Huist persoonlijkheid in de linker- of rechterhersenhelft of is dit een mythe?

Door Aemilius89 gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

Tijdens het doen van een cursus over psychologie kwam ik tegen een stukje informatie tegen, waar ik nogal aan twijfelde. Namelijk dat delen van onze persoonlijkheid komen door dominantie van één van de hersenhelften. In een paar cursussen over lichaamstaal die ik heb gedaan kwam ook zoiets voorbij. Namelijk de “eye accessing cues (EAC)” dit wil zeggen dat de beweging van onze ogen aangeeft welk deel wij van onze brein activeren tijdens cognitieve processen. Als men naar links kijkt dat hij of zij een beeld of een geluid in hun hoofd aan bouwen zijn. Naar rechts kijken zou dan betekenen dat zij een beeld of geluid herinneren.

Deze techniek is gebaseerd op de theorie dat bepaalde creatieve functies in de rechter hersenhelft gevestigd zijn. En dat geheugen en dergelijke in de linker hersenhelft gevestigd zijn. Dit is een hypothese van de Amerikaanse psycholoog William James in 1890, later hadden Kinsbourne (1972), Kocel et al (1972), Galin & Ornstein (1974) en Robert Dilt (1977) dit verder onderzocht aan de hand van het toentertijd experimentele onderzoek dat gebaseerd was op observaties en de notie dat rechtshandige mensen dominanter de linker hersenhelft gebruiken. Nu wordt er nog steeds onderzoek gedaan naar EAC. Echter de experiment ontwerpen en de resultaten blijven ietwat twijfelachtig. Vaak lees ik dan een resultaat dat zegt; onze experiment(en) ondersteunen deels het EAC model, en ondersteunen in ieder geval dat de bewegingen te maken hebben met cognitie. Dit is nogal dubieus en absoluut niet concreet.

Veel populaire zelfhulp boeken speculeren dat mensen linker- of rechterbrein dominant zijn aan de hand van hun persoonlijkheid. Onderzoek echter, ondersteund deze hypothese niet. Dus ik dacht laat ik eens gaan kijken wat ik kan vinden in de wetenschappelijke literatuur.

Meer dan 35 jaar aan onderzoek en tientallen experimenten kwamen allemaal tot dezelfde conclusie. De laterale beweging van de ogen zijn niet gecorreleerd aan de visuele constructie of het oproepen van herinneringen [7, 8, 9, 10].

Er zijn wel wetenschappelijke artikelen die hersenhelft dominantie voor enkele processen wel ondersteunen. Deze studie heeft gevonden dat mensen niet volledig linker- of rechter hersenhelft dominant zijn. Persoonlijkheid is ook niet gelateraliseerd (tijdens de ontwikkeling zullen meeste functies gespecialiseerd in een hersenhelft gaan zitten). Zij hebben wel gevonden dat de connecties van de linkerbrein meer geassocieerd zijn met taal en perceptie van interne stimuli en dat de connecties in het rechterbrein meer geassocieerd zijn met aandacht en externe stimuli. Dit is ook wat dr. Jill B. Taylor uitlegt in haar TED praatje in een nogal theatrale manier. In een globale perspectief is een brein niet dominant in één hersenhelft. Dit betekent dat wanneer er naar de activiteit van het gehele brein wordt gekeken dat de activiteit van één hersenhelft niet veel meer is dan de ander. De lateralisatie verschilt ook erg veel per persoon en verschilt zelfs in verschillende ontwikkelingsfases van een kind [2, 3].

In een meta-analyse is eruit gekomen dat er erg veel onderzoek is dat suggereert dat er wel rechterbrein dominantie is wanneer mensen creatief problemen moeten oplossen. Echter is deze activiteit niet specifiek in een bepaalde regio in het rechterbrein. Ze hebben geen dominantie gevonden voor verbale vs. Figuurlijke taken, holistische vs. Analytische taken and contextafhankelijke vs. Contextonafhankelijke taken [4].

In een andere studie zijn sterke indicatoren gevonden dat het rechterbrein het meest geactiveerd wordt wanneer mensen creatieve problemen oplossen. Maar interacties tussen de hersenhelften kwam meer voor omdat het brein constant schakelt tussen de hersenhelften voor het selecteren van verschillende strategieën voor het oplossen van complexe problemen. Het schakelen tussen de hersenhelften voor oplossingsgerichte strategieën blijkt efficiënter en sneller [5].

In deze studie is gevonden dat gelateraliseerde functies van het linkerbrein meer correleren met wat ze gevonden hadden in artikel 3 maar ook dat de linkerkant gespecialiseerd is in plannen maken en uitvoeren. De rechterbrein blijkt meer gespecialiseerd te zijn in visuele perceptie en ventrale (de voorkant van het lichaam) aandacht systemen. Dit zijn bevindingen die ook ik andere studies zijn gevonden. Wat deze studie ook suggereert is dat de gespecialiseerde functies in één hersenhelft ruimte houd voor de andere hersenhelft om andere gespecialiseerde functies uit te voeren. Deze manier van specialiseren gaat iets wat ze het “crowding effect” noemen tegen, dit is waar te veel functionele groepen van neuronen door elkaar signalen uitzenden, dit is te druk. Ook gaat deze vorm van specialisatie het sturen van informatie over “lange” afstanden tussen de hersenhelften tegen, dit zorgt voor behoud van de sterkte van een signaal en is efficiënter [6].

Een andere studie ondersteund ook de gelateraliseerde specialisatie van de hersenhelften voor de eerder genoemde taken. In deze studie is ook gevonden dat mannen een dominantere rechter hersenhelft hebben en dat vrouwen een dominantere linker hersenhelft hebben. Dit ondersteund ook de verschillen in visuele, ruimtelijke capaciteiten en in de verbale en planningsgerichte capaciteiten tussen de geslachten[7].

Dus om het even samen te vatten. Het idee dat persoonlijkheid zich in de rechter- of linkerbrein bevindt is niet ondersteund door onderzoek. De laterale bewegingen van de ogen correleren niet specifiek met het oproepen van visuele herinneringen of met het bouwen van een visueel beeld. Veel van de onderzoeken die ik heb gelezen ondersteunen de hypothese dat bij de meeste mensen het rechterbrein wat actiever is. Echter dit is het globale inzicht niet veel meer. Het rechterbrein is zeer verbonden met het linkerbrein en dit is bij de meeste cognitieve taken zichtbaar in het brein. Veel onderzoek ondersteund de ervaring van dr. Jill B. Taylor die zij deelt in haar TED praatje. Veel functionaliteit blijkt gespecialiseerd in één van de hersenhelften, dit maakt het brein effectiever en efficiënter. Het oplossen van creatieve problemen veroorzaakt activiteit in beide hersenhelften, vaak blijkt dan het rechterbrein iets actiever.

Afbeelding:
– Left Brain & Right Brain infographic collection | iPad Art Room. (n.d.). Retrieved from http://www.ipadartroom.com/left-brain-right-brain-infographic-collection/

Literatuur bronnen:

1.       Wiseman, R., Watt, C., Ten Brinke, L., Porter, S., Couper, S., & Rankin, C. (2012). The Eyes Don’t Have It: Lie Detection and Neuro-Linguistic Programming. PLoS ONE7(7), e40259. doi:10.1371/journal.pone.0040259

2.       Jill Bolte Taylor: My stroke of insight | TED.com. (22-07-2017). Retrieved from https://www.ted.com/talks/jill_bolte_taylor_s_powerful_stroke_of_insight

3.       Nielsen, J. A., Zielinski, B. A., Ferguson, M. A., Lainhart, J. E., & Anderson, J. S. (2013). An Evaluation of the Left-Brain vs. Right-Brain Hypothesis with Resting State Functional Connectivity Magnetic Resonance Imaging. PLoS ONE8(8), e71275. doi:10.1371/journal.pone.0071275

4.       Mihov, K. M., Denzler, M., & Förster, J. (2010). Hemispheric specialization and creative thinking: A meta-analytic review of lateralization of creativity. Brain and Cognition72(3), 442-448. doi:10.1016/j.bandc.2009.12.007

5.       Razumnikova, O. M., & Volf, N. V. (2015). Creativity-Related Hemispheric Selective Processing: Correlations on Global and Local Levels of Attentional Set. Creativity Research Journal27(4), 394-399. doi:10.1080/10400419.2015.1087272

6.       Di, X., Kim, E. H., Chen, P., & Biswal, B. B. (2014). Lateralized Resting-State Functional Connectivity in the Task-Positive and Task-Negative Networks. Brain Connectivity4(9), 641-648. doi:10.1089/brain.2013.0215

7.       Agcaoglu, O., Miller, R., Mayer, A., Hugdahl, K., & Calhoun, V. (2015). Lateralization of resting state networks and relationship to age and gender. NeuroImage104, 310-325. doi:10.1016/j.neuroimage.2014.09.001

8.       Mann, S., Vrij, A., Nasholm, E., Warmelink, L., Leal, S., & Forrester, D. (2012). The Direction of Deception: Neuro-Linguistic Programming as a Lie Detection Tool. Journal of Police and Criminal Psychology27(2), 160-166. doi:10.1007/s11896-011-9097-8

9.       Thomason, T. C., Arbuckle, T., & Cady, D. (1980). Test of the Eye-Movement Hypothesis of Neurolinguistic Programming. Perceptual and Motor Skills51(1), 230-230. doi:10.2466/pms.1980.51.1.230

10.    Witkowski, T. (2010). Thirty-Five Years of Research on Neuro-Linguistic Programming. NLP Research Data Base. State of the Art or Pseudoscientific Decoration? Polish Psychological Bulletin41(2). doi:10.2478/v10059-010-0008-0

08/12/2017 17:23

Reacties (4) 

1
08/12/2017 22:43
Ik sluit me aan bij Zevenblads reactie.
2
08/12/2017 21:38
Ik denk dat het de wetenschappelijke hokjesgeest is die dit soort onderzoeken (en vele uitkomsten daarvan) domineert. Volgens mij wordt de hersencapaciteit het beste benut als beide hersenhelften goed samenwerken.
Dat mensen met een beter ontwikkelde' rechter hersenhelft' creatiever en socialer zijn en meer op hun intuïtie afgaan dan mensen die een zogenaamd dominante linker hersenhelft hebben lijkt mij inderdaad een wijd verbreid sprookje.
Even een nieuwsgierige vraag: je hebt zo te zien moeite met de lidwoorden (de of het). Is Nederlands je tweede taal soms?
Het is 'de' h...
09/12/2017 00:50
Dank je voor de opmerkingen. Ik zal er naar kijken.
1
09/12/2017 00:59
Nee Nederlands is niet mijn tweede taal. Ik heb inderdaad wel nogal wat moeite met lidwoorden en d of dt. Dank je wel voor het opmerken. Ik zal het aanpassen. En er in het vervolg rekening mee proberen te houden.

Wetenschap wordt inderdaad geheerst door hokjes denken. Het is volgens mij ook de bedoeling dat al deze "hokjes" uiteindelijk een overkoepelend geheel gaan creëren. Dit is helaas nogal eens wat er mist aan de wetenschap.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert