Alice Neel, portretschilderes pur sang (1) haar leven

Door Asmay gepubliceerd in Kunst en Cultuur

7477723a38ac0aa81383dcdf9d926bb6_medium.Ze was een kunstenares in hart en nieren. Ze vond het niet alleen een voorrecht om te schilderen, maar het was als een obsessie waar ze niet buiten kon. Alice Neel offerde er vrijwel alles voor op; als ze wat geld had, kocht ze geen vlees maar olieverf, geen nieuwe jurk maar een nieuw canvas.

Links: portret Rhoda Myers (1930).

Voordat zij enige bekendheid kreeg, leefde Alice jarenlang van overheidssteun. Het waren keuzes die ze maakte om haar passie te kunnen volgen.

Alice werd vooral geboeid door de mens en de menselijke psyche. Het leidde er toe, dat zij zich haar leven lang zou toeleggen op het schilderen van vooral portretten, waarin zij steeds de unieke persoonlijkheid van haar model probeerde weer te geven.

Korte achtergrond van Alice Neel

f6c584cb3e59a5cd861f6409a3fea467_medium.Alice Neel werd geboren op 28 januari 1900 in een kleine plaatsje in Pennsylvania, de Verenigde Staten. Zij had drie oudere broers en een jonger zusje. Al vroeg in haar jeugd kwam het kunstzinnige talent van Alice naar boven en hoewel haar ouders het niet breed hadden, wisten ze toch genoeg geld bijeen te schrapen om Alice een vervolgopleiding in de kunst te laten volgen. Maar Alice wilde niet naar de Kunstacademie, omdat men daar (in die tijd) het leven ‘luchtig’ schilderde, met geel licht en blauwe schaduwen. Zo optimistisch zag de serieuze Alice het leven echter niet; het was voor haar geen “picknicks on the grass”. Het werd de Philadelphia School of Design for Women, waar Alice op haar 21e naar toe vertrok.

Alice Neel burgerlijk en niet-burgerlijk

In 1924 volgde de puriteins opgevoede Alice een zomercursus op de Kunstacademie in New York. Ze ontmoette er de even oude Cubaanse schilder Carlos Enriquez Gómez. Het stel werd op slag verliefd. Al gauw deelden de twee samen het bed, iets waarvoor beiden (vanwege onzedelijk gedrag!) van de zomercursus werden weggestuurd.

dfabd7ce971bfaeb2849fbc0fe9cce28_medium.Een jaar later, op 1 juni 1925 trouwde het stel en vertrok naar Cuba, waar het kersverse echtpaar bij de welvarende familie van Carlos introk. De twee trokken vervolgens op schilderstocht door de armste en meest vervallen wijken van Havanna; zíj schilderde mensen, híj schilderde huizen en straattaferelen.

Rechts: vader en dochter (1926).

Maar het was niet alles pais en vree. De in goed sociaal aanzien staande familie van Carlos was al niet blij met een kunstenaar als zoon en nu hadden ze er nog een kunstenares als schoondochter bij gekregen. Toen Alice zwanger raakte van haar eerste kind liepen de spanningen zo hoog op, dat het stel besloot naar New York terug te keren.

Alice Neel weer in New York

Op 26 december 1926 werd hun dochter Santillana geboren. Echter, 11 maanden later, net voordat een vaccin werd ontdekt, stierf het kind aan difterie. Alice was ontroostbaar. Daarnaast had het stel het zwaar. Geen van beiden had vast werk en geld was schaars; Carlos klaagde over eenvoudige opdrachten, die hij wel moest aannemen om geld te verdienen. Artistiek gezien werden de twee elkaars concurrenten. Toch kreeg het stel op 24 november 1928 opnieuw een dochter, Isabetta.

ed31418f6894f426aa0f2784209cf23f_medium.De huwelijksproblemen werden echter groter. Carlos wilde naar Parijs, maar daar was natuurlijk geen geld voor. Toen Isabetta amper 2 jaar was, wilde hij met het kind naar Cuba om haar aan zijn familie te laten zien. Tegelijkertijd hoopte hij dan genoeg geld los te peuteren om naar Parijs te kunnen reizen. Alice ging akkoord en Carlos en Isabetta vertrokken. De wereldwijde economische crisis van de jaren 1930 sloeg echter toe en ook de familie van Carlos moest bezuinigen. Carlos besloot daarop in Cuba te blijven. (Zie foto rechts.) Enkele jaren later reisde hij alleen naar Parijs en liet Isabetta achter bij zijn familie.

Alice dacht, dat haar dochter beter af zou zijn bij de rijke schoonfamilie en deed geen moeite om haar kind terug te krijgen; iets waarvoor zij overigens ook geen geld had. Het vertrek betekende wel het einde van hun huwelijk: Alice behield het apartement en meubilair in New York, Carlos hun dochter. Toch scheidden de twee niet; Alice vond dat ‘te bourgeois’. (Carlos overleed in 1957, waardoor Alice toen officieel weduwe werd.)

Alice Neel en haar grote verdriet

05f04a105aa6910e0de19a510b63c7be_medium.Het verlies van haar beide dochters brak Alice. Zich een ontaarde moeder wanend, probeerde ze zelfmoord te plegen. Haar familie liet haar opnemen in een psychiatrisch ziekenhuis, waar zij van oktober 1930 tot september 1931 werd behandeld.

Links: Suicidal Ward (1931).

In die tijd vergat zij veel: ze kon bijvoorbeeld niet meer lezen, schrijven of Spaans spreken. Haar schilderijen van die jaren tonen allerlei varianten op het moeder-kind-thema. Alice zou Isabetta in de vooroorlogse jaren nog enkele malen zien tijdens vakanties met haar tantes in de VS. Een band kregen ze echter nooit en uiteindelijk verloren ze elkaar uit het oog. (Isabetta huwde, kreeg twee kinderen, maar leed haar hele leven aan verlatingsangst en depressies. In 1982 pleegde zij uiteindelijk zelfmoord.)

Alice Neel, schilderen om te overleven

0411ee72fcde87f6ebb350b1f809998e_medium.Schilderen en dan vooral portretschilderen, was het enige vak dat Alice beheerste. Echter, in de crisisjaren vanaf 1930 was daar weinig vraag naar en Alice had geen inkomen. Het was in feite president Roosevelt met zijn New Deal, die uitkomst zou bieden. In 1935 werd de Works Progress Administration (WPA) ingesteld om miljoenen mensen uit de ‘bijstand’ te halen en een soort baan te geven. Ook kunstenaars maakten hier deel van uit. Door de WPA kreeg Alice opdrachten voor schetsen van straattaferelen in de steden, waarvan vaak posters of illustraties werden gemaakt; het zorgde er voor dat zij net rond kon komen.

Links: Spaanse familie (1943).

Eind jaren 1930 verhuisde Alice van de kunstenaarswijk Greenwich Village naar de volksbuurt Spanish Harlem. Het was in zekere zin artistieke zelfmoord, maar zij wilde de ‘echte’ mensen van de straat schilderen, niet de literaire intelligentsia en beau monde van de kunstenaarswereld.

Alice Neel en de mannen in haar leven

a77d0cef54760d90bdb3bf6b0aa09973_medium.Nadat zij uit de psychiatrische kliniek was ontslagen en was teruggekeerd in New York, ontmoette ze Kenneth Doolittle, een aan opium verslaafde zeeman, en ging met hem samenwonen. ‘Duivelse’ Kenneth was echter uitermate bezitterig en jaloers.

Toen Alice na een paar jaar eens bloemen kreeg van een bewonderaar (John de Rothschild) sneed hij circa 60 schilderijen van Alice kapot en verbrandde er nog eens 30. Het werd het einde van hun relatie.

John, die net zijn vrouw en kinderen had verlaten, bekommerde zich om Alice door haar jarenlang financieel te ondersteunen en haar op zijn tijd mee uit eten te nemen voor een goede maaltijd. Toch was er geen intieme relatie tussen de twee. Wel zou hij vele jaren later (van 1970 tot aan zijn dood in 1975) in Alices logeerkamer intrekken.

d37e34c899f5cb88f83ec6139bc63259_medium.In 1936 ging Alice eens alleen naar een nachtclub, wellicht één van de assertiefste daden in haar leven. Ze ontmoette er de 10 jaar jongere gitarist José Santiago-Negron, die als een blok voor haar viel. Hij verliet vrouw en kind en trok bij Alice in. (Zie foto rechts.)

Een jaar later kreeg Alice helaas een miskraam. Echter, op 14 september 1939 werd hun zoon Richard geboren. Alice was dolgelukkig! De relatie met José had echter zijn koers gelopen; toen Richard 4 maanden was, liet zijn vader opnieuw vrouw en kind in de steek.

Maar er kwam al snel een nieuwe man in haar leven. In 1940 ontmoette Alice Sam Brody. Sam was mede-oprichter van de Workers Film and Photo League, die niet zozeer fims maakte, maar wel die sociale problemen van arbeiders en burgers tijdens de crisis vastlegde, die door de media destijds onderbelicht werden gelaten. Sam was bijzonder intelligent, maar onbeheerst en zelfs gewelddadig. Alice leerde bij hem van zich af te bijten. Op 3 september 1941 werd hun zoon Hartley geboren en het plaatje leek compleet.

3d9b709b5b08ad63695507bd90617cb4_medium.Alice en Sam zouden gedurende 20 jaar dan weer wel en dan weer niet samenwonen.

Links: Alice Neel en Sam Brody (1940).

Sam was echter hardvochtig en agressief, vooral tegen Alices oudste zoon Richard; hij behandelde hem als minderwaardig en mishandelde het kind. Alice was er niet altijd bij om haar zoon te beschermen; zij gaf in de avonden vaak schilderles om aan geld te komen, terwijl Sam dan op de twee jongens paste. Het was zelfs zo erg, dat Sams eigen zoon Hartley steevast partij koos vòòr zijn oudere broer en tegen zijn vader; eenmaal volwassen verbrak hij zelfs elk contact met Sam. De twee broers bleven hun leven lang loyaal aan elkaar.

(Zie verder in deel 2.)

 

ASMAY.

© 2018 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

Rechts: Alice met zoons Richard en Hartley (1946).

b7ef50d435afe00cd602e353d4a76c10_medium.Zie ook:

Alice-Neel-portretschilderes-pur-sang-(2)-haar-carriere

Claude-Monet-impressionist-van-het-eerste-uur

Gustav-Klimt-meester-van-de-gouden-Jugendstil

Oskar-Kokoschka-eigenzinnig-expressionist

Salvador-Dalí-geniaal-en-excentriek-kunstenaar

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

 

10/03/2018 16:09
Wil jij ook artikelen publiceren op Tallsay.com?

Tallsay is een leuke en makkelijke manier om verhalen, artikelen en recepten te publiceren. Publiceer vandaag nog jouw eerste artikel!

Aanmelden Over ons

Reacties (10) 

03/04/2018 11:15
03/04/2018 11:15
03/04/2018 11:15
1
11/03/2018 04:44
Prachtig artikel en met veel plezier gelezen.
1
10/03/2018 22:52
Wat een interessant artikel !!

'iets waarvoor beiden (vanwege onzedelijk gedrag!) van de zomercursus werden weggestuurd' -stel je voor, dat was zo in die tijd

Na heel wat omzwervingen via Cuba, naar New York, het verlies van haar dochters, haar psychische toestand ... en dan nog zo'n kunstenares worden. Het is bewonderwaardig!

Ik kende haar niet en kijk al uit naar volgend deel
1
11/03/2018 07:39
Dat ga ik vandaag publiceren.
1
10/03/2018 16:59
Interessant, deze levensgeschiedenis van een gerenommeerde kunstenares. Ze heeft er wel lang op moeten wachten voor de erkenning van haar werk eindelijk kwam.
Asmay tegen Oxalis
10/03/2018 17:00
Dat is zeker waar.
1
10/03/2018 16:56
Belangrijke 20e eeuwse Amerikaanse schilderes. Goed artikel.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert