:30
Precies !
10/04/2018 12:30
1
09/04/2018 19:26
En dat is iets wat de westerse wereld zich mag aanrekenen, ze stonden erbij en keken erna !
1
09/04/2018 18:55
Dat de westerse wereld zich een schuldcomplex laat aanpraten, die de schoen past trekt hem aan. Ik voel me niet schuldig, diegene die aan het roer staan van al die al dan niet onderontwikkelde landen, gasten die veelal in Engeland, Zwitserland enzo hun studie hebben gevolgd die terugkeren naar hun land van herkomst laat die maar eens voor de spiegel gaan staan of plaats voor hun tijdens de vele conferenties die wereldwijd worden georganiseerd maar eens overal spiegels, deze mensen weten donders goed wat er speelt. We hebben het nota bene over landen die rijk zijn aan grondstoffen die onder...
1
09/04/2018 19:16
Je moet maar eens in de 'arme landen' gaan kijken hoe groot daar de kloof tussen arm en rijk is.
De armoede gebruiken ze alleen maar om ons uit te melken, en vervolgens blijven de ontwikkelingsgelden aan hun strijkstokken hangen.
Hier krijgen wij alleen maar de documentaires over de slums te zien, maar haast nooit de paleizen van de machthebbers.
09/04/2018 09:50
Verhelderend! Nu op naar deel 4.
09/04/2018 00:25
Moet zeggen dat je hier veel werk in hebt gestopt. Het ontbreekt me thans aan tijd om inhoudelijk te reageren. Dat doe ik wel op een ander tijdstip. Heb de drie verhalen opgeslagen om ze de komende dagen nog eens wat beter door te lezen...
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert