Happy Holi! Het Indiase feest van kleur en plezier

Door ZiaRia gepubliceerd in Religie en levensbeschouwing

Wat en wanneer is Holi?

5fe86bbd2724f55dcf1204605f6a74fc_medium.Holi is het Hindoelentefeest, dat uitgebreid wordt gevierd in India, maar ook in Hindoestaanse gemeenschappen elders in de wereld.Door de vrolijkheid van het feest van de kleuren nemen ook steeds meer niet-Hindoegelovigen wereldwijd deel aan de kleurige festiviteiten.

Holi duurt altijd één nacht en één dag. Het feest begint op de avond van de Purnima (volle maan-dag), die in de Hindoekalender, de Vikram Samvat, valt in de maand Phalguna (tussen eind februari en medio maart). In 2018 valt dit feest op 1 maart.

De avond staat bekend als Holika Dahan (ook wel Chhoti Holi genoemd). De volgende dag is het Holi (ook wel Rangwali Holi, Dhuleti, Dhulandi of Phagwah genoemd), het lentefeest, maar ook het feest van gelijkheid. Voor één dag worden de sociale rangen en standen van kasten, leeftijd, maatschappelijke posities e.d. namelijk aan de kant gezet en mag iedereen zich als gelijke onder de mensenmassa begeven.

Wat wordt er tijdens Holi gevierd?

ef69ac467b140521487fecef4cc45e77_medium.Tijdens het Holi-feest worden diverse aspecten gevierd. Het geeft het begin van de lente aan, maar is ook een viering van de overwinning van Vishnu, het goede, over het kwade. Daarnaast wordt tijdens dit feest aan de goden dank gezegd voor een goede oogst en viert men de verbintenis van de god Krishna met zijn geliefde Radha. In het algemeen is het een tijd om met elkaar te feesten en te lachen, te vergeten en te vergeven, oude banden aan te trekken of verbroken relaties te herstellen. Holi kent echter twee verhalen/legenden, die de belangrijkste basis van het kleurige feest vormen.

De legende van de god Vishnu

De naam van het feest refereert eigenlijk aan Holika. Zij was de zuster van de Hindoe-koning Hiranyakashipu. Deze ooit zo goede koning had ooit van de goden onsterfelijkheid verkregen; deze onsterfelijkheid was in vijf onderdelen gedefinieerd. De koning kon niet worden gedood:

  1. door mensen of dieren; c263f3ca1a12fd164a4b6473371a5ba2_medium.
  2. in huis of buiten;
  3. overdag of ‘s nachts;
  4. op land, in het water of in de lucht
  5. door handwapens of projectielen.

Echter, de macht van onsterfelijkheid maakte Hiranyakashipu corrupt en kwaadaardig; hij veranderde in een demon. De koning begon bijvoorbeeld iedereen te doden, die hem niet direct gehoorzaamde. Zijn zoon Prahlad zag dit met lede ogen aan en besloot uiteindelijk om zijn demonische vader te doden. Maar de koning kwam achter het voornemen van zijn zoon en vroeg daarop zijn zuster Holika om hulp. Holika bedacht een plan: zij zou haar neef Prahlad met zich meenemen in een vreugdevuur. Holika bezat echter een beschermende cape, waardoor zij gespaard zou worden door de vlammen, terwijl Prahlad zou verbranden. Toen Holika echter met Prahlad in het vreugdevuur stapte, vloog haar cape van haar schouders en viel bovenop Prahlad. De prins was beschermd en overleefde het vuur, maar Holika verbrandde levend. Op de avond voor Holi wordt dit in India nog steeds gevierd met grote vreugdevuren.

Het verhaal was daarmee nog niet uit: de god Vishnu besloot daarop de demon-koning zelf uit te schakelen. Hij moest daarbij de definities van Hiranyakashipu’s onsterfelijkheid omzeilen.

  1. Vishnu nam eerst de vorm aan van Narasimha, 40950b7fc67dc8aaf0f336e7054fb03f_medium.die half mens, half leeuw was.
  2. Vervolgens ontmoette hij Hiranyakashipu op de drempel van zijn huis, hetgeen niet binnen en niet buiten was.
  3. Het tijdstip, dat Vishnu voor de ontmoeting had gekozen was de schemering, dus noch dag noch nacht.
  4. Vishnu nam de demon-koning op zijn schoot; dit was noch land, noch water noch lucht.
  5. Tot slot viel hij Hiranyakashipu aan met de zijn leeuwenklauwen, die geen handwapens of projectielen waren.

En zo wist Vishnu de demonische koning te doden.

De overwinning van het goede (Vishnu en Prahlad) over het kwade (Hyranyakashipu en Holika) werd daarop verbonden aan de viering van het lentefeest, waarbij tenslotte eveneens de ‘overwinning’ van het licht (lente) op het donker (winter) wordt gevierd.

De legende van de god Krishna

751445ac1b49235da7033d21e948e43a_medium.Een tweede, bijzonder populaire legende is die van Krishna en zijn geliefde Radha. De Hindoegod Krishna was al enige tijd verliefde op de sterfelijke Radha, die een uitzonderlijke schoonheid bezat. Krishna’s huid was echter donkerblauw gekleurd en hij was bang, dat Radha hem daardoor afstotelijk zou vinden en af zou wijzen. Hij vroeg daarop zijn moeder om raad. Zij adviseerde hem om Radha te overgieten met gekleurd poeder, in welke kleur hij maar wilde; Radha zou dan immers evenmin een blanke kleur hebben, maar net zo gekleurd zijn als Krishna zelf. Hij stemde in met het plan en kort daarna bekogelde Krishna zijn geliefde met poeder in alle kleuren van de regenboog. Radha moest erg lachen om haar gekleurde spiegelbeeld en het duurde niet lang tot Radha op haar beurt verliefd werd op de Hindoegod. Vanaf die tijd waren de twee geliefden Krishna en Radha onafscheidelijk.

448d3737ee264412c28fa97d07009861_medium.Van deze legende stamt tot de dag van vandaag het elkaar bekogelen met gekleurd poeder ter verhoging van de feestvreugde, maar ook om iedereen op gelijke voet te zetten. Tijdens Holi worden immers de kasten, rangen en standen in de Hindoesamenleving even apart gezet; gekleurd en besmeurd is iedereen gelijk. Pas wanneer men zich aan het einde van het Holi-feest weer heeft gewassen en verkleed in (meestal) smetteloze witte kledij voor de religieuze ceremonies, neemt iedereen zijn of haar plaats naar kaste en maatschappelijke positie weer in.

Gulal, de kleuren van Holi

f96ab90e5bfb42d1561c7e9acb29b6bb_medium.Het gekleurde poeder van het Holi-feest wordt gulal genoemd. Het poeder, dat niet alleen gekleurd maar meestal ook geparfumeerd is, wordt òf droog, òf vermengd met water (door middel van bijvoorbeeld met water gevulde ballonnen of door waterpistolen) over de mensen verspreid, om de liefde van Krishna en Radha te vieren. Tegenwoordig wordt het gekleurde poeder echter ook wel als symbool van de komende lentegroei en -bloei (stuifmeel) gezien.

Van oudsher werd de gulal gemaakt van specerijen (bijvoorbeeld kurkuma voor de diepgele kleur), gekleurde (meestal rode) aarde en extracten van bepaalde bloemen en planten; deze konden nogal eens vlekken in de kleding maken, die er niet meer simpel uitgewassen konden worden. Tegenwoordig zijn de gekleurde poeders daarom vaak uit synthetische stoffen vervaardigd, waardoor blijvende vlekvorming tot een minimum beperkt kan worden. De vier hoofdkleuren, die vroeger vrijwel uitsluitend werden gebruikt waren blauw (de hemel en Krishna), rood (liefde en vruchtbaarheid), geel (vroomheid en kracht) en groen (lente, nieuw begin en oogsten). Vandaag de dag worden er echter veel meer kleuren en tinten gebruikt, zoals bijvoorbeeld ook oranje, roze, paars en wit.

Holi vieren? Schone kleren meenemen!

22ef51558e3e5262a62a2da6d93f9e4c_medium.Aan het eind van de dag van het Holi-feest vertrekt men weer naar huis, het badhuis of de rivier. Daar wast iedereen alle kleuren weer van zich af en trekt schone, over het algemeen witte kleding aan; Holi wordt dan meestal afgesloten met enkele religieuze ceremonies in de tempel.

Wil je als niet-Hindoegelovige of als toerist het Holi-feest helemaal meevieren, zorg dan dus altijd dat je een setje schone kleding bij je hebt, zodat je het Holi-feest tot het einde mee kan maken. Happy Holi!

b5f5c06578eda2c7fa941bb9a24b8bdc_medium.

Verteld door:

© ZiaRia.

(2018) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

1a5fd690c43c5688a7ab6b3176793d9c_medium.Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Chanoeka-het-Joodse-feest-van-de-lichtjes

Chinees-Nieuwjaar-volgens-de-maankalender

Kwanzaa-het-seizoensfeest-van-de-Afro-Amerikanen-in-de-Verenigde-Staten

https://tallsay.com/page/4294989803/sakura-in-japan-festival-van-de-kersenbloesem

Tradities-rond-oud-en-nieuwjaar-knallend-het-jaar-uit!

57ba7f99bf9d1aebccae44226a9a91e2_medium.Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

28/02/2018 06:28

Reacties (14) 

1
28/02/2018 20:29
interessant!
Is er ook een plek in Nederland waar dit plaats vindt?
01/03/2018 07:30
Ja, in Rotterdam woont een grote Hindoestaanse gemeenschap en die vieren het Holifeest meestal in het Rotterdamse Zuiderpark (of dat nu met de winterse kou ook het geval zal zijn, weet ik echter niet).
1
28/02/2018 20:12
Stond vanochtend een summier artikeltje over dit feest in onze regionale krant, dank voor deze uitgebreide en meer informatieve kijk op dit feest.
01/03/2018 07:31
Graag gedaan!
1
28/02/2018 16:24
Lijkt me prachtig om mee te maken
1
28/02/2018 12:12
wat een leuk informatief artikel.. je krijgt gewoon zin in dat feest
28/02/2018 12:22
Precies! Ik zou graag eens meedoen aan die kleurige festiviteiten.
1
28/02/2018 10:39
prachtig artikel
Ik leerde heel veel bij
1
28/02/2018 10:38
Wat een pracht aan kleuren. Mooi artikel!
1
28/02/2018 10:04
Ja, in India hebben ze iets met kleuren. Mooi artikel!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert