Konijnen als huisdier – konijnen wereldwijd

Door ZiaRia gepubliceerd in Dieren en natuur

Konijnen van verschillende rassen en soorten

1af7f354cc1957fa5b46de7d9c3f5482_medium.Over de wereld verspreid zijn er heel veel verschillende konijnensoorten en -rassen, zowel in het wild als in de konijnenfokkerij. In het wild vond in de loop der tijd de biologische evolutie plaats, om een konijnensoort zo goed mogelijk af te stemmen op een bepaalde omgeving, het beschikbare voedsel en – zeker niet te vergeten – het soort roofdieren, dat op hen joeg. Was dit immers niet het geval geweest, dan zou een bepaalde konijnensoort op een bepaalde plek immers al snel zijn uitgestorven.

Oorsprong van de konijnen wereldwijd in het kort

Europa

a94f3c3de5552d40758d342f1ae3611f_medium.Algemeen wordt aangenomen, dat de voorouders van het wilde konijn (Oryctolagus cuniculus) stammen uit Europa. Men heeft namelijk sporen gevonden van konijnen, die al ongeveer een miljoen jaar geleden in heel Europa leefden, zij het dat zij niet werden gevonden in de koude, noordelijke streken van Scandinavië of Rusland. Met de komst van de ijstijden daalde de temperatuur op het land echter aanzienlijk en mens en dier moesten naar warmere streken vertrekken om te kunnen overleven. Zo ook het konijn: het dier trok zich voornamelijk terug op het Iberische schiereiland (tegenwoordig Spanje en Portugal). Deels vanuit een natuurlijke uitbreiding van hun leefgebied, deels door opzettelijke uitzetting door vooral de Romeinen, die een zwak voor het vlees van het dier hadden, veroverden konijnen in de loop der tijd de rest van Europa en zelfs het noordwestelijke deel van Afrika.

a78584f5e2445e0ab1e3bb9bb1fe8a53_medium.Het konijn, dat als een goede jachtprooi gold en waarvan het vlees op elke tafel werd gewaardeerd, werd gezien als welkome aanvulling op de plaatselijke fauna.

Links: Stilleven van Frans Snijders (1600-1657).

In de bossen en op de velden van het noorden, midden en oosten van Europa vormde het konijn dan ook geen probleem, omdat er voldoende roofdieren en roofvogels aanwezig waren om het aantal van de snel groeiende konijnenpopulatie in toom te houden.

In de middeleeuwen begon men echter ook met het houden van konijnen in hokken, rennen of ommuurde tuinen in of rondom het huis. Enerzijds was dit voor het vlees: men kon het dier naar wens slachten zonder op jacht te hoeven gaan; anderzijds gebruikte men de pels van de konijnen veelvuldig voor het vervaardigen van warme winterkleding.

c35c3d9d95376c691d837f573734a0e7_medium.Vanaf de 17e en 18e eeuw werd er meer en meer gefokt met de tam geworden konijnen en verkreeg men van lieverlee eerst verschillende vachtkleuren, later verschillende vachtsoorten en groottes.

Links: "Konijnen aan de voederbak", schilderij van Bernard te Gempt (1826-1879).

Konijnen met mooie vachtkleuren werden door de rijken dan ook al snel gezien als een sierobject, dat men rondom zich en vooral in leven wilde houden: het tamme konijn was een huisdier geworden.

Afrika

Wilde konijnen kwamen door vooral de Romeinse bemoeienis alleen voor in delen in het noordwesten van Afrika. Van verdere natuurlijke uitbreiding van hun territorium naar bos- en jungleachtige gebieden in het Oosten en Zuiden van Afrika is nooit sprake geweest. Wellicht kwam dit door het grote aantal roofdieren, roofvogels en slangen aldaar, die het voortbestaan van het konijn er onmogelijk zouden hebben gemaakt. Wilde konijnen komen tegenwoordig wel voor in Zuid-Afrika, maar dat is omdat ze er ooit zijn uitgezet. Ook daar zijn echter voldoende roofdieren aanwezig om een bevolkingsexplosie van konijnen en een ecologische imbalans te voorkomen.

Noord- Amerika

8535029766be6724128068636d314c09_medium.Na de ontdekking van de ‘Nieuwe Wereld’ en andere overzeese kolonies trokken veel Europese kolonisten daar naar toe met in hun kielzog diverse in Europa vertrouwde planten en dieren. In Noord-Amerika bleek echter al een aantal wilde konijnensoorten in overvloed te leven, zodat invoering van het Europese konijn hier niet nodig was.

Links: het Floridakonijn.

De Amerikaanse konijnensoorten bestonden voornamelijk uit het zogenoemde Florida-konijn ((Sylvilagus floridanus) in het oosten en zuiden, en de New England-katoenstaart ((Sylvilagus transitionalis) in het noordoosten van het continent.

df12d9c3d336cbf54fd0b0859d985991_medium.Het Florida-konijn komt niet alleen in de oostelijke helft van de Verenigde Staten voor, maar ook in Mexico en Midden-Amerika, tot aan het noorden van Venezuela toe. In New England, het meest noordoostelijke deel van de Verenigde Staten, kwam niet het Florida-konijn voor, maar enkele andere konijnensoorten, o.a. de New England-katoenstaart.

Rechts: de New England-katoenstaart.

Sinds het Florida-konijn echter ook daar is uitgezet, vormt het dier een voedselconcurrent voor de New England-katoenstaart en bedreigt het zelfs het voortbestaan van deze laatstgenoemde soort.

Midden- en Zuid-Amerika

0afb658653e91bf5b81d8419fcaac20a_medium.Ook in Midden- en Zuid-Amerika leefde een inheemse konijnensoort, het zogenoemde Braziliaanse konijn (Sylvilagus brasiliensis).

Links: het Braziliaanse konijn.

Het dier is te vinden in de noordelijke delen van Midden-Amerika (zoals delen van Mexico, Honduras en Panama) en in de warmere delen van Zuid-Amerika, met uitzondering van het Amazone-regenwoud; of dat ligt aan het al dan niet beschikbaar zijn van de juiste voedingsmiddelen voor deze konijnen aldaar, of aan het grote aantal roofdieren dat in het Amazone-regenwoud leeft, is niet bekend. Behalve in het overgrote deel van Brazilië is het Braziliaanse konijn ook te vinden in onder meer Paraguay, delen van Venezuela, Peru, Colombia, Bolivia en het noorden van Argentinië, maar bijvoorbeeld niet in Chili of Uruguay.

Australië

In Australië verliep het met de konijnen echter geheel en vooral desastreus anders. Op een zonnige dag in 1859 zette de Britse kolonist en boer Thomas Austen 24 konijnen uit op zijn landgoed Barwon Park in Winchelsea, in de zuidoostelijke deelstaat Victoria. Hij dacht het Australische landschap er mee te verrijken: de huppelende konijnen deden niet alleen sterk aan het Engelse moederland denken, maar zouden tevens een goede prooi voor de jacht vormen.

e22d5fd409e4a0f5b7118a128fa17376_medium.De konijnen konden echter, in het warme klimaat en zonder natuurlijke vijanden, zo goed gedijen dat het maar zo’n 40-50 jaar duurde voordat de bevolkingsexplosie van konijnen het zuidelijke deel van het Australische continent van oost naar west had veroverd. Het landschap werd totaal kaalgevreten; planten, struiken en zaden werden verslonden, oogsten mislukten. Van oorsprong groene gebieden, zoals bijvoorbeeld Philip Island, werden in een mum van tijd door de konijnenplaag gestript. Vele inheemse diersoorten werden, door de verwoesting van hun habitat en het verdwijnen van hun voedselbronnen, met uitsterven bedreigd. De Australiërs waren de konijnen al snel meer dan zat en dat is tot op de dag van vandaag nog steeds het geval.

bc91f9cd5e72fa6dfceb7b4dda745eec_medium.De Intercolonial Royal Commision bood destijds 25.000 Britse ponden voor een oplossing van de konijnenplaag, maar zonder gevolg. Uiteindelijk besloot de Australische regering in 1901 tot het bouwen van het langste hek ter wereld: de ‘Rabbit Proof Fence’ (het konijnenhek) in het westen van Australië. Toen het konijnenhek (bestaande uit 3 delen) in 1907 gereed was, was het maar liefst 3.256 kilometer lang. Echter, voor de konijnen hielp het niet: zij groeven er onderdoor of klauterden over in verval geraakte delen van het hek heen. Het konijnenhek was een mislukking. Tegenwoordig heeft het hek dan ook geen functie meer. Er is nog 1.170 kilometer van te zien en heeft nu de naam ‘Emu Fence’ of ‘State Barrier Fence’ gekregen.

d2e6e8d78980e8ebfb28f52c0187e307_medium.cda2829183dca85c3aaba94bfee7afd1_medium.

 

 

 

 

 

 

In de jaren 1950 kwam de Australische regering met een nieuw idee: verspreiding onder de konijnenbevolking van het specifiek op konijnen gerichte Myxomatosevirus. Het virus miste zijn uitwerking niet: binnen 2 jaar liep de konijnenbevolking in Australië met maar liefst 90% terug. Maar de natuur staat voor niets en zorgt voor aanpassing: er kwamen steeds meer konijnen, die immuun werden voor het virus.

15190b79a294b43cf86ebb80b73a3991_medium.Vandaag de dag wordt het Myxomatosevirus (al dan niet in aangepaste vorm) in Australië nog regelmatig gebruikt om de konijnenpopulatie in te dammen. Per streek lukt het meestal om het aantal konijnen per keer met 5-25% te doen afnemen, tot de dieren zich ook weer aan deze nieuwe virusaanval hebben aangepast. Een blijvende oplossing voor het konijnenprobleem is op dit zuidelijke continent dan ook nog niet gevonden.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2018) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

85c4de14a3286f9efc763cc2a98e1d41_medium.Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Konijnen-als-huisdier-in-het-algemeen

Knaagdieren-als-huisdier-in-het-algemeen

Knaagdieren-als-huisdier-erfelijkheid-en-fokzuiverheid

Knaagdieren-als-huisdier-kleuren-en-mutaties

Knaagdieren-als-huisdier-aziatische-grondeekhoorn-of-boeroendoek

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
08/02/2018 12:08

Reacties (7) 

1
09/02/2018 22:22
Ook deze graag gelezen.
1
09/02/2018 19:18
heel interessant artikel weer.
Ik leerde weer heel wat bij !
1
09/02/2018 05:56
Mooi artikel, graag gelezen.
1
08/02/2018 13:09
Leuk wat meer over konijnen in de wereld te weten. Ik had bijvoorbeeld nog nooit gehoord van het Floridakonijn of het Braziliaanse konijn. Van de rampzalig konijnenplaag in Australië had ik al wel eens het een en ander gelezen en op tv gezien - hoe dramatisch de gevolgen kunnen zijn van een onnadenkend uitzetten van dieren in een omgeving, waar zij van nature niet voorkwamen.
1
ZiaRia tegen Asmay
08/02/2018 13:10
Het natuurlijk evenwicht is er voorgoed door verstoord.
1
08/02/2018 13:03
Interessant en leerzaam, deze achtergrond van de wilde konijnen kende ik nog niet helemaal.
1
08/02/2018 13:01
Leuk artikel over deze huppende huisdieren. Maar je ziet wat er gebeurt als de mens ingrijpt in de natuur: konijnen zonder natuurlijke vijanden nemen gewoon een continent over.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van T7 Internet Solutions B.V.

T7 Internet Solutions BV

Weena-zuid 130
3012 NC Rotterdam
+31(010) 799 7385
support@tallsay.com

Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert