Grjotagja, de geheimzinnige warm water grot op IJsland.

Door Leonardo gepubliceerd in Aardwetenschappen

            66103be8869746fcd3ce2e2485f8a52c_medium.

Grjótagja, de geheimzinnige warm water grot op IJsland.

Als men als toerist naar IJsland afreist is het meestal vaste prik om ook een bezoek te brengen aan een der heerlijke warm water baden. Ook wel Hot Springs genoemd. Niets mis mee natuurlijk, mist men oppast met het te water gaan voor wat de temperatuur van zulke baden betreft. Maar als men een natuurlijk bad zoals de zogenaamde Blue Lagoon uitkiest om in de wintermaanden in het heldere warme water te verblijven, dan is daar natuurlijk niets op tegen.

Maar er zijn ook andere Hot Springs in IJsland. Vaak minder bekend, met veel warmer water en uitsluitend bedoeld om een kijkje te nemen en zeker niet geschikt om te gaan baden. Alhoewel dat jaren geleden bij een van die minder bekende Hot Springs wel mogelijk was. Om de lezer uit te leggen hoe het nu in elkaar steekt met die IJslandse warme bronnen vindt de lezer onderstaande een summiere uiteenzetting.

De meest spectaculaire Hot Spring in IJsland is misschien wel de Grjótagja warm water grot. Een spectaculair in de grond gelegen kwelder waarin vrij warm water naar het oppervlak stijgt. Deze grot is gelegen in het vulkanische deel van IJsland met de naam Myvatn. Het is een unieke plek die ook al eens model heeft gestaan voor een tweetal speelfilms. Het aparte aan deze Hot Spring is dat men tot aan het jaar 1975 gewoon in het water kon baden. Het water was flink warm, doch aangenaam en niet gevaarlijk voor de menselijke huid. Na het jaar 1975 veranderde alles. Wegens vulkanische activiteit in de nabije omgeving steeg in korte tijd de watertemperatuur tot boven de zestig graden Celcius. Weliswaar daalde de watertemperatuur in opvolgende jaren weer heel langzaam met enkele graden, doch thans bedraagt de temperatuur van het water in deze grot nog altijd zo’n vijfenvijftig graden.  Te heet om even lekker in rond te spartelen.

 

                              d4371e3ef8722addaa62cdd625330401_medium.

                          Aanzicht van het aardoppervlak boven de grot. Een enorm groot lavaveld. 

 

 

De geologische verklaring voor Grjótagja.

Grjótagja is eigenlijk een zogenaamd natuurlijk veer en kent een vulkanische relatie. Het omhoog borrelende water is afkomstig vanuit een groot en ingewikkeld ondergronds sanitair stelsel. Het water wordt geothermisch verwarmd door hete rotsen. Die rotsen blijven hun hitte behouden vanwege een hoog liggende magmakamer van een thans weer in rust bevindende vulkaan. De hitte die door de rotsen wordt opgevangen is dus afkomstig vanuit de aardmantel en wordt door een magmakamer in standgehouden. Overigens zijn de meeste van die zogenaamde Hot Springs toe te schrijven aan vulkanische activiteit. Bij het aanhouden van afgifte van warmte aan de rots structuur, diep in de lithosfeer, zal die warmte zich naar het aardoppervlak blijven uitstralen. Vaak ook komt die opstijgende hitte voort uit diepe scheuren in het aardoppervlak. Scheuren die vaak als gevolg van aardbevingen, vaak voorafgaande aan een vulkanische activiteit, zijn ontstaan. De snelheid van de temperatuurtoename met de diepte in de aarde is bekend als de geothermische gradiënt. 

Als water ver genoeg door een rots structuur kan wegsijpelen en in aanraking komt met een hete vulkanische omgeving, dan zal dat water extreem snel verwarmd worden door contact met de hete rotsen.  Soms kan het voorkomen dat het water zelfs in contact komt met hete magma. Er zal dan werkelijk razend snel een zeer extreem hoge stoomdruk optreden. Daarbij moet men rekenen dat er krachten kunnen ontstaan die letterlijk bergen kunnen verpulveren. Indien er echter ontsnappingsmogelijkheden in de rots structuur aanwezig zijn, dan kan er aan het aardoppervlak soms een geiser ontstaan. In zo’n geval zal op de weg naar buiten, al het nog aanwezige water en de ontwikkelde stoom met kracht naar buiten worden gestuwd. In andere gevallen, waarbij er sprake is van een te kleine ontsnappingsmogelijkheid of zelfs een volledig gesloten structuur, kan er een zogenaamde freatische of - indien er ook lava wordt uitgedreven - freatomagmatische explosie ontstaan. Er ontstaat dan meestal een brede en diepe explosiekrater. Op IJsland zijn verschillende van dit soort geothermische explosiekraters waarneembaar.

Doch indien de druk ondergronds minder hoog oploopt terwijl er sprake is van een regelmatige ontsnapping van stoom en gas uit een rotsspleet, of dat er stoom en gas vanuit een ontstane kleine opening in de rotsen ontsnapt, dan noemt men dit verschijnsel in de geologie/vulkanologie een fumarole.  

  

                       ee630263f0d18c72c2ff4e97a5d8bf1b_medium.

                                                 Dit is de Deildartungubver

Grjótagja is een eigenlijk een grot die door een vroegere vulkanische eruptie is ontstaan. Niet een grot van heel erg recente datum, doch vermoedelijk het resultaat van vulkanische activiteit van ongeveer een goede vierduizend jaar geleden. Geologisch gezien natuurlijk nog altijd wel heel erg recent. Tevens is de grot gelegen in een gebied dat nog altijd vulkanisch actief is. Overigens is de Grjótagja beslist niet de warmste Sprinkler Bron in IJsland. Die eer moet worden toegeschreven aan de bron met de naam Deildartungubver.

© Leonardo

   

  

10/03/2018 02:49
Wil jij ook artikelen publiceren op Tallsay.com?

Tallsay is een leuke en makkelijke manier om verhalen, artikelen en recepten te publiceren. Publiceer vandaag nog jouw eerste artikel!

Aanmelden Over ons

Reacties (16) 

1
06/04/2018 18:47
lijkt me een mooie vakantie besteming
1
12/03/2018 09:51
Superinteressant. Ook eentje voor bij m'n favorieten.
1
11/03/2018 21:40
Nooit zomaar zo'n bron instappen dus! Wat is het toch een bijzonder land.
1
11/03/2018 23:15
IJsland is hartveroverend mooi. Ook al zijn de temperaturen niet op het niveau van b.v. Spanje of Griekenland. Maar daar staat zoveel prachtig natuurschoon tegenover...
1
11/03/2018 11:40
Prachtig land
Leonardo tegen Rob
11/03/2018 23:09
Dat is het zeker.
1
11/03/2018 03:41
Wat kent de natuur toch mooie en bijzondere verschijnsels. Graag gelezen.
1
11/03/2018 23:13
Dank je wel Yneke.
1
10/03/2018 22:58
tja dat is wel héél warm!!

als ik aan warmwaterbronnen (en zwemmen) denk, dan hebben wij minder goede herinneringen aan Indonesië.
Rik ging zwemmen in het warmawter en is de dag daarna ziek geweest!!
1
11/03/2018 00:12
Dan is dat water vermoedelijk sterk vervuild geweest met een of andere bacterie. Je moet trouwens altijd oppassen dat je dit soort water niet binnen krijgt. Het geeft gemakkelijk darmstoornissen.
1
10/03/2018 16:55
Mooi artikel! Heetgebakerde boel, daar in IJsland.
11/03/2018 23:12
Dat is het zeker Robin. Maar het is wel een land dat je eens in je leven moet hebben gezien. Het is een werkelijk adembenemend fraai land
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert