Finse keuken: rosolli (winterse groentesalade)

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

Een bekend salade in Finland is rosolli, een salade die oorspronkelijk afkomstig is uit de regio Häme in Zuid-Finland.

Korte achtergrond van Häme

8489a2646728240167981990084488d6_medium.Häme (Tavastia in het Zweeds en Yam of Yemi in het Russisch) is een oude en historische provincie in het zuiden van Finland. Het gebied werd al bewoond in de oertijd, maar de officiële naam Tavastia kreeg het pas in de 13e eeuw, toen de Zweden het gebied veroverden.

Linksboven: kasteel van Häme in de winter.

De Zweedse heerschappij over het gebied duurde lang en heeft ongetwijfeld ook veel van de Zweedse cultuur en gewoonten naar het gebied gebracht. Nog steeds kennen de Zweedse en de Finse keukens bijvoorbeeld veel overeenkomsten voor wat betreft gebruikte ingrediënten en favoriete gerechten.

In 1809 kwam er een wisseling van de heerschappij, toen Rusland onder tsaar Alexander I tot annexatie van Finland overging. Het conflict tussen Zweden en Rusland, dat van februari 1808 tot september 1809 duurde, staat nog steeds bekend als de Finse Oorlog. De strijd eindigde met een Russische overwinning; bij de Vrede van Fredrikshamn (7 september 1809) moesten de Zweden toestaan dat hun gebieden rond Häme in Russische handen kwamen. d9d378acc1c8e2bb0230e0c92ccbb9a7_medium.

Pas in 1917 – na de Russische nederlaag in de Eerste Wereldoorlog en de erop volgende chaos van de communistische Oktoberrevolutie - kregen nationalistische Finnen hun kans en zij verklaarden Finland op 6 december van dat jaar onafhankelijk. Deze onafhankelijkheid was aanvankelijk nog eenzijdig, maar op 4 januari 1918 ging de nog jonge Sovjet-Unie akkoord en behoorde ook het Häme-gebied voortaan tot het onafhankelijke nieuwe Finland.

Typisch kerstgerecht in Finland: rosolli

Rosolli wordt in Finland vaak gegeten als voorgerecht tijdens de kerstdagen, een traditie die stamt uit het verre verleden. Het Finse woord voor zo'n traditionele kerstmaaltijd is ‘Joulupöytä’. (‘Joulu’ betekent kerstmis en ‘pöytä’ betekent tafel.) Rosolli is hierbij het kleurrijke en gemakkelijk te maken voorgerecht van een traditionele ‘joulupöytä’.

ac65fb89dacd3c5faa88e2c3c55250ab_medium.Wel maakte men van oudsher voor de feestdagen meestal een wat uitgebreidere versie. Er werd dan bijvoorbeeld een in blokjes gesneden appel aan de rosolli toegevoegd, vaak ook nog cranberry’s en soms zelfs noten.

Traditioneel at men vrijwel altijd haring bij deze salade - waarschijnlijk een overblijfsel uit de Zweedse periode -, maar dan wel apart. Meestal bevatte de kersttafel wel een aantal verschillende haringgerechten, waaruit men dan kon kiezen. De haring werd (en wordt) in Finland over het algemeen niet door de salade heen gemengd. Dit in tegenstelling tot buurland Zweden, waar men een soortgelijke salade kent, maar dan met volop haringstukjes er doorheen gemengd. Vaak maken de Finnen de Rosolli-salade een dag van tevoren, zodat de smaken zich goed kunnen mengen. Persoonlijk vind ik de salade lekkerder direct geserveerd, als zij nog lauwwarm is, maar smaken verschillen uiteraard.

bffb32f37afa85aee313f06344a29074_medium.Rosolli is eenvoudig te bereiden

Deze salade is op zich vrij recht toe, recht aan. Rosolli bestaat in feite uit (tenminste) vier hoofdbestanddelen, namelijk aardappel, wortel, rode biet en augurk (de augurk wellicht nog als overblijfsel uit de Russische periode). Dit geheel wordt – gaar en in blokjes gesneden – overgoten met een kleurige, maar koude roomsaus en tegenwoordig meestal geserveerd op een bedje van sla of rauwe bladgroenten.

845f5c0a803861c68a90b1d35d389e1f_medium.Rosolli werd traditioneel vooral tijdens de wintermaanden gegeten. Dat is eigenlijk ook wel weer logisch, want de vier hoofdgroenten voor deze salade maakten vaak standaard deel uit van de wintervoorraad. Over het algemeen zijn deze ook in de winter in het hoge noorden nog steeds goed verkrijgbaar vanuit de opslag. Wanneer de salade eenmaal is gemaakt (uiteraard zonder de sla), blijft hij in de koelkast nog een aantal dagen goed. Rosolli kan zelfs worden ingevroren voor later gebruik. Dit recept is als bijgerecht goed voor 2-4 personen. a5821e135b5fe66c2313c758d6579636_medium.

Ingrediënten 

  • 2-3 middelgrote rode bieten
  • 2-3 middelgrote aardappelen
  • 4 middelgrote wortelen
  • 6-8 augurken (afhankelijk van de grootte)
  • Rucola

Voor de dressing: 8877eba8d0c5e295acb27030e37dc580_medium.

  • 125 gram zure room
  • 1 koffielepel witte wijnazijn
  • Peper
  • Zout.

Garnering: 2 gekookte eieren en dille.

Verder nodig: 2-3 kookpannen, een grote schaal en een kleine schaal.

92b3ec86d2610f8a498f6f3460c3a6af_medium.Bereiding

Kook de aardappelen, wortelen en rode bieten in de schil gaar

(Eventueel kunnen de aardappelen en de wortelen in 1 pan worden gekookt. Hou de verse rode bieten apart, want zij moeten - afhankelijk van het seizoen - soms wat korter of langer worden gekookt. Ook geven zij veel rode kleurstof af, die niet in de andere groenten moet trekken.)

6d2d4d890dbc2d855834f0b11308da63_medium.Schil de aardappelen, wortelen en rode bieten als ze nog warm zijn

Vang wat van het rode vocht, dat uit de rode bieten komt, op en bewaar dit

Snij de aardappelen, wortelen en rode bieten in kleine blokjes

Snij de augurken eveneens in kleine blokjes

Leg de rucola onderin de grote schaal

24bb6d2954e05652514bea61f6d23057_medium.Doe er achtereenvolgens de blokjes aardappel, rode biet, wortel en augurk bij

Voeg eventueel nog peper en zout naar smaak toe

Voor de dressing:

Doe de zure room in de kleine schaal

Voeg de wijnazijn toe

4f52fb7184eeac0de450c92a0d241284_medium.Voeg peper en zout naar smaak toe

Roer het geheel door elkaar

Voeg steeds wat van het opgevangen rode bietenvocht toe tot de dressing een mooie roze kleur heeft

Giet de roze dressing over de salade

Garneer met partjes gekookt ei en strooi er wat (gedroogde) dille over

f8c3319091403a309eeda37d9593a588_medium.Schep het geheel nog even door elkaar en serveer direct.

Variatie

Voor een traditionele Finse salade kun je eventueel de sla (een moderne toevoeging) weglaten.

In plaats van augurken wordt ook wel eens een stuk in blokjes gesneden komkommer gebruikt, die een poosje in het zuur van azijn heeft gestaan.

7386366e3a33b329c7b81eef9db3293d_medium.Voeg eventueel een gesnipperd uitje toe, hetzij meegekookt met de aardappelen en/of wortelen, hetzij rauw.

Voor een iets meer zoete dressing: voeg een klein schepje suiker aan de zure room toe.

Gebruik in plaats van zure room eens crème fraîche of roomkaas. Voor een magere versie: gebruik eventueel yoghurt, kwark of hüttenkäse.

1ad6eb4709599d9266a4bf83c21d8cf9_medium.Neem in plaats van rucola een andere slasoort, zoals bijvoorbeeld ijsbergsla, botersla, veldsla of little gem.

Voor een iets meer zoete en volle rosolli: voeg een in blokjes gesneden appel aan de salade toe.

Voeg eventueel nog rode bessen of cranberry’s aan de salade toe.

Desgewenst kun je de salade nog verrijken met stukjes vis (zoals bijvoorbeeld haring), vlees, worst of pittige kaas, of eet deze er apart bij.

4894526fdb412040c26e739c5cf08d3d_medium.Serveren

Serveer de rosolli het liefst lauwwarm, maar koud kan natuurlijk ook.

Serveer de rosolli als maaltijdsalade voor de lunch.

Serveer de rosolli als voorgerecht bij (bijvoorbeeld) het (kerst-)diner.

Serveer de rosolli als salade bij een picknick of barbecue en geef er eventueel brood bij. d8a8041ee1b38c0934e029e19aa8ab02_medium.

Serveer de rosolli als groenteschotel of als bijgerecht bij de warme maaltijd.

Hyvää ruokahalua oftewel eet smakelijk!

 

ASMAY. 

b0be4c18ab6202ebd01465a596564b75_medium.© 2016 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

Zie ook:

Rode-bietensalade-met-appel-walnoot-en-mozzarella

Wortel-appel-biet-salade-gezond-en-vol-kankerwerende-stoffen

Russische-keuken-salat-iz-lososya-(zalmsalade)

Tweemaal-garnalensalade-een-Zweedse-en-een-Italiaanse-versie

8adff6c7cb0c4508122e7eaa656a294b_medium.Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

20/11/2017 08:42

Reacties (4) 

1
20/11/2017 09:21
Leuk en kleurrijk recept.
1
20/11/2017 09:19
Ziet er goed uit!
1
20/11/2017 09:15
Leuk, deze 'kerstsalade', die mij overigens altijd lekker lijkt.
1
20/11/2017 09:32
Dat is ook zo; ook voor of na de kerstdagen kun je heerlijk van deze salade genieten!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert