Feesten voor de doden: Chuseok in Zuid-Korea

Door Oxalis gepubliceerd in Religie en levensbeschouwing

d7dcd06d7ae6277cbd12598866f0481c_medium.Chuseok (추석; 秋夕) is een van de drie grootste en belangrijkste traditionele feesten in Zuid-Korea. (De andere twee zijn Seollal – Nieuw Jaar volgens de maankalender – en Dano (ook wel: Surit-nal – op de 5e dag van de 5e maanmaand, een traditionele feestdag in Zuid-Korea en een officiële feestdag in Noord-Korea.)

Tijdens Chuseok reizen veel Koreanen van heinde en verre naar hun voorouderlijk huis om samen te komen, samen te eten, verhalen te delen en dank te zeggen aan hun voorouders. Omdat het drie dagen durende feest altijd in de herfst, na de oogst valt, wordt het ook als oogstfeest gevierd en daarom wel het Koreaanse ‘Thanksgiving’ genoemd.

Wanneer valt Chuseok precies?

db1e62841539ddef5ba87de79f5a9984_medium.Het feest wordt ieder jaar gehouden op de 15e dag van de 8e maand volgens de maankalender, tijdens de volle maan. Dat betekent, dat de precieze datum van Chuseok elk jaar een andere is. In 2017 viel Chuseok bijvoorbeeld op 4 oktober, in 2018 is dat op 24 september en in 2019 op 13 september. Traditioneel maakt de dag ervoor en de dag erna ook deel uit van het feest.

Tradities tijdens Chuseok

Voor deze feestelijke periode reizen veel Zuid-Koreanen terug naar hun voorouderlijk huis. Vroeg in de morgen van de 1e dag van Chuseok (in feite de 14e dag van de 8e maanmaand) voert men eerst bepaalde rituelen uit in nagedachtenis aan de dode voorouders.

Speciale rijstcakes voor de doden

a59a4e78aa0a591c6a428d19fb4ba2f4_medium.Tot de tradities voorafgaand aan de eerste dag van Chuseok behoort onder meer de bereiding van een speciale soort rijstcake, die songpyeon wordt genoemd. De rijstcakes worden bereid met rijstpoeder, dat wordt gekneed tot het iets kleiner is dan een golfbal. Vervolgens wordt het rijstballetje gevuld met sesamzaad, bonen, kastanjes of andere voedzame ingrediënten en soms gekleurd. Tijdens het stomen worden de songpyeon bedekt met een laagje dennenaalden, zodat ze een heerlijke dennengeur verspreiden. Van oudsher verzamelt de hele familie zich op de vooravond van Chuseok om samen de rijstcakes te maken. Volgens een oud Koreaans gezegde zal degene, die de mooist gevormde songpyeon kan maken, een goede echtgenoot ontmoeten of een mooie baby krijgen.

Deze rijstcakes worden na bereiding gedurende de nacht buiten neergelegd en zijn naar het traditionele geloof bestemd voor de geesten van de dode voorouders. Wanneer de rijstcakes ‘s morgens verdwenen zijn (‘opgegeten’ door de geesten van de dode voorouders), is men tevreden en kunnen de overige festiviteiten beginnen.

Herdenkingsdiensten en bezoek begraafplaats

d260c084a02c3a16e7e80dffc1b5f12f_medium.Buiten het maken van de rijstcakes, besteedt men de rest van deze eerste dag aan onder meer een formele herdenkingsdienst, die Charye worden genoemd. Een formele Charye wordt tweemaal per jaar gehouden: eenmaal tijdens Seollal (Nieuw Jaar volgens de maankalender) en eenmaal tijdens Chuseok. Na de herdenkingsdienst verzamelt de familie zich aan tafel voor een heerlijke gezamenlijke maaltijd.

76feb90a12c26539e0fa2a3d652f6ea6_medium.Een andere traditie op deze dag is Seongmyo, het bezoek aan de graven van overleden naaste voorouders, waar men de doden door middel van een korte dienst opnieuw eer betuigt.

Vervolgens worden de graven door de familie opgeknapt; woekerend onkruid wordt verwijderd, de omgeving aangeharkt en het grafmonument schoongemaakt.

Feestelijke activiteiten tijdens Chuseok

5fa779f12b7e2c308e302831eaf4fcd1_medium.Omdat Chuseok niet alleen een dodenfeest, maar tegelijk ook een oogstfeest is, zijn er talrijke vormen van vermaak, die op de 15e en 16e dag van de 8e maanmaand uitgebreid aan bod komen. Velen bezoeken of nemen deel aan de georganiseerde activiteiten. Zo zijn er traditionele muziekuitvoeringen van onder meer de samulnori (kwartetten met drums) en bijzondere dansuitvoeringen, zoals de talchum (een maskerdans) en de ganggangsullae (een cirkeldans). In deze laatste dans zijn de danseressen overigens altijd gekleed in de hanbok (de traditionele Koreaanse vrouwelijke kledij).

Oorsprong van de cirkeldans een militaire?

53673c1f4ecc10e331c207fecc08020b_medium.Zeker is het niet, maar volgens diverse bronnen zou de cirkeldans heel oud zijn en zelfs dateren uit het begin van de Joseon-dynastie (1392-1910). In die tijd zou het Koreaanse leger de gewoonte hebben gehad om de jonge vrouwen uit het dorp, dat zij op dat moment hadden bezet, te kleden in militaire uniformen en hen in het (meestal) bergachtige gebied rondom het dorp te laten cirkelen of ‘patrouilleren’. Op deze manier leek het dan of het bezettende leger veel meer soldaten telde, dan het in werkelijkheid groot was, waardoor men hoopte de vijand rondom het dorp te intimideren. Met deze slimme tactiek zou het Koreaanse leger in vroeger tijden menig overwinning op hun toenmalige vijanden hebben behaald. Tegenwoordig dragen de jonge vrouwen in de dans geen uniform meer, maar de Koreaanse klederdracht.

Worstelen!

d5b761c134b162b6dcabb26394c7271b_medium.En dan is er nog ssireum, het traditionele Koreaanse worstelen, dat enorm populair is. In deze één-op-één worstelwedstrijd, gehouden in een ronde zanderige ring, is het hebben van zowel kracht als worstelvaardigheden een must.

Overigens worden er ook andere oude sporten (zoals bijvoorbeeld boogschieten) in wedstrijdverband uitgeoefend.

Speciale lekkernijen tijdens Chuseok

2a65be820412d220830db99557867c06_medium.Behalve de hierboven genoemde songpyeon zijn er nog een aantal andere gerechten, die specifiek tijdens Chuseok worden gegeten. Populair is bijvoorbeeld hangwa, dat is gemaakt van rijstbloem, wortelgroenten, fruit en honing en dat vervolgens met artistieke patronen van natuurlijke kleurstoffen wordt gedecoreerd. Er zijn verschillende soorten hangwa’s, die behalve tijdens Chuseok overigens ook wel worden gegeten tijdens andere speciale evenementen, zoals bruiloften en verjaardagen.

3fb5fcb988e29ced63b28ebad2aff023_medium.Een ander veelgegeten gerecht is ook de jeon (hartige pannenkoeken). Jeon worden meestal bereid van gefileerde vis of vlees met groenten, die licht worden gebakken in een beslag van meel en eieren.

Deze hartige Koreaanse pannenkoeken zouden de perfecte begeleiding zijn van een stevig glas Koreaanse sterke drank.

d85e0bf10c35934072f7f4a7065e3009_medium.Sterke drank is namelijk eveneens zeer aanwezig tijdens Chuseok, om de feestvreugde nog verder te verhogen. Traditioneel is dit vrijwel altijd baekju (letterlijk vertaald: witte drank), ook wel sindoju genoemd (letterlijk vertaald: nieuwe rijstdrank), omdat baekju wordt gewonnen/gedestilleerd uit de vers geoogste rijst.

Geschenken tijdens Chuseok

Het geven van geschenken tijdens Chuseok stamt uit het begin van de jaren 1960, toen de Koreaanse economie nog maar magertjes draaide. De cadeaus van die tijd bestonden dan ook voornamelijk uit dagelijkse benodigdheden, zoals suiker, zout of zeep. Met de groei van de Koreaanse economie veranderde ook het soort geschenken: in de jaren 1970 had men meer keuze en konden cadeaus bestaan uit instant-koffie, tandpasta, bakolie, wasmiddel en – voor de hele rijken – een rijstkoker of zelfs een televisie.61e5b964bdb7be14ac025333d6b6ae0e_medium. Vanaf de jaren 1980 had men inmiddels de beschikking over alle dagelijkse behoeften en de geschenken werden weer anders: fruitschalen, vleesschotels, cosmetica e.d. De jaren 1990 zag zelfs een massale overgang van zelf uitgezochte geschenken naar praktische cadeaubonnen, zodat ieder iets kon vinden naar eigen keuze. Vanaf de eeuwwisseling lijken cadeaus weer te zijn teruggekeerd in de vorm van luxe pakketten van (geïmporteerde) levensmiddelen of verzorgingsproducten, of de laatste snufjes op het gebied van elektronica. Waarmee men – naar mijn bescheiden mening – steeds verder lijkt af te dwalen van de oorspronkelijke betekenis van Chuseok als dodenfeest en als oogstfeest, maar dat terzijde.

Chuseok in Noord-Korea?

Omdat het traditionele feest van Chuseok dateert van ver voor de opdeling van de twee Korea’s, wordt het ook wel in enigerlei mate gevierd in het strenge communistische Noord-Korea. Ook daar kan men de graven van de voorouders bezoeken – mits men natuurlijk de benodigde reispapieren heeft kunnen verkrijgen en men toezegt in de eerste plaats eer te gaan betuigen aan de dode, voormalig ‘grote leider’ Kim Jong-il. Over het houden van andere festiviteiten, sport of anderzins, in het geïsoleerde land is echter weinig bekend.

ee6bf8cc918f53d7732c3922fd245fb2_medium.

 

Oxalis.

© 2018, foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

92ba30684a65c3bc8f85f22ea33f86a7_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Feesten-voor-de-doden-El-Día-de-los-Muertos-in-Mexico

Feesten-voor-de-doden-Pitru-Paksha-in-India

Feesten-voor-de-doden-Gai-Jatra-in-Nepal

Feesten-voor-de-doden-Chung-Yuan-in-China

Feesten-voor-de-doden-Pchum-Ben-in-Cambodja

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

 

16/01/2018 12:48

Reacties (6) 

1
17/01/2018 17:02
Graag gelezen. Vermoed dat Beakju vergelijkbaar is met Sake.
1
18/01/2018 08:29
Ik denk het ook. Misschien een sterke, maar jonge versie ervan, omdat het van de laatste oogst wordt gemaakt (bijna als een 'Beaujolais').
1
16/01/2018 21:04
Mooi artikel, interessant om te lezen
1
16/01/2018 13:52
Leuk artikel.
1
16/01/2018 13:47
Mooi artikel. Heel apart, dit traditionele feest.
1
16/01/2018 13:44
Helemaal nieuw voor mij, deze bijzondere informatie uit het verre oosten. Interessante reeks.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert