Kwaliteiten van onze honden en katten – de zintuigen

Door Asmay gepubliceerd in Dieren en natuur

9ec6d421c255df8da8427da1262867c3_medium.Om een beetje inzicht te krijgen in de bijzondere kwaliteiten van onze meest voorkomende huisdieren, namelijk honden en katten, kan een eerste blik op de zintuigen al heel verhelderend zijn. Met de zintuigen worden overigens in de eerste plaats de oude en alom bekende vijf zintuigen (zicht, reuk, gehoor, tast en smaak) bedoeld. Hond en kat zijn daarmee vaak aan elkaar gewaagd en kunnen daarin zelfs superieur zijn aan de mens. Echter, dit laatste geldt niet altijd.

Gezichtsvermogen – waar een kattenoog goed in is

Waar de ogen van dieren over het geheel genomen een stuk beter zijn dan die van mensen, is dat zeker het geval op het gezichtsvermogen in het donker, oftewel het zogenaamde nachtzicht. Bij mensen kan dat onderling sterk verschillen, maar over het algemeen is het matig. En dat komt, omdat mensenogen niet uitgerust zijn met het zogenaamde ‘tapetum lucidum’. Dit is een reflecterende structuur, die achter het netvlies ligt en wel uit 10-20 lagen glinsterende cellen kan bestaan.

83313333ccbbccebf70da63fe8e19b21_medium.Het tapetum lucidum functioneer als een spiegel in het oog, waardoor al het beschikbare licht wordt opgevangen en teruggekaatst. Aan de buitenkant is dat zichtbaar aan het oplichten van de ogen in het donker, iets dat bij vrijwel alle zoogdieren voorkomt. Bij honden bestaat het tapetum lucidum uit gemiddeld 10 lagen, waardoor zij zeker 5x beter in het donker kunnen zien dan mensen. Het tapetum lucidum van een kattenoog bevat echter tenminste 20 lagen, waardoor katten over een ongelooflijk goed nachtzicht beschikken. Evolutionair gezien is dat vrij logisch, want katten jagen vooral ‘s nachts en moeten dan de bewegingen van de kleinste prooidieren kunnen zien om ze te vangen. Zonder dit uitzonderlijke nachtzicht, zouden katachtigen waarschijnlijk allang uitgestorven zijn.

Reukvermogen – een typische en ongeëvenaarde hondenkwaliteit

De menselijke neus bevat gemiddeld circa 5 miljoen geurreceptoren, die ons in staat stellen bepaalde geuren waar te nemen en te herkennen. Dat lijkt veel, maar ten opzichte van het dierenrijk stelt dat eigenlijk helemaal niets voor. Onze hond of kat heeft een veel superieurder reukvermogen.

Over het algemeen hebben katten bijvoorbeeld zo’n 45-80 miljoen geurreceptoren in hun neus. Deze helpen hen niet alleen om prooidieren te localiseren, maar ook om geursporen van andere katten – in de vorm van bijvoorbeeld urine-’geurvlaggen’ of van feromonen (seksuele lokstoffen tijdens de paringstijd) en van eventuele natuurlijke vijanden (zeker in het wild) – te ontcijferen.

483525f0bdb25d96e88be7dfc6d3b80e_medium.Echter, honden zijn op het gebied van het reukvermogen verre kampioen. Afhankelijk van het ras beschikt een hondenneus namelijk over maar liefst 150-300 miljoen geurreceptoren! De neus van de bloedhond staat daarbij aan de top; deze bevat steevast rond de 300 miljoen geurreceptoren en het is dan ook geen wonder, dat bloedhonden al lange tijd als speurhonden bij uitstek werden (en worden) gebruikt. Tegelijkertijd is in verhouding een groter deel van het hondenbrein afgestemd op de waarneming en herkenning van al die geursignalen, dan dat dat bij katten (laat staan bij mensen) het geval is. Eenmaal getraind is een hond in staat ook vele specifieke geuren te herkennen en op te sporen, van bedwantsen tot ratten, van (verstopte) drugs tot (het voorstadium van) kankercellen.

Gehoorvermogen – scherpe kattenoren

ee1377dce46ba77a2311048a52939aab_medium.Zowel honden als katten hebben sterke spieren in hun oren, die hen in staat stellen om hun oren vrijwel alle kanten op te draaien. Hierdoor kunnen zij hun oren richten op eventuele zachte of verre geluiden, die zij op willen vangen. Zowel honden als katten hebben so wie so een veel beter gehoor dan de mens, die normaal gesproken geluiden kan horen tot omstreeks 20.000 Herz. Honden vangen echter geluidsfrequenties op tot ongeveer 45.000 Herz. Katten spannen echter de kroon: zij kunnen geluiden opvangen tot zeker 60.000 Herz! Hoewel de buitenschelp van het oor bij veel hondenrassen een stuk groter kan zijn dan bij katten, is het juist het belangrijke middenoor, dat bij katten in verhouding groter is dan bij honden. Ook dit is overigens goed verklaarbaar vanuit de evolutie van de kat(achtigen). Om succesvol te zijn in de (nachtelijke) jacht, moeten zij immers de minste geluiden van hun prooidieren (veelal knaagdieren) kunnen horen om ze te lokaliseren en aansluitend te kunnen vangen.

Tastvermogen – snorharen aan elkaar gewaagd

78e3657ad81ed12950a21feed0029f35_medium.Voor wat het tastvermogen betreft, lijken honden en katten aan elkaar gewaagd. Beide diersoorten hebben diepgewortelde snorharen, waarmee zij informatie over hun omgeving kunnen waarnemen. Katten hebben duidelijk zichtbare snorharen naast hun neus, maar beschikken ook over soortgelijke trillingsgevoelige wenkbrauwharen boven hun ogen.

e96fd86705df749cb3e862bb42c29fed_medium.Honden hebben eveneens snorharen (onder de neus) en dit soort wenkbrauwharen, hoewel die officieel geen snorharen heten, maar ‘vibrissae’ worden genoemd. Snorharen en vibrissae zijn gevoelig voor elke beweging in de luchtstroom en geven de dieren informatie over hun omgeving, opdat potentiële vijanden of andere gevaren tijdig kunnen worden onderkend.

Smaakvermogen – van minder tot minst

In verhouding tot de mens is het met het smaakvermogen van honden en katten eigenlijk droevig gesteld. Waar een mens gemiddeld beschikt over circa 9.000 smaakpapillen op de tong, is dat bij beide diersoorten een stuk minder. f1e1db52e6150d1f20bc0edead5c20b6_medium.Honden moeten het doen met heel wat minder, namelijk omstreeks 1.700 smaakppapillen, die allemaal op de tip van hun tong zitten. Net als de mens kan een hond overigens wel verschillende smaken, zoals bitter, zoet, zuur en zout, onderscheiden. Katten komen er echter, wat dit zintuig betreft, zeer bekaaid af met maar rond de 470-480 smaakpapillen op hun tong. Van onderscheid in smaken is nauwelijks sprake. Geen wonder, dat ze in het wild hun hele leven zonder variatie dezelfde prooidieren kunnen eten: ze proeven immers weinig of geen verschil! Wel worden katten bij het eten sterk geholpen door hun reukvermogen om eventueel bedorven voedsel te kunnen mijden. Door hun gevoelige neus kunnen katten dus erg kieskeurig bij het eten worden, hoewel ze het dus niet kunnen proeven.

Zesde zintuig?

En dan is er nog dat beroemde, maar illusoire ‘zesde zintuig’, oftewel gemakshalve gezegd: het vermogen om bepaalde toekomstige gebeurtenissen aan te voelen en daar preventief op te kunnen reageren. Hoewel de mens dit over het algemeen totaal ontbeert, staat buiten kijf, dat dieren daar nog wel over beschikken. Vooral van dieren in het wild is ontdekt, dat zij vaak van tevoren aanvoelen, dat er een natuurramp, zoals een bosbrand, een aardbeving, een vulkaanuitbarsting of een tsunami, aan zit te komen en daarop vaak vooraf al vluchten naar veiliger oorden. Ook bij huisdieren zijn regelmatig manifestaties van dit ‘waarschuwingszintuig’ vastgesteld. Vreemd gedrag, onverklaarbaar op het moment, maar achteraf gezien uitermate duidelijk in de bedoeling, hebben menig eigenaar al behoed voor de nare gevolgen van van alles en nog wat. Maar hoe werkt dat zintuig bij dieren nu precies en waarom hebben mensen dat niet?

8c3af1aa911e6f78104b62331b4b6a93_medium.

Britse onderzoekers hebben onlangs ontdekt, dat vele diersoorten (van zoogdieren, vissen, reptielen, amfibieën tot insekten) kunnen zien in het bereik van ultraviolet (UV) licht, iets wat de mens niet kan. Hierdoor zouden dieren dus in UV-licht bepaalde manifestaties, signalen, voortekens of wat dan ook van ophanden zijnde gebeurtenissen kunnen zien, die aan de mens volledig voorbij gaan. Interessant is deze ontdekking zeker, maar of dit de hele verklaring voor een ‘zesde zintuig’ is, is nog onduidelijk. Daar moet eerst nog veel studie naar worden gedaan.

 

ASMAY.

© 2017 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

b0bac7cd43afe7fe94ffcaefed4077c2_medium.Zie ook:

Hoe-bestaat-het-eigenwijze-kater-saboteert-Gouda-s-duivenplan!

Hoe-bestaat-het-massale-opkomst-bij-uitvaart-van-Japanse-kat!

Hoe-bestaat-het-straatkat-en-junkie-redden-elkaar-van-de-straat!

Hoe-bestaat-het-hondje-redt-verdwaalde-kleuter-in-Siberië!

Hoe-bestaat-het-politiehond-met-de-dood-bedreigd!

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

 

28/11/2017 16:33

Reacties (12) 

1
16/12/2017 14:35
interessant
1
30/11/2017 13:43
Verhelderend artikel.
1
29/11/2017 02:45
Mooi artikel, graag gelezen.
1
28/11/2017 19:58
heel interessant om te lezen en te vergelijken honden en katten.
Ik ben wel blij dat onze smaakpapillen zoveel beter zijn :-)

en dat zesde zintuig is wel heel apart.
2
28/11/2017 19:53
Graag gelezen. Ben maar wat blij met die reflecterende structuur in de ogen van dieren, ik zou niet graag een dier aanrijden en ben heel alert op die 'lichtjes' wanneer ik hier in het donker tussen de velden en bosjes rijd. Het 'lichtje' van een kattenoog is anders dan van een haas die ook weer verschilt van een vos en bij een ree is dat ook weer anders, zal wel met het verschil in lagen te maken heb vermoed ik nu.
1
29/11/2017 07:46
Dan denk ik ook; iedere diersoort heeft een eigen opbouw van dat tapetum lucidum in het oog. Sommige dierenogen gloeien rood op in het donker en de andere juist weer geelachtig of groen, heel apart eigenlijk.
1
28/11/2017 17:58
Leuk artikel!
Ik onderschrijf alles, behalve het laatste. Dat dieren aardbevingen en andere rampen eerder kunnen zien aankomen dan mensen zou ook door een betere waarneming van geuren, ultrasone geluiden of trillingen kunnen komen.
Of het aan het UV-licht ligt kan heel eenvoudig getest worden door mensen met een UV-bril uit te rusten.
https://www.galileo.tv/tech-trends/diese-brille-zeigt-dir-farben-die-du-gar-nicht-sehen-kannst/
1
29/11/2017 07:48
Ben ik met je eens, het laatste woord over dit UV-licht (en wat daar dan in te zien zou zijn) is dan ook zeker nog niet gesproken.
1
28/11/2017 17:19
Leuk om te weten, dat hond en kat zulke sterke vermogens hebben. Ware kampioenen in de meeste gevallen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert